26.10.2004

 

�izgi Roman Nedir?

Kosta Ceran

�izgi Roman ne resim, ne de yaz�d�r. Resmin ya da yaz�n�n, b�t�nleyici olarak kullan�lan di�er bir fakt�rle ili�kisi sonucunda ula�t��� sentezdir. Yani �izgi Roman, birbirinden farkl� iki temel unsurun (metinle resmin) kayna�mas�yla olu�an bir anlat�m bi�imi, bir kurgu sanat�d�r.

�izgi Roman Nedir

�izim:

�izim, en basit tan�m�yla �e�itli objelerin ka��t �zerine aktar�m�d�r. Bu aktarma belirli bir mant�k ve ama� g�zetilerek yap�l�r. Ancak �izimin �e�itli alanlardaki kullan�m� farkl� oldu�undan, biz burada �izgi Roman ile olan ili�kisini ele alaca��z.

1- �izim, ya da �izgi, �izgi Roman’�n ayr�lmaz bir par�as�d�r. �izimin yer almad��� bir �izgi Roman d���n�lemez. Ama bu, �izimin �izgi Roman’a ba��ml� oldu�u anlam�na gelmez. ��nk� �izimin yads�namayacak bir �zelli�i vard�r ki, o da �zerk olu�udur. Yani, bir �izgi Roman yaz�s�z olabilir, anlatmak istedi�ini s�rf �izgilerle okuyucuya aktarabilir. Buradaki temel nokta kurgudur. Kurguya ba�l� olarak �izgi Roman, farkl� anlamlar y�klenebilir. Ayn� konuyu i�ledi�i halde, kurgusu farkl� �izgi Roman’lar de�i�ik anlamlar y�klenirler.

2- �izgi Roman �izimlerinde kareleme tekni�i kullan�l�r. Yani, bir sayfada anlat�lmak istenen �ey, okuyucuya en cazip gelecek �ekilde b�l�mlere ayr�l�r ve her b�l�m bir kareye aktar�l�r. Her bir karenin boyutlar� ve �ekli de�i�ik olabilece�i gibi, kareler aras� ba�lant�lar da �izerin tercihlerine g�re farkl� olabilir. Kurgunun as�l �nemi de zaten buradan kaynaklanmaktad�r.

Kurgu:

Kurgu, birbirinden farkl� ve ba��ms�z bir�ok par�an�n tek ve belirli bir b�t�ne ula�mak �zere birbirine ba�lanmas� olay�d�r. Buna g�re, �izgi Roman’�n �z� resimlerde de�il, resimler aras�ndaki ili�kide aranmal�d�r. Buradaki resimden kas�t, �izgi Roman karelerini olu�turan (ya da b�t�nleyen) �izimlerdir. Bu �izimler, kurguya ba�l� olarak, i�erdikleri mesaj� �izim tarzlar�na ters d��meyecek �ekilde okuyucuya yans�t�rlar. Bu �izim tarzlar�n� belirleyen etkense senaryo, yani yaz�md�r.

Yaz�m:

Bir �izgi Roman yazar�n�n amac�, ba�ka herhangi bir daldaki yarat�c�larla ayn�d�r: Bir karakter yaratmak! �o�u ki�i hikayenin her �eyden �nemli oldu�unu zanneder. Oysa ki, hikaye ya da olay �rg�s�n�n �nemi, karakterin olu�umu i�in kullan�lan bir arac�nkinden �teye gitmez. Bir karakteri yaratan, onun i�inde bulundu�u �artlard�r. �artlar ne derece olumlu ya da olumsuz olursa, karakter de o derece olumlu ya da olumsuz olacakt�r.

Bir yazar, hikayeyi yazmaya karar verdi�i zaman, ilk �nce kahraman�n�n ki�ili�i �zerinde durur. Onun rahat�a hareket etmesine olanak tan�yan bir �evre yarat�r ve ancak bundan sonra olay �rg�s�n� i�lemeye ba�lar. Fakat bu olaylar zinciri kahraman�n ki�ili�ine uygun olmak zorundad�r. Yoksa hikayenin geli�imi esnas�nda kahraman�n ki�ili�i de�i�ime u�ray�p olay �rg�s�ne uyum sa�layacakt�r. Burada as�l sorun, bu de�i�imin yazar�n istedi�i y�nde olup olmayaca��d�r.

�izgi Roman Nedir?

�izgi Roman ne resim, ne de yaz�d�r. Resmin ya da yaz�n�n, b�t�nleyici olarak kullan�lan di�er bir fakt�rle ili�kisi sonucunda ula�t��� sentezdir. Yani �izgi Roman, birbirinden farkl� iki temel unsurun (metinle resmin) kayna�mas�yla olu�an bir anlat�m bi�imi, bir kurgu sanat�d�r. �izgi Roman i�indeki yaz� ve �izimin birbirine oran�, yap�lacak kurguya ve anlat�lmak istenen olaya ba�l� olarak s�rekli bir �ekilde de�i�ime u�rar.

�lk �izgi Romanlar, �nceden varolan bir metnin, �zellikle de tasvire ihtiya� g�steren k�s�mlar�n�n resimlerle betimlenmesi, yorum ve diyaloglar�n�nsa aynen aktar�lmas�yla olu�turuldu. �te yandan, zaman i�inde bir t�r resim-metin i�birli�i olu�mu� bulundu�undan, g�n�m�zde �izgi ve yaz� �izgi Roman’�n temelini olu�turan yegane iki par�as� durumuna gelmi� bulunmaktad�r.
Bu konuda Emre Kongar’�n s�zlerine kulak verecek olursak, bir y�n�yle roman�n yozla�mas� olan �izgi Roman, di�er bir y�n�yle de �a�da� sanat-edebiyat t�rleri aras�nda kendine �zg�n ve ciddi bir yer edinmi�tir.

�izgi Roman bir sanatt�r ve �z�nde ta��d��� �arp�c� ayr�mlar�n, kar��tl�klar�n �ne ��kard��� yal�n bir ironiye sahiptir. K�sacas� �izgi Roman yarat�c�d�r ve say�l� sanatlar�n sekizincisidir!

�izgi Roman Ne De�ildir?

1- �izgi Roman’�n en temel ��esi daha �nce de belirtildi�i gibi resimdir. Geli�imi ve yap�s� b�y�k oranda �izime dayan�r. G�revi bir hikayeyi tamamlamak ya da desteklemek de�ildir. Aksine �izgi Roman, kendili�inden bir hikaye anlat�r. Ve bunu neredeyse sinematografik bir tarzda yapar.
�izgi Roman baz�lar�n�n iddia etti�i gibi sineman�n ka��t �zerindeki kar��l��� de�ildir. �izgi Roman sinemadan �ok daha �nce olu�maya ba�lam��, geli�im a�amas�nda sineman�n tekniklerinden yararlanm��, ancak kendine onunkinden �ok daha farkl� bir yol �izmi� bir sanat dal�d�r.
�izgi Roman, 7.Sanat Sinema’dan sonra (baz�lar�n�n savundu�u gibi 9.Sanat de�il) 8.Sanat olarak kabul g�rm��t�r. ��nk� kendine has anlat�m tarzlar�na sahip ba��ms�z bir sanat dal� olarak, gene kendine has farkl� ve ba��ms�z bir evren “yaratma” imkan�na sahiptir.

2- G�n�m�zde bir�ok ki�i �izgi Roman’�n kolay bir e�lence ve vakit ge�irme yolu oldu�unu, okuyucunun ruhsal geli�imini engelledi�ini, hayal g�c�n� k�s�tlad���n� v.s. iddia etmektedir. Di�er b�t�n sanat dallar�nda oldu�u gibi �izgi Roman’�n da kendi i�inde zararl� baz� �r�nlere yer verdi�ini, elbette ki kabul etmek gerekir. Ancak bundan dolay� b�t�n �izgi Roman’lar� “zararl�” olarak nitelendirmek hi� ku�kusuz ki yanl�� bir tutumdur. ��nk� resim ne basittir, ne de ilk bak��ta anla��lmas�n� sa�layacak kadar kolay okunur. Bir �izgi Roman’� olu�turan her bir par�a, i�inde bir mesaj ta��r. Her bir kare birbirinden ba��ms�z olarak baz� bilgiler i�erir.
B�ylece her okuyucu kendi tecr�be, d���nce, bak�� a��s�, hayal g�c� ve o anki ruh haline dayanarak; okudu�u her �izgi Roman’�n, konusu ve anlat�m tarz�ndan ba��ms�z olarak, (kulland��� resimler arac�l���yla) kendi b�nyesinde i�erdi�i bu bilgileri alg�lamak ve de�erlendirmek zorundad�r.
�yle �izgi Roman’lar vard�r ki; her bir kareyi, her bir resmi ayr� ayr� “okumak” zorunda kalan okuyucu (ba�l� ba��na bir boyut olan rengin de kat�l�m�yla) bundan anlat�lamayacak kadar b�y�k bir haz duyar. Bunu anlayabilmek i�in Guido Crepax’�n Valentina’s�n� okumak yeterlidir. Burada resimler yaz�n�n yerine “konu�ur”, onun �izgi Roman i�indeki varl���n� gereksiz hale getirir. Hi� ku�ku yok ki bu �izgi Roman’lar 8. Sanat’�n as�l g�c�n� ortaya koyar.

3- Bir �nceki maddeyle ba�lant�l� olarak �izgi Roman, tipografik bir uygarl���n �r�n� olarak, bir bilginin dolayl� aktar�m�n� sa�lar. Bu bilginin (�izgiyle yaz�n�n bile�imi anlam�nda) “optik” olarak alg�lan��� ve bu bilgiyi aktaran “nesne” (dergi) ile alg�layan “ki�i” (okuyucu) aras�nda varolan okuma esnas�ndaki mesafe, okuyucuya “okudu�u” mesaja y�nelik ele�tirel bir bak�� a��s� kazand�r�r. Bu bilginin “alg�lan���”, kendisinin se�ti�i bir yer ve zamanda, gene kendisinin karar verdi�i bir h�zla, d��ar�dan gelen “yard�m”a ihtiya� duymadan yava��a, sakin bir ortamda ger�ekle�ir.

Bu durum “okuyucu”ya, istedi�i bilgileri kendi hayal g�c�n� kullanarak, kendi kapasitesine g�re alg�lay�p, kendi kriterlerine dayanarak de�erlendirmesi olana��n� verir. �kisi aras�ndaki ili�ki s�rf t�ketime dayal� olmak zorunda de�ildir. Kendi bak�� a��s�na g�re her okuyucu-t�ketici, okudu�u �izgi Roman’lar�n kendisine iletti�i “bilgi”leri kabul etme ya da reddetme hakk�na sahiptir. Yani: Her okuyucu, sa�duyusunun de�i�mesini, ki�ili�inin bo�ulmas�n� ve ruhunun (�zg�r d���ncenin) boyun e�mesini sa�layabilecek bu t�r “bilgi aktar�mlar�”na m�dahale etme hakk�na, imk�n�na ve g�c�ne sahiptir.

Daha ger�ek�i (ve felsef�) bir �ekilde anlatmak gerekirse: Elit bir tabakan�n y�nlendirdi�i sanayile�mi� toplumlarda; sa�duyulu bir varl�k olan “insan”�, g�nl�k u�ra��lar�nda hapsolmu� ki�iliksiz bir “kukla”ya d�n��t�rmek amac�yla, uygarl���n “simgesi” olan �e�itli objeler �retilir. �izgi Roman da, (�zellikle sanayile�mi� Amerikan toplumunun sanayile�mi� �izgi Roman’lar�) bu �aban�n bir par�as� olma yolunu tutmu�tur (t�pk� sinema gibi). Ancak, bu �abaya kat�l�p kat�lmamak tamam�yla bize kalm�� bir �eydir. Hangi �izgi Roman’lar� okudu�umuz ve hangi kriterlerle de�erlendirdi�imiz de �yle!

�izgi Roman K�lt�r� Nedir?
�zellikle sanat eserlerinde, esneklikten uzak tek y�nl� d���n�� tarz�n�n yaratt���, kaba �izgilerle grotesk bir yap�ya verilen isimdir �izgi Roman K�lt�r�... Daha �ok pop�ler olan, anla��lmas� ve izlenmesi kolay oldu�undan kitlelere daha �abuk ula�abilen �al��malara, daha karma��k bir sanat anlay���na sahip sanat�� ve ele�tirmenlerin yak��t�rmas�d�r.
Di�er bir deyi�le “�izgi Roman K�lt�r�”, bir t�r “k�lt�rs�zl�k” k�lt�r�ne verilen yayg�n isimdir. Ancak bunun yan� s�ra; 8. Sanat’� ciddiye alarak onun �r�nlerine, olu�um ve geli�imine, tarih�esine ili�kin bir bilgi da�arc��� olu�turmu� kimselerin, bu “y�k”lerinin yo�unluk ve derecesini belirtmek amac�yla da kullan�l�r.
Dolay�s�yla, bir yandan k�lt�rs�zl��e kar�� bir “k�lt�r” sava�� veren; di�er yandansa i�ine d��t��� ve yenmeye �al��t��� bu sosyo-politik hastal��� desteklemek ve yaymak �zere, elindeki b�t�n imk�nlar� seferber eden �ift standartl� bir toplumun “�ift standartl�” bir terimidir “�izgi Roman K�lt�r�”...



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|