05.04.2006

 

David Mack ve �izgi Roman G�rselliğinin Evrimi

Engin Deniz - Can Yal�ınkaya

David Mack, yakın d�nem Amerikan �izgi romanının yıldızlarından biri. Kabuki serisiyle �nlenen Mack�in en �nemli �zelliği, �yk� anlatımı ve resimlemede g�sterdiği yenilik�i �slup.

David Mack Kimdir?
David Mack 7 Ekim 1972�de Cincinnati, Ohio�da doğdu. Liseyi bitirene kadar pek �ok okul tiyatrosu prod�ksiyonunda yazar ve oyuncu olarak yer almış, bilim fuarlarında, �yk� yarışmalarında, konuşmalarda, atletizmde ve yabancı dilde �ok sayıda madalya ve �d�l kazanmıştı.

1990�da �izim �alışmalarını sunduğu Kuzey Kentucky �niversitesi�nden d�rt yıllık burs kazandı. �niversitedeki beşinci yılında �st�n başarısından dolayı dekanlık bursunu kazandı. Bu s�re�te Oyunculuk ve Tiyatro, Anatomi ve Fizyoloji, D�nya Dinleri ve Mitoloji, D�nya Tarihi, �ocuk Edebiyatı ve Japon Dili gibi farklı disiplinlerde �alışmalar yaptı. İlk senesinde karate turnuvasında �st sınıflardaki �ğrencilerle yaptığı m�sabakalarda altın madalya kazandı. Beş yıl sonra G�zel Sanatlardan bir lisans ve İngiliz Dili ve Edebiyatından bir yan dal derecesiyle mezun oldu.
�izerin Japon k�lt�r�ne olan ilgisi uzak doğu sporlarıyla ilgilenirken tanıştığı Japon asıllı arkadaş grubu ve ilk Kabuki cildinin sons�z�n� de yazmış olan Takashi Hattori sayesinde artmıştı. Japon �ğrencilerle yaptığı konuşmalarsa Mack�in Japonya�nın toplumsal, k�lt�rel ve siyasi tarihiyle, Japon diliyle ve uzak doğu felsefesiyle ilgili daha derin araştırmalar yapmasını sağladı.

Mack ilk Kabuki cildi Circle of Blood�ı son sınıf projesi olarak sundu. Sonradan Image Comics�in yayınladığı Kabuki sadece Amerika�da bir milyondan fazla kopya sattı. Kabuki, ana karakteri olan Ukiko�nun �yk�s� tamamlanana kadar beş cilt s�rd�. �eşitli �izgi roman festivallerinde Mack�in �izer arkadaşları Rick Mays ve Caesar�la birlikte kaldıkları otel odalarında yaptıkları ortak �alışmalar sonucu ortaya �ıkan ���nc� cilt Masks of Noh dışında Kabuki, hikayesinden �izimlerine, sayfa tasarımından kaligrafisine kadar tamamen Mack�in imzasını taşıyordu.

Kabuki, siperpunk atmosferinde, yakın bir gelecekte, Japonya�da ge�mektedir. Kabuki, organize su�a karşı savaşan ve devletle de bağlantısı bulunan Noh adlı bir yeraltı �rg�t�n�n sekiz kadın ajanından biridir. Ger�ek adı Ukiko Kai olan Kabuki�nin annesi Tsukiko, Japonya adasının yerlileri olan Ainu halkındandır. II. D�nya savaşı sırasında Japon askerlerine �moral vermek� �zere ka�ırılan kadınlar arasında o da vardır. Fakat, getirildiği birliğin generalinin sıra dışı bir kişiliğe sahip olması nedeniyle bu kadınlar askerlere sadece geleneksel Japon tiyatrosu olan Kabuki g�sterileri yapmak suretiyle moral verirler. Savaştan sonra General Tsukiko�yu yanına alır. Onunla evlenmek niyetindedir. Fakat General�in oğlu Kai, k���msediği bu Kabuki oyuncusuyla babasının evlenmesi fikrinden tiksinmektedir. Bu y�zden Tsukiko�yu, mabette dua ederken kıstırır ve ona tecav�z eder. Generalin artık onunla evlenmesi m�mk�n değildir. Tsukiko Ukiko�yu doğururken �l�r. Ukiko hen�z k���k bir yaştayken Kai onun kendi kızı olduğunu �ğrenir ve Ukiko�yu annesinin mezarı başında yakalayarak y�z�n�n sağ tarafına boydan boya, Tsukiko�yla �zdeşleştirdiği ve nefret ettiği, tiyatro oyununun adını kazır: Kabuki. İşte bu beş ciltlik �izgi roman Kabuki�nin intikam almasının ve kendini bulmasının �yk�s�d�r.

Kabuki dizisinin yayınlanmasının ardından Marvel Knights edit�r� olan Joe Queseda, Kevin Smith�in yazdığı ilk sekiz sayı sonucu yeniden pop�lerleşen Daredevil�in devamında beraber �alışmak �zere David Mack�e teklif g�t�rd�. Mack�in yazdığı �yk�y� birlikte �izdiler. Ortak �alışmalarının ilk sayısından itibaren Daredevil Marvel�ın en �ok satan başlığı haline geldi. Altı sayı s�ren �Parts of a Hole� �yk�s� �izgi roman d�nyasında alışılmadık bi�imde telif hakkı yazarına ait olan Echo karakterini i�eriyordu. Ardından gelen �yk� olan �Wake Up�ta Mack ilk defa hikayesini kendisinin yazmadığı bir işi �izdi. Brian Michael Bendis�in yazdığı �yk� tatmin edici olmasına rağmen Mack sadece �izmenin kendisine yetmediğinin farkına vararak kendi yazmadığı bir �yk�y� resmetmemeye karar verdi .

Kevin Smith�in yazdığı �Guardian Devil� adlı hikayenin ardından gelen altı sayılık �Parts of a Hole�, Daredevil�in hayatına, bir �nceki hikayede �lm�ş olan sevgilisi Karen�ın ardından, yeni bir kadın girmesine neden olur. Daredevil�i takip eden herkesin bildiği �zere, Daredevil aslında k���kl�ğ�nde ge�irdiği bir kaza y�z�nden g�rme duyusunu kaybetmiş, fakat diğer duyularını zamanla geliştirmiş olan Matt Murdock adlı bir avukattır. �Parts of a Hole�da Matt�in hayatına giren Maya Lopez adlı karakter ise işitme duyusunu kaybetmiş, fakat g�rebildiği her şeyi - resim yapmak, bir m�zik aletini �almak ve �l�mc�l bir savaş makinesi olmak vb - m�kemmel bir şekilde taklit etme �zelliğine sahip olan bir kadındır. Maya�nın babası, uzun yıllar �nce Daredevil�in baş d�şmanı Kingpin hesabına �alışmakta olan bir adamdır ve Maya hen�z k���k bir �ocukken Kingpin tarafından �ld�r�lm�şt�r. Kingpin bu ger�eği Maya�dan saklamış ve onu himayesi altına almıştır. Bir g�n Maya�ya babasını �ld�ren kişinin Daredevil olduğunu s�yler ve onu Daredevil�dan intikam almaya teşvik eder. Maya bir yandan Echo adını alarak Daredevil�dan intikam almaya �alışırken diğer yandan Matt Murdock�la bir ilişki yaşamaya başlar. Daredevil�la Matt�in aynı kişi olduğunu ve babasını �ld�renin aslında Kingpin olduğunu �ğrendiğinde işler tersine d�ner. Mack sonradan Daredevil�in 51-55. sayıları arasında yayınlanan �Vision Quest� adlı hikayesinde Echo karakterini yeniden ele alır.
Mack�in hikayelerinde, belki de kendi hayatında da olduğu gibi, karakterlerin �ocukluklarını �evreleyen dramatik olaylar vardır. Bunların sonu�ları psikolojik yapılarını şekillendirdiği kadar yaşamlarına verdiklerini y�n� de belirler. Kabuki�de Ukiko annesinin her anlamda yansıması olan bir suikast�ı iken başkaları tarafından belirlenmiş yaşantısından kurtulup s�rekli tekrarlanan bir trajedyanın baş kahramanı olarak giydiği maskesini d�ş�rmeye �alışır. Daredevil�da ise Echo zihinsel olarak babasının �l�m anına hapsolmuşken ge�mişini �ğrendik�e hayatını adadığı intikam arzusunu sonlandırıp birey olma yolunda ilerlemeye başlar. Benzeri durumlar varolma �abası i�inde g��l� olanın sağ kaldığı evrimsel piramide �su� d�nyasına - s�r�klenen Kingpin ve kanunlardan ziyade insanların uyguladığı bir adalete inanan Matt Murdock/Daredevil i�in de ge�erlidir.

David Mack�in �izgi Roman Anlayışı
Bize g�re Mack�in Japon k�lt�r�ne olan bu ilgisi yalnızca yazdığı hikayeye yansımakla kalmamış, ayrıca onun resimleme anlayışında da etkisini g�stermiştir. Aslında Mack de kendisinden �nce Japon k�lt�r�nden ve sanat anlayışından etkilenmiş olan Amerikalı şair Ezra Pound ve Rus sinemacı Sergey Eisenstein gibi, eserini oluşturan �ğelerden birini �n plana �ıkarıp, diğer �ğeleri, �n plandaki �ğelere eklemlemek yerine, b�t�n �ğelerin eşit �nem taşıdığı, birbirlerini tamamladıkları, birbirleriyle �arpışarak tek bir b�t�n oluşturdukları bir sanat anlayışı g�tmeyi tercih etmiştir.
�zellikle Eisenstein, b�yle bir vizyonda David Mack�in bir �nc�l� olarak d�ş�n�lebilir. Eisenstein, sinemayı oluşturan temel �ğenin montaj (kurgu) olduğunu d�ş�n�yordu. Ona g�re b�t�n montaj birimleri � �er�eveler, planlar, ses, renk vs. � tıpkı diyalektik materyalizmde olduğu gibi birbirleriyle �arpışmalı, ortaya �ıkan şey t�m birimlerin toplamından daha fazla bir şey - onların �arpımı! - olmalıdır. Japon sanatı da Eisenstein�ın bu anlayışını pekiştirmiştir. Film Bi�imi adlı eserindeki bazı makalelerinde Japon şiirleri olan haikular ve Japon resim sanatı dışında 1928�de Moskova ve Leningrad�da g�steriler d�zenlemiş olan Kabuki tiyatrosuna da değinmiştir.

Kabuki�nin her bir hecesi tiyatrodaki bir �ğeyi simgeler: Ka, şarkı; Bu, dans; Ki ise harekettir. Kabuki tiyatrosunda vurgulanan şey bu �� �ğenin m�kemmel uyumudur. Eisenstein Film Bi�imi�ndeki �Beklenmedik� adlı makalesinde bu �zelliği şu şekilde vurgulamıştır: �Japonlarsa bize bambaşka, son derece ilgin� bir topluluk bi�imi sunarlar: Tek�i b�t�n. Burada ses � devinim � uzam (space) � insan sesi birbirine eşlik etmez (hatta birbirine koşut bile değildir), eşit �nem taşıyan �ğeler olarak işlev g�r�r.�

David Mack�in �alışmalarını alıştığımız �izgi romanlardan farklı kılan tam da bu �zelliktir. Hikaye ve g�rsel �ğeler birbirlerine eklemlenmiş olmaktan ziyade b�t�nleşmişlerdir . Yazılar kimi zaman, geleneksel �izgi romanlarda metinle resmi kesin hatlarla ayırmaya yarayan anlatı panelleri, konuşma ve d�ş�nce balonlarının dışına taşarlar, g�rselliğin ve sayfa tasarımının bir par�ası haline gelirler. �rneğin, Mack bazen g�rsel bir �ğeyi �izmek yerine, sadece onun adını yazar: Kabuki�nin y�z�ndeki yaranın olması gerektiği yerde sadece �yara� yazması gibi.

Mack�in gelişimini, yazarlığı ve �izerliği bir arada tutarak s�rd�rm�ş olmasıysa, bir �auteur� �izgi romancı olmasına olanak vermiştir. �yk�leri senaryolaştırılıp işlevsel �izimlerle aktarılabilecek bir yapıya sahip değildir. Az sayıda karakterle ve o karakterleri var eden imgelerle yola �ıkar ve olayların boyutundan bağımsız olarak okuyucunun perspektifini karakter d�zeyinde tutar. Bu da anlatımı olabildiğince �znel, algıya ve bakış a�ısına dayalı hale getirmektedir.

Mack�in g�rsellik tercihleri sayfayı b�t�n olarak bir tabloya d�n�şt�rmek, panel yapısını kırmak, yazıları da g�rsel olanı a�ıklayan bir unsur yerine şiirsel yorumlar halinde sayfaya dağıtmak �zerine kuruludur. Teknik olarak suluboya, pastel, kara kalem, fotoğraflanmış �eşitli g�rsel dokuları kullanır ve bunların bir araya getirildiği her t�rl� kolaj sayfaları oluşturur. Karakterleri, �oğunluğu arkadaşlarından oluşan modellerin fotoğraflarını baz alarak �izer. Fotoğraflarda tercih edilen a�ılar ve �izime d�n�şt�r�l�rken yapılan deformasyonlar, karakterlerin g�r�n�ş�n� ve duruşlarını �izgi romanlarda alışık olduğumuz tasarımların dışına taşar.
Ger�ek�i olan karakter �izimleri, �yk�n�n ilerleyişinde algının yarattığı bozulmalarla kimi zaman karikat�rize bir hale gelir. �zellikle Kabuki�de Japon k�lt�r�n�n de etkisiyle mangalarda sık�a kullanılan s�per deformasyonlara uğrarlar. Karikat�rizasyon ve ger�ek�st� anlatıma �rnek vermek gerekirse, bir noktada Kabuki�nin peşine takılan gardiyanlar resimlerle b�t�nleşmiş olan merdiven bi�imine sokulmuş yazıların �zerinden zıplayarak saldırırlar. Kabuki�nin tepkisi dans adımlarıyla �zdeşleştirilmiş bir saldırı planıyla �nceden belirlenmiş bir rotada karşı saldırıya ge�mek olur. Sayfaya dağılmış panellerde Bruce Lee�nin d�v�ş tekniklerini anlattığı kitaplarda bulunan fig�rlerinkine benzer bir teknik m�cadele başlar. Otomatik hareketler Kabuki�nin deyimiyle �hareket halindeki şiire� d�n�ş�r. Karakter �izimleri basitleşir, deyim yerindeyse ��pten adamlara, sonra da giderek Kanji alfabesine d�n�ş�r. Yazılar nota anahtarının �st�ne kayar ve notalarla yer değiştirirler, notalar akarak Ukiko�yu b�y�ten General�in piyanosunda son bulur. Sahne �st �ste gelen saldırılar arasında bilincini kaybeden Kabuki�nin �zerine karikat�rize edilmiş bir şekilde kapanan onlarca gardiyanla kapanır.

Bu değişken g�rsel bi�em denemeleri karakterlerin �ocuk bakış a�ısıyla da �rt�ş�r. Sayfalar s�slemelerle, ��gen motifleriyle ve �izimlerden �ıkan oklarla yapılan �Ben, Babam, Arkadaş� gibi a�ıklamalarla doludur. Kaligrafi zaman zaman �ocuksu bir hal alır. Az sayıda olan konuşma balonunun dışında metinler bu şekilde g�rsel �ğelerle beraber sunulur. Bi�im, i�eriğe g�re değişir. Kabuki�nin k�r� k�r�ne bir milliyet�ilik anlayışıyla h�k�mete hizmet ettiği sayılar siyah beyaz ve daha kesin hatlarla �izilmiştir. Karakterin i� d�nyasına girmemizle birlikte g�rsel tasarımlar renklenir, şizoidleşir ve yukarıda da bahsettiğimiz deneysel �sluba ge�iş yaşanır .

Mack işleri deneyselliklerinin yanında bilindik referanslardan da beslenirler. G�rsellik modernist ressamların tarzlarına �yk�n�r (�Vision Quest�te Echo karakteri Daredevil�i değişik sanat akımlarıyla tuvale aktarır. Picasso�nun �izdiği bir Daredevil d�ş�n�n!). �te yanda, yazının u�ları Nietzche�ye, George Orwell�in 1984��ne, Lewis Carrol�ın Alice�ine, William S. Burroughs�a vs�ye gider; �k���k kız kardeş bizi izlemektedir.� Fakat bu postmodern referanslar ağı, s�zgelimi, Tarantino�nun yaptığından �ok farklıdır. G�ndermeler, �yk�yle g�nderme yapılan arasında paralellik kurmak i�in kullanılmaz. Okuyucunun �oğunluğuna tanıdık gelecek g�ndermeler, �zerinden ilerlenebilecek bir anlatım birimi, birer kısa yol olarak kullanılırlar.

David Mack�in Kabuki ve Daredevil dışında da �alışmaları olmuştur. Orjinal sayfaları Los Angeles Sanat M�zesinde sergilenmiştir. Japon ve Amerikan şirketleri i�in alb�m kapak tasarımı ve ill�strasyonları yapmış, ve Marvel�ın pek �ok dizisinin kapaklarını �izmiştir. Kısa bir s�re �nce, artık diğer Noh ajanları �zerinden ilerleyecek olan Kabuki�nin altıncı cildi Scarab piyasaya s�r�lm�şt�r. David Mack, ayrıca Brian Michael Bendis�in halen s�rmekte olan Alias�ının da kapaklarını �izmeye devam etmektedir. Biz bu yazıda, Mack�in tarzını genel olarak yansıtmaları a�ısından sadece bu iki esere değinmeyi uygun bulduk. Gelecek sayıdaki yazımızda, bu iki eseri daha geniş bir bi�imde ele alacağız .

Ayrıntılar ve yazının tamamı Ser�ven Sayı:2'de



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|