07.06.2006

 

�fke, G�� ve �zg�rl�k...

Emre Kuzuoğlu

�izgi roman d�nyasının ele avuca sığmaz yaramaz �ocuğu Hulk bir s�redir ehlileştirilmeye �alışılıyor. Emre Kuzuoğlu, Hulk�ı yıllardır var eden �zg�nl�ğ� irdelerken yeni yorumların uyumsuzluğuna da değiniyor.

İyi ve k�t�n�n insan bedeni i�in savaşması kutsal kitaplarda dahi rastlanılan, �ok eski ve klasik bir temadır. G�n�m�ze kadar pek �ok farklı versiyonu işlenen bu temanın anlatıldığı en �nl� hik�yelerden birinin yazarı ise Robert Louis Stevenson'dır. 1886 yılında basılan "Doktor Jekyll ve Bay Hyde�ın İlgin� Vakası" (The Strange Case of Dr.Jekyll and Mr Hyde) adlı hik�yesi insanoğlunun i�indeki şeytanla y�zleşmesini anlatan �arpıcı �rneklerden biridir. Hik�yede, bilim adamı Dr. Jekyll �l�mc�l bir hastalığın tedavisi i�in bulduğu form�l� kendi �zerinde denemek zorunda kalır. Buluşu başarılıdır fakat beklenmedik bir yan etki ortaya �ıkar: Bay Hyde.

İyi kalpli, �alışkan Dr Jekyll'ın kırık bir aynadaki karanlık yansıması olan bu korkun� adam, �ld�rmekten ve kadınlara işkence yapmaktan b�y�k zevk alır. Bay Hyde ve doktor aynı beden i�in savaşan iki farklı karakter, iki ayrı bilin�tirler. G�n ge�tik�e, g�nahın baştan �ıkarıcılığı ile Bay Hyde g��lenmeye ve bedeni ele ge�irmeye başlar. Sonunda hik�ye, doktorun yazdığı bir intihar mektubu ile biter...

İyi ve k�t�n�n insanın bilin� dışında s�rekli �arpıştıkları, davranışlarımıza y�n vermeye �alıştıkları d�ş�n�l�r. Bizim i�in "doğru" olan da tabii ki kendi k�t� yanımızı kontrol altında tutmak, �g�lgelerin� i�ine hapis etmektir. Peki ya (iyi ve k�t�den tamamen ayrı bir soru olarak) zincirlemeye �alıştığımız şey kendi şeytanlarımız değil de, en doğal, en ilkel i�g�d�lerimiz olsaydı ne olurdu? Bedenimizi ele ge�irmek isteyen, her t�rl� kural ve sorumlulukla zincirlediğimiz kendi doğamız olsaydı... İşte bu sorunun etrafında d�nen bir hik�ye, tam da olması gerektiği zamanda, 20. y�zyılda, en beklenmedik sanat dallarından birinde ortaya �ıktı.

1960'larda yayımlanmaya başlayan �izgi roman serisi "Yeşil Dev Hulk" (Incredible Hulk) uygar ve şehirli olan, �evresine her t�rl� ilişki ile giderek daha �ok bağlanıp, sorumluluklarının altında ezilmeye başlayan insanın, zincirlemeye �alıştığı doğası ile kavgasını anlatmaya başladı. Teması R. Louis Stevenson'ın hik�yesine benzese de, Hulk'da sorgulanan aslında olduk�a farklıydı. Efsane �izer Stan Lee'nin yarattığı hik�yede, bir bilim adamı olan Dr. Banner Hulk'a d�n�ş�yordu fakat Hulk, Dr. Banner'ın k�t� yanı, ayın karanlık y�z� değildi. İki bu�uk metreye yakın boyu, yaklaşık 300 kiloluk ağırlığı ve �l��lemez g�c� ile yeşil dev iyi ve k�t�n�n savaşından daha karmaşık d�ş�nceyi temsil ediyordu.

�ncelikle Dr. Banner ve Hulk iyiliklerinden ş�phe edilemeyen iki karakterdi. Banner sessiz sakin, �oğunlukla i�ine kapanık bir kişi iken sinirlenmesi ile bilin� dışındaki �zg�r bir davranış bi�imi; Hulk ortaya �ıkıyor ve �evresinde bulduğu her şeye saldırıp, yok etmeye �alışıyordu. Hulk bir insanın i�indeki canavardan �ok yıllarca evcilleştirmeye �alıştığı i�g�d�leriydi sanki...
Korkun� bir devden �ok, fazla gelişmiş, yaramaz bir �ocuğu andırıyordu. Sinirlenip, arabaları, tankları, birer oyuncakmış gibi birbirine �arpıyor, bağıra �ağıra �evresine saldırıyordu. Aslında g�r�nd�ğ� kadar korkun� da değildi ��nk� �evresindeki her şeyi talan ettikten sonra tıpkı k���k bir �ocuğun yapacağı gibi sı�rayarak oradan olabildiğince uzaklaşmaya, ka�maya �alışıyor, sessiz sakin bir yer bulunca da kendi başına oturuyor, kısa bir s�re sonra da uykuya dalıyordu. Peki, b�yle bir karakter nasıl bir s�per kahraman olabildi? Hangi �zellikleri onu bir kahraman ve bir kurtarıcı yaptı?

Ang Lee'nin sinema uyarlamasında Bruce Banner, Hulk'a d�n�şt�ğ� zamanları "Sanki bir r�yadaymış gibi..." anımsar. R�yanın ne ile ilgili olduğu kendisine sorulduğunda ise kısa bir yanıt verir: ��fke, g�� ve �zg�rl�k�� İşte bu �� kavramın en u� bi�imde v�cut bulduğu Yeşil Dev, klasik �izgi roman d�nyasına en uygunsuz karakterlerden biridir. Her şeyden �nce Bruce Banner ve Hulk�ın vakası, s�per kahramanların genelde yaşadığı karakter b�l�nmesinden daha fazlasıdır. �oğu kahraman kost�m, maske, g�zl�k gibi birka� değişiklik ile s�per kahramana d�n�ş�p ikinci bir kimliğe b�r�n�rken, Hulk i�ine kapanık bir bilim adamı olan Bruce Banner sinirlendiği zaman, adeta zavallı adamın bedeninden taşarak ortaya �ıkar. Banner'ın Hulk'a d�n�şmesi aslında zincirlerinden kurtulan bir yaratığın �zg�rl�ğ�ne kavuşmasını tasvir eder: Bağırarak ve acı �ekerek...

G�r�n�ş olarak birbirlerinden tamamı ile farklıdırlar. Normal bir insan olan Banner ile yeşil tenli ve �fkelendik�e g��lenip devleşen Hulk arasında g�rsel bir benzerlik kurmak neredeyse imk�nsızdır. Ama g�r�nmeyen bir ortak noktaları vardır; derinde bir yerde aynı �z� paylaştıkları tek bir nokta: İkisi de "iyi" tarafta durur.

Yine de nasıl �oğu kahraman i�in insan�st� yetenekleri bir hediye ise, Banner i�in Hulk asla kurtulamayacağı bir lanettir. Clark Kent, Peter Parker ya da diğerleri bilin�li bir şekilde, sorumluluk alarak s�per kahraman kimliğine b�r�n�rken, Hulk bazen en olmadık zamanlarda, Dr. Banner istemeden ve daha k�t�s� kontrol edemeden, ortaya �ıkar. O istenmeyen, yok edilemeyen bir yan etki, gen� doktorun yaptığı bir deney sırasında maruz kaldığı Gama ışınlarının verdiği ağır bir cezadır�G�r�n�ş olarak bir kahraman olmaktan o kadar uzaktır ki, belki de sadece muhteşem g�c�nden dolayı bir s�per kahraman olarak benimsenmiştir... Amerikan bayrağını �zerlerine sarınmış gibi ortalıkta dolaşan (ama daha �ok hedef tahtasına benzeyen) Kaptan Amerika, S�permen veya �r�mcek Adam�dan farklıdır. �zerindeki yırtık pırtık pantolonu saymazsanız, bir kost�m� yoktur. Batman gibi başka bir canlıya atıfta bulunup su�luların y�reklerine korku salmayı da d�ş�nmez. Onun bir amacı, �nceden belirlenmiş gidilecek bir yolu yoktur.

Hulk, kılık kıyafet ya da aletlerin kazandırdığı bir karizmadan �ok, hareket tarzı ile kendini g�sterir. İnsanlar, �r�mcek ağlarına sarılmış hırsızları ya da korkudan kekeleyen su�luları g�rd�ğ� zaman değil ama yerle bir edilmiş binaları, birbirinin �zerinde par�alanmış arabaları, toza d�nm�ş duvarları g�rd�kleri zaman "Hulk..." diye d�ş�n�rler. Bu �k���k� �ocuğun kendisine kızacak bir annesi, onu cezalandıracak bir otoritesi yoktur. Bir anlamda asla b�y�meyecek olan Hulk, hi�bir zaman toplumun kurallarını tanımayacak, daima i�inden geldiği gibi, �zg�rce davranacaktır. O hepimizin i�indeki, eğitilip zincirlenen i�g�d�leri temsil eder. Bu y�zden ortaya �ıktığı zaman vahşidir, �fkelidir ve ilkeldir. Ama samimidir de. Uygarlık y�z� g�rmemiş, sistemin, diğerlerinin, kuralların uzanıp dokunamadığı �insandır� o.

B�yle bir "kahraman" s�regelmiş, devam eden bir uygarlık d�zeninin koruyuculuğunu yapabilir mi? Zira uygarlıktan, sosyal ahlaktan uzak birinin adalet kavramına da �ok yakın olması beklenemez. Diğer kahramanlar genelde toplumsal sorumluluk, d�nyayı k�t�lerden korumak gibi erdemler peşinde koşarken Hulk ancak Bruce Banner isimli i�ine kapanık bilim adamı sinirlendiği zaman ortaya �ıkar. İnsanlık veya uygarlık onun i�in �nemli değildir. Kendisine ya da sevdiklerine dokunmadık�a k�t�lere saldırmaz. Yani nedenleri bencilcedir. Zaten Dr. Banner'ın da d�zeni korumak gibi bir isteği yoktur. Hulk�tan kurtulmak onun i�in her zaman �ncelikli olmuştur (Tabii yine de �izgi romanda k�t�ler bir şekilde Banner�ın hayatına girmeyi başarırlar. Onu ve tabii Hulk�ı sinirlendirip başlarına ger�ekten �b�y�k� bir bela sararlar. B�ylece bir şekilde k�t�ler ile iyiler karşı karşıya gelmiş olur ve hik�ye y�r�r).

Farklı bir şekilde d�ş�necek olursak, �zellikle d�zen ve onun koruyucularının anlatıldığı Amerikalı s�per kahramanlar arasında Hulk �ok da g�venilir bir karakter değildir. ��nk� bir s�per kahramandan beklenilen en �nemli �zellikten yoksundur: Sorumluluk duygusu� Hulk bir g�rev adamı değildir. Bu y�zden g�venilmezdir. Serserilerle dolu bir şehri, Batman�e Superman�e emanet edebilirsiniz. Ortalığı biraz dağıtmakla birlikte belki Punisher bile işinizi g�r�r. Bunların hepsi de sonu�ta ya sokak aralarında, ya da karanlıkta, toplumsal hayatı en az etkileyecek şekilde "avlanırlar". Ama Hulk onlar gibi değildir. Ka�an birini durdurmak i�in adamın �zerine trafikte g�z�ne kestirdiği herhangi bir arabayı da atabilir! Onun muhteşem g�c� ger�ekten �ekicidir ama eğitilmesi gereklidir. Bir şekilde d�zene adapte edilmesi lazımdır ama onun doğası d�zenin dışındadır. Hulk, bilinmeyen bir yerden, insanın bilin� dışındaki o bilinmezden, aniden bizim g�nl�k hayatımıza giren, her şeyi alt�st eden ve sonra yine aniden yok olan bir şok tedavisidir sanki. Yanlış ve k�t� olana en beklenmedik zamanda indirilen ani bir yumruktur.

İşte bu yumruk, d�zen her istediğinde, belirlenen k�t�lere karşı kullanılabilse, Hulk da diğerleri gibi tam bir s�per kahraman olacaktır. Belki de bu ama�la 2000'li yıllarla birlikte �izgi roman tarihinin en �zg�r kahramanlarından biri giderek d�zen tarafından zincirlenmeye başlıyor. Yeşil Dev'in son sayılarında, Doktor Banner Hulk'u daha fazla kontrol etmeyi başarıyor. Hem de tam Amerikan toplumunun anlayacağı şekilde; kendi kafasını uyuşturarak. Sinirlendiği zaman �nce d�zenli aralıklarla tıklayan, onu t�m d�ş�ncelerinden uzaklaştıran bir metronom d�şl�yor ve ardından da bikinili g�zel bir kadın d�ş�n�p rahatlamaya, kendisini tedirgin eden olaylardan Hulk'ı uzak tutmaya �alışıyor. Tabii eğer olaya dahil olması gerektiğini d�ş�n�rse salıveriyor Hulk'ı ama bu sefer bir kuklacı gibi iplerini elinde tutmayı da ihmal etmiyor. B�ylece Hulk yalnızca Bruce Banner istediği zamanlarda ortaya �ıkabilecek, onun kontrol� altında, istekleri doğrultusunda hareket edecek bir araca d�n�ş�yor. �oğunlukla televizyon, alışveriş ve seks ile beslenen bir d�zenin kahramanı olmak, onun bir fedaisine d�n�şmek i�in m�kemmel bir y�ntem...

Aslında olan ise şu: Hulk �l�yor. ��nk� o aslında �zg�rl�ğ�n, her istediğini yapabilmenin sembol� iken artık tamamı ile iyi kalpli Bruce Banner'ın toplumsal ahl�k kurallarının prangalarına vuruluyor. O dev yeşil v�cut, d�zenin �arklarından birine d�n�ş�p onlarla birlikte, aynı y�ne doğru hareket etmeye başlıyor. Geriye sadece inanılmaz g�c� kalıyor ki artık pek bir şey ifade etmiyor.
K���k �ocuk derinden ve sinsice eğitiliyor, insanlara iyi davranmayı, verilen g�revi yerine getirmeyi �ğreniyor. Bunun karşılığında kurban ettiği �zg�rl�ğ�n� ise ne okur ne de kahramanın yaratıcıları sanki pek �nemsemiyor...



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|