15.10.2006

 

Milton Caniff, Ezber Bozan �ini M�rekkebi�

Richard Marschall

Caniff, gazetelerdeki ser�ven bantlarının hi� tartışmasız efsane �izerlerinden biridir. �zellikle siyah beyaz dengesini iyi kurduğu kareleri ve �ini m�rekkebini kullanma bi�imi bir okul niteliği taşımıştır. T�rkiye�de yeterince tanınmayan Caniff bir d�nem gazete ve dergilerde yayınlanan Steve Canyon tiplemesiyle hatırlanabilir.

�izgi bantların iki kez doğduğu s�ylenebilir. İlki, �kurucu babaların� bu mecrayı tanımlayıp karelerle ilerleme ve konuşma balonu gibi genel kabulleri yerleştirmeleriyle, 1895 sıralarında ger�ekleşti. Bir nesil boyunca herkes�e benimsenen ana tema mizahtı ve grafik ifade tarzı da �zellikle �komikti�. �izgi bantların ikinci doğumu ise 1930'larda yaşandı: İlk kez macera, gerilim, ger�ek�ilik, şiddetli devamlılıklar ele alındı ve İll�stratif bir �izim tarzı benimsendi. Milton Caniff, bir sanat bi�imi anlamında ger�ek bir devrim olan işte bu ikinci dalganın merkezindeydi. Başka bir�ok niteliğinin yanı sıra, bir karikat�rist olarak, �ağdaşı olan bir�ok kişinin ulaşmaya �abaladığı �zg�n bir vizyona sahipti: Bir ill�strat�rden �ok, bir eğlence �reticisiydi o. Kendisini tıpkı bir roman yazarı ya da bir film y�netmeni gibi g�r�yordu. Herkesin devamını merak ettiği hik�yeler tasarlarken, m�tevazı bir �slupla, �sokakta gazete satmaya �alışan heyecanlı bir �ocuk gibiyim� diyordu; ama �izim masasına oturduğu zaman kendisini �koltukta oturan Marco Polo� gibi hissettiğini de itiraf ediyordu. Ger�ekten de d�nyaları keşfe �ıktı, d�nyalar yarattı ve onları fethetti. Ger�ek�i devamlılıkların hen�z taze bir yenilik olduğu d�nemde �izgi bant d�nyasına girdiğinde, neredeyse i�g�d�sel olarak, yeni bir ifade bi�imi benimsedi kendisine. K���k kareler ve balonların sınırlayıcılığı i�erisinde karşı konulmaz derecede �ekici hik�yeleri nasıl anlatabileceğini iyi biliyordu ve �zg�n sesleriyle konuşan, yaşayan karakterler yaratabilmek konusunda uzmanlaştırdı kendisini. Desen, karakterler ve diyaloglar, bir �izgi romancının sanatının temel bileşenleriyse, Milton Caniff bu alanların t�m�nde kendini bir uzman olarak kabul ettirmişti.
Milton Arthur Paul Caniff, Ohio�daki Hillsboro�da 28 Şubat 1907�de doğdu. Doğumundan sadece d�rt yıl �nce Wright kardeşlerin ilk u�aklarını geliştirdikleri Dayton kasabasında b�y�d� ve daha lisedeyken bile �izgi romana eğilimli olduğunu belli etmeye başladı. Dayton Journal�a dışarıdan katkıda bulundu ve bir zamanların başkan adayı James M. Cox�un sahibi olduğu komşu gazete Miami Daily�de boş vakitlerinde �alıştı. Lisedeyken gen� Caniff okul gazetesi i�in bir bant yarattı ve mezun olunca da bu bantları Chic and Noodles isimli bir kitapta topladı.

Ohio Devlet �niversitesi�ne girip g�zel sanatlar okuyan Caniff burada �izgi romanın tarihinde d�n�m noktası olacak bir konuya ilgi duymaya başladı: Oyunculuk. Okul yıllıklarını ill�strasyonlar ve s�slemelerle doldururken, bir yandan da kampus i�erisindeki tiyatro faaliyetlerinde başrollerde oynuyordu. Sonradan orta-batı kuşağının ilham kaynağı olacak �slubun sahibi olan Ohio�daki bant edit�r� Billy Ireland�ın bir s�z� y�z�nden, sahne ışıklarının altında y�kselmek fikrinden �oktan caymıştı aslında: �Sen m�rekkep hokkana sadık kal gen� adam, oyuncular bazen yiyecek ekmek bulamıyorlar�.

�niversite yıllarında Columbus Dispatch�deki part time işi, 1930 yılında mezun olunca gazetenin sanat b�l�m�nde full-time kadrolu bir işe d�n�şt�, fakat kısa s�re sonra kovuldu. B�y�k Bunalım�ın yol a�tığı yıkım gazeteleri vurmaya başlamıştı ve ekonominin bu zor g�nlerinde �işe son giren ilk kovulur� kuralı uygulanıyordu. Caniff, Ohio State Journal�da �alışmış olan �izer arkadaşı Noel Sickles ile birlikte bir �izim at�lyesi a�tı ve bir yandan da k���k bir tiyatro topluluğunda elinden gelen her işi yapmaya devam etti.

Dispatch�deki işini kaybetmesinden sadece �� ay sonra Caniff, New York�daki Associated Press�den bir teklif aldı. Anlaşılan, AP�nin orta batı b�ro şefi beğendiği yerel işlerden se�meleri merkez ofise g�nderiyordu, Caniff�in �izim tarzı da merkezdeki edit�rlerin dikkatini �ekmişti.

1932 yılında birilerinden bor� para alarak geldiği New York City�de Caniff kısa s�re i�inde hem ş�hretini yaygınlaştırmaya hem de karikat�r fig�rlerinden uzaklaşıp dergi ill�strasyonlarına y�nelen �izim tarzını geliştirmeye başladı. AP�de bir dizi baş d�nd�r�c� sorumluluk �stlenmişti: haber ve spor sayfalarını resimlemek; portre ve konu vinyetleri �izmek; kibirli Major Hoople tarzı bir karakter olan Mr. Gilfeather isimli bir kahramana tek karelik maceralar �izmek (bu ismi Al Capp diye bir gen�ten almıştı); buradaki hik�yeleri sonradan The Gay Thirties başlığıyla s�rd�rmek (Clare Briggs, H.T. Webster ve J.R. Williams tarafından pop�lerleştirilen insanlık h�li hik�yeleri); ve nihayet, �ocuklar i�in Puffy the Pig isimli bir şiir ve karikat�r karesi yapmak.

Ardından, 1933�de Caniff�e maceraya dayalı bir �izgi bant hazırlaması teklif edildi. Hem yıllardan beri b�yle bir bant �izmek isteyen (�nceki girişimleri defalarca reddedilmişti) hem de ofisteki fotoğraf r�t�şleme gibi angarya işlerden kurtulmak isteyen Caniff, bu fırsatı ka�ırmadı. Bantın hedef kitlesi �ocuklardı, ama bir yandan da i�erisinde aksiyon, macera ve romantizm olacaktı. Dickie Dare isimli bu bantta Caniff macera ve mizah konusundaki �st�n yeteneğini sergiledi, - hem de on yıl �nce, ikinci dalganın diğer �nc�leri olan Roy Crane ve Harold Gray�in maceralı hik�yelerinden hi� de geride kalmayan bir d�zeyde.

Dickie, bir�ok kişiden daha canlı bir hayal g�c�ne sahip olmasıyla dikkat �ekse de, ortalama bir Amerikalı erkek �ocuktu. Başlangı�ta bantta işlenen konu, Dickie�nin hayali, efsanevi ya da tarihi kahramanlarla yaşadığı g�nd�z d�ş� karşılaşmalardı. Tıpkı Hollywood�un Little Nemo�su gibi Dickie de Robin Hood�la birlikte ata biniyor, korsanlarla denize a�ılıyor, hatta İsa peygamberin doğumu sırasında Nasıra kentinde bir hafta ge�iriyordu.

Caniff�in sanatsal yeteneği d�zenli olarak gelişti ve birka� ay i�erisinde olduk�a �ekici �ocuk bantları �izer hale geldi. Caniff bir �izer olarak olgunlaşırken, bant hik�yeleri de giderek sofistike hale geliyordu. Dickie Dare, Little Orpan Annie ve Baby Thatcher gibi �ocuk karikat�rleri geleneği i�erisinde başlamıştı, kimi zaman tehlike ya da şiddet unsurları i�erse de sonu�ta �ocuklar i�indi. Tarzan ve Buck Rogers ise başka bir t�re ait g�r�n�yordu. Fakat 1933 ve 1934�de yaşanan dikkat �ekici yaratıcılık patlaması, yetişkin odaklı yeni ve heyecan verici �izgi bantların zirveye �ıkmasıyla sonu�landı: Secret Agent X-9, Flash Gordon, Red Barry, Brick Bradford. Hatta Tim Tyler�s Luck bile rutin sayılabilecek bir gen� erkek �ocuk bantı olarak başlamış, sonradan egzotik ortamlarda alttan alta ger�ek hayat g�ndermelerini yapar hale gelmişti.

Caniff sanatını icra ederken iki tane tavsiyeyi kendisine referans aldı: �İlki, gazetede bir k�şe �izmenin, �ocuklar mutlu olsun diye k�ğıttan şirin oyuncaklar yapmak olmadığının bana hatırlatılmasıydı. Eğer k�şe, gazetenin satışına katkıda bulunmuyorsa hi�bir işe yaramıyor demektir. İkinci tavsiye ise Dispatch'in y�netici edit�r�nden gelmişti: 'Daima gazetenin parasını �deyen adamı hesaba katarak �izim yap. Eğer babaları gazeteyi satın alıp eve getirmezse, �ocuklar senin �izdiklerini asla g�remezler'�.

B�ylelikle 1934'�n Mmayıs ayında Dickie Dare'in işlediği konularda keskin bir �ince ayar� yaşandı. Halk k�t�phanesinde ge�en yine bir g�nd�z d�ş� macerasının sonunda Dickie, akşam karanlığında evine doğru y�r�rken, birden bire �z�nt�yle t�m maceralarının sadece hayal �r�n� olduğunu kendisine itiraf eder. Tabii ki Caniff yumuşak bir m�dahaleyle kahramanını bu dertten kurtarmakta gecikmeyecektir. Bir g�n Dickie'nin karşısına �ıkan hatırı sayılır aile dostu Dynamite Dan Flynn, uzak �lkelere yapacağı yolculuklarda oğullarının da kendisine eşlik etmesi konusunda Bay ve Bayan Dare'i ikna eder.

Birden bire Dickie Dare inandırıcılık ve �ekicilik d�zeyi y�kselmiş yepyeni bir �izgi bant haline gelir. Kahramanımız okurların g�zleri �n�nde silah ka�ak�ılarıyla, yalan s�yleyen, aldatan, adam ka�ıran, cinayet işleyen k�t� adamlarla uğraşmaya başlayınca, Dickie'nin d�nyası hayatın ger�ekleri arasındaki yerini alır. Caniff'in �izim tarzı o sıralarda olduk�a karikat�r havasındadır aslında, h�l� tam anlamıyla ger�ek�i değildir, karikat�re �zg� abartılar ve bi�imsel tahrifata h�l� rastlanmaktadır, ama �olduğu gibi� [foto-realistik] �izmeye y�nelik kararlı bir �aba da belli olmaktadır.

Caniff ve Dickie�de yaşanan bu değişim i�in, New York Daily News�teki Captain Joseph Patterson aracılığıyla gelen bir ilham kaynağından daha bahsetmek m�mk�n. Gazete ve onun i�erik pazarlama ajansı, �ocuklar i�in değil, ger�ek okur ve ger�ek m�şteri olan yetişkinler i�in �retilmiş macera bantları aramaktaydı. Ve Caniff bir yandan Dickie Dare �zerinde �alışırken, �te yandan da sonradan Terry and the Pirates adını alacak yeni bir bant i�in g�r�şmeler yapmaya başlamıştı. Efsane odur ki, Patterson Terry adını Caniff�in hazırladığı uzun bir listeden se�mişti ve �the Pirates�ı da konuyu anlatması itibariyle değil, yalnızca ses uyumu a�ısından hoşuna gittiği i�in kendisi eklemişti. Ger�i arada sırada klasik anlamda birka� korsan da Terry�nin maceralarında boy g�sterdiler.
Caniff�in ilk Terry bantları Ekim 1934�te yayımlandı ve bu ge�iş sanat�ının zor g�nler ge�irmesine yol a�tı. Dickie�nin son maceraları �ıkarken Terry�ninkiler başlamıştı. Zaten Associated Press�den avans almış olduğu i�in, yeni işvereni olan ajansın telif �deme g�n� gelinceye kadar Caniff, iki ayrı işi birden gazetelerde yayımlanıyor olmasına rağmen, bir d�nem boyunca parasızlıktan a� bila� yaşamak zorunda kaldı.

Daha ilgin� bir ge�iş, �izim masası �zerinde yaşandı. Dickie Dare�in son b�l�mleri Terry and the Pirates�ın ilk yılıyla belirgin bir benzerlik taşıyordu. Caniff a�ık�a yeni bantın ilk d�nemlerini sevdiği karakterler ve hik�ye yapıları �zerinde ince ayarlar yaptığı bir (deneme yanılma ve) eskiz defteri olarak kullandı. Dickie siyah sa�lı bir delikanlıydı, Terry ise on yaşında ve sarışındı. Terry�den yaş�a daha b�y�k olan koruyucusu Dan Flynn İrlandalı, yakışıklı, ama kadınlar konusunda biraz �ekingen bir gen� adamdı. Onun ikizi (ama sarışın değil esmer) Pat Ryan�dı. Dickie�nin aşkı, Kim Sheridan isimli zengin ve şımarık bir kızdı. Onun Terry�deki karşılığı ise Normandie Drake�di ki, her iki kız da �ocukların yetişkin koruyucuları olan delikanlılarla gelip ge�ici g�n�l ilişkileri yaşıyorlardı.

(...)

Yazının tamamı Yeni Ser�ven 1 (7)'de...



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|