09.11.2006

 

Yan Kahraman Sorunsalı �zerine Bir Deneme

Orhan Berent

T�rkiye�de �ok sevilen İtalyan �izgi romanlarındaki kahramana yoldaş olan yan tiplemeleri irdeleyen Berent, hik�yelerin işleyişine getirdikleri etkileri vurguluyor.

�izgi romanlarda yan kahramanlar neden var? Kahramanın işlerini kolaylaştırmak, mizah yaratmak, senaryolarda yeni a�ılımlar sağlamak vs� Bu soruya �yle hemen bir cevap vermek kolay değil. Ancak yan kahramanların �eşitli �zellikleri irdelenirse bir yerlere varılabilir muhtemelen... Sanıyorum T�rkiye�de nerdeyse her zaman �ok satmış İtalyan �izgi romanlarındaki yan kahramanlar, bize epey zengin malzeme sağlayacaktır.

Sorulara devam: Bir �izgi roman kahramanı neden maceralara arkadaşlarıyla birlikte �ıkar? Ya da �izgi romancılar esas kahramanın yanına neden yardımcı karakterler serpiştirirler? Bunu bir �ocuğa sorduğumuzda �ok basit bir cevap alabiliriz: �Esas kahramanların canı sıkılmasın diye� !
�ocuktan al cevabı! Ama mesele sadece esas kahramanın canının sıkılıp sıkılmaması değil elbet. Bu biraz da esas kahramanının �zelliklerini �n plana �ıkarmak i�in yan kahramanların eksiklerini �zellikle belirginleştirmek olabilir mi? �rneğin polisiye romanlardan hatırlayalım: Watson�un dikkatsizliği ve saf�a soruları Sherlock Holmes�un zek�sını �n plana �ıkarmaz mı ya da Hastings�in yanlış akıl y�r�tmeleri Hercule Poirot�un uzun tespitleri i�in bir vesile olmaz mı? Mesele bu kadar da basit değildir elbette. Birka� �rneği analiz ettiğimizde karşımıza daha değişik nedenler �ıkıyor. Hemen b�t�n� par�alara ayırmaya başlayalım.

Komik ve İyi Y�rekli Adamlar
1- Becerikli yan karakterler
a) Gerekircilik ve Yardımlaşma: Seriyal kahramanların maceralarında zaman ge�tik�e hayati bir sorun ortaya �ıkar: Monotonluk! Bu monotonluğu kırmak i�in olsa gerek, bir takım yan olaylarla okuyucuya biraz olsun nefes aldırmak yan tiplemelerle ger�ekleşmektedir. EsseGesse�nin �nl� kahramanları bize bu konuda yazılmamış ve adı konmamış bazı kurallar dizisi bırakmıştır. Nedir bu kurallar dizisi? Kahraman ne kadar maharetli ve sıra dışı olursa olsun en az kendisi kadar maharetli (en azından sıra dışı) yan kahramanlara ihtiyacı vardır. �rneğin; daha sakal tıraşı bile olmamasına rağmen boyundan (ve yaşından) b�y�k sorunları halleden s�tsever Y�zbaşı Tommiks�in iki garip arkadaşı vardır. Kendisine her macerada eşlik eden (alkol bağımlılıkları bile komikleştirilmiş) Konyak�ı ve Doktor Sallaso, Tommiks�in iki can dostudur. İlgin� olan nokta, batının en gaddar su�lularıyla başa �ıkmasını bilen Tommiks�i koruma gereği duymakta, onun i�in endişelenmektedirler. Essegesse�nin dehasını ortaya koyan ve bu koruma g�d�s�n� paradoksal bir şekilde tersine �eviren de kahramanın kendisidir. Tommiks bir�ok macerada başlarını derde sokmaktan geri durmayan iki arkadaşını t�rl� badirelerden kurtaracaktır. Bu karşılıklı kurtarma ve yardımlaşma hissiyatı pek �ok hik�yede başarıyla kullanılmıştır. Aynı uygulama EsseGesse�nin yarattığı �elik Blek karakterinde de g�r�l�r. Profes�r Oklitus, ilgin� buluşlarıyla İngilizlere oyunlar oynar, hatta Blek zorluklara karşılaştığında ondan yardım ister. Yine de yan kahramanların esas kahraman kadar maharetli olamayışlarını yaratıcılarının onlara y�klediği �zelliklerle a�ıklayabiliriz.

b) Saf Y�reklilik: EsseGesse�nin yan kahramanları esas kahramandan daha saf bir yaratılışa sahiptir. Doktor Sallaso ve Konyak�ı i�ki bulmak i�in olmadık hokkabazlıklar yapar başlarını derde sokarlar. Ya da Profes�r ve Rodi�nin kimi maceraların başında sebep oldukları olaylar maceranın ana eksenini meydana getirir. B�t�n bu komik olayların ortak �zelliği sıradan insanın yapamayacağı ve esas kahramanın ciddiyetini bozacak ve onun karizmasını sarsabilecek n�ansların bilin�li bir şekilde yan kahramanlara y�klenmesidir. Bu t�rden aşırılıklar kimi zaman o kadar naif�e işlenir ki esas macera �rg�s� bir an i�in unutulur ve okuyucu yan kahramanların yaptıklarına odaklanır. Bir macerada Konyak�ı şerifin entrikası sonucu hapse d�şt�ğ�nde Doktor Sallaso onu uzun bir boru yardımıyla hapishanenin damından konyakla besleyecektir. H�cresine kadar uzanan ince borudan konyakla beslenen ve sarhoş olan Konyak�ı, gaddar ve acımasız olan şerifi şaşkınlığa uğratacaktır. Ya da kılık değiştirerek İngiliz garnizonuna sızma becerisini g�steren �elik Blek ve arkadaşlarının yırtıcı bir k�pekle başları derde girecektir. Komplolarının ortaya �ıkacağından korkan Profes�r canavar k�peğin kul�besine girmek zorunda kalacak ve onu par�alanmaktan kurtaran k�peği tek kurşunda vuran Blek olacaktır. Z�ppe ve eline hi� silah almamış bir İngiliz asilzadesi rol�n� s�rd�ren Blek�in b�ylesi komik ve naif bir olayla foyasının ortaya �ıkması bize yan kahramanların davranışı hakkında az �ok fikir verebilir.

c) Karşıtlık: T�rkiye�de �ok okunan d�rt EsseGesse karakterinin yan kahramanlarının ilgin� bir �zelliği vardır. �izgili Hayat Kılavuzu adlı kitabımızda sevgili Zeynep Akkuş�un işaret ettiği gibi yan kahramanlar iki gruba ayrılır. Cahiller ve nispeten m�rekkep yalamışlar. �elik Blek�in arkadaşlarından Rodi cahil bir avcı �ocuk, Profes�r ise okumuş bir bilim adamıdır. Tommik�in yakın arkadaşlarından Doktor Sallaso hekim, Konyak�ı ise Rangerlere rehberlik eden hayat okulundan mezun emekli bir macera adamıdır. Tom Braks�ın arkadaşlarından Tonton k�fte yemekten başka bir şey d�ş�nmeyen garip bir adam, Baron ise kendisinin asilzade olduğunu iddia eden ve her fırsatta bu konuda ukalalık eden �zenti bir kişidir. Nihayet Kaptan Swing�in arkadaşı ve tıpkı Baron gibi bir şeylerle �v�nmeyi seven ve kendisinin kadınlar karşısında �ok cazibeli olduğu iddia eden ve g�ng�rm�şl�k konusunda Swing�e bile kimi zaman dersler veren Mister Bl�f . Karşısında ise s�rekli olarak beyazların adetlerini eleştiren, okul y�z� g�rmemiş bir Kızılderili Gamlı Baykuş.

d) Cesaret G�sterileri: Maceralar yan tiplemelerin atışmalarıyla y�r�r desek yeridir. Her konuda farklı fikirler ileri s�rseler de birbirlerine delicesine bağlı ve arkadaşları i�in kendi hayatlarını tehlikeye atmaktan �ekinmeyen komik iyi y�rekli adamlardır bunlar. Onlarsız yukarda saydığımız kahramanların maceralarının tadı tuzu kalmaz. �ıplak bedeni �zerine giydiği deri yeleğiyle marjinal bir g�r�n�m �izen ve her fırsatta g�sterdiği kılık değiştirme becerisiyle şaşılacak olaylar sergileyen Tom Braks, Tonton ve Baron�un yardımıyla olayları ��zer. Kaptan Swing kendisi gibi korkmadan kavgaya giren Mister Bl�f ve Gamlı Baykuş�un �ekişmeleriyle neşelenir. �stelik bu yan karakterler komik oldukları kadar inan�lı, cesur ve beceriklidirler de. Konyak�ı daha ilk macerada (tamam, yine sarhoştur o ayrı!) Kızılderililerin attığı alevli okları yakalayacak kadar g�z�pektir. Profes�r Oklitus idam sehpasında Amerikan milliyet�iliğini şiar edindiğini kendisini asacak olan cellada (daha doğrusu cell�t kılığına girmiş olan Blek�e) haykırır. Sonra yağlı ilmiğe Blek�le birlikte tutunup kale duvarından metrelerce aşağı atlarken bile hi� korku belirtisi g�stermez.

2- T�mden Beceriksiz Yoldaşlar
a) İnsanlar ve hayvanlar: EsseGesse�nin yan kahramanları ne kadar naif olsalar da macera i�erisinde esas kahramanın davranışlarını etkileyen ve onun becerilerini pekiştiren davranışlarda bulunurlar. �rneğin Konyak�ı da Doktor da Tommiks kadar olmasa bile iyi silah kullanır, k�t�lerle savaşır. Aynı şeyi Tom Braks�ın yardımcıları Tonton ve Baron i�in de s�yleyebiliriz. �elik Blek�in arkadaşları Profes�r ve Rodi onun kadar gelişmiş kas g�c�ne sahip olmasa bile yine de İngilizlerle savaşırken g�z� pek davranışlarda bulunurlar. Ya da Mister Bl�f ve Gamlı Baykuş her t�rl� kavgada hi� �ekinmeden Swing�in yanında yer alırlar. Bu t�rden bir şablonu Essegesse�nin d�rt kahramanında rahatlıkla g�rebiliriz.

G�r�n�rde esas kahraman, bir okumuş bir de cahil yardımcı şemasına uyan Zembla�nın maceralarında ise b�yle bir durum g�r�lmez. Marcel Navarro ve Akim ekibinden �izerlerin yarattığı ve daha sonra Oneta kardeşlerin �izimlerini �stlendiği Zembla�da yan kahramanlar son derece beceriksizdir. �ks�z kalmış yerli bir �ocuk olan Yeye ile başarısız bir ill�zyonist olan Rasmus, Zembla�nın maceralarında tam bir k�r d�v�ş� sergilerler. Dev gibi bir v�cuda sahip olan ve ağa�ları k�k�nden s�kecek kadar g��l� Zembla�nın onların yardımına gereksinim duyduğu olaylar da nadirdir aslında. Bu y�zden olsa gerek Rasmus ve Yeye macera i�inde ancak komik olaylarda yer alırlar. İkinci bir neden ise Zembla�nın ona her macera da yardım eden son derece caydırıcı �� arkadaşının daha olmasıdır. Aslan Bwana, yabani kedi Satanas ve kanguru Zipzip her kavgada yer alırlar, Zembla�yı kimi zaman aşılması g�� durumlardan bile kurtarırlar. İnsan gibi konuşan hayvanları yardımcı karakter olarak kullanmak Tarzan benzeri bir kahramanın macerasında normal karşılansa bile, bunu yaratıcıların geniş hayal g�c�ne bağlamak ş�phesiz daha anlamlı olacaktır. Lafonten�in fabllarını andıran kimi unsurları maceralara katmak isteyen Zembla�nın yaratıcıları yan karakterlerde bir revizyona gitmişlerdir. İlk maceralarda g�r�len Akim benzerliği zamanla yazarları rahatsız etmiş olacak ki yan karakterler değiştirilmiştir.

İlk maceralarda Zembla�nın yanında g�r�lenler sadece gen� bir delikanlı olan Keni ve daha sonra ekibe katılan Rasmus�tur. Hayvanlardan ise sadece aslan Bwana Zembla�ya eşlik etmektedir. İlk maceralarda �yle adam akıllı bir mizah olduğu da s�ylenemez. Keni�nin gidişi ve Yeye�nin ekibe dahil olmasıyla birlikte mizah dozu y�kselir. Yabani kedi Satanas ve kanguru Zipzip�in katılması ve ayrıca nispeten daha yumuşak �izgilere sahip Fausto ve Franco Oneta kardeşlerin �izimleri �stlenmesiyle Zembla �zellikle �ocuklar tarafından rahatlıkla okunan eğlenceli bir �izgi roman haline gelir. Bu değişim ilgin� bir hiyerarşi de yaratmaz değil hani. Bir tarafta insanlar; kahraman Zembla, okumuş Rasmus, yerli �ocuk Yeye. Diğer tarafta ise hayvanlar; otoriter aslan Bwana, karnını doyurmak i�in olmadık işlere girişen yabani kedi Satanas ve onun sık�a kavga ettiği kanguru Zıpzıp. İki d�nya i� i�e girmiştir sanki. Beraberce maceradan maceraya koşarlar. B�y�k reis Zembla�dır ve her iki d�nyanın şefidir. Bwana ise hayvanların şefi olmasına rağmen kimi zaman birbirine giren insanlarla hayvanların arasını bulmak i�in �abalar da sarf eder. Rasmus, Satanas�ın ayağına basar, Satanas Rasmus�u kovalarken Zıpzıp�ı devirir, �alar saatin �st�ne d�şen Zıpzıp Yeye�yi kızdırır vesaire... Olayları tatlıya bağlayan ya Zembla�dır ya da Bwana. Belki de esas maceranın dışında geriye kalan yan karakterlerin kavgasıdır sadece.

b) Tek başına bir adam �iko: Sergio Bonelli, Guida Nolitta mahlasıyla Zagor�u yaratırken onun yanına şişman ve sevimli �iko�yu katmıştır. Her Zagor macerasında yer alan �iko aslında şanssız bir yan kahramandır. ��nk� yanında başka bir arkadaşı yoktur. Her macerada g��l� Zagor�u takip etmek zorundadır ve sızlanmalarına, korkularına ortak olabilecek bir yoldaşı yoktur. Zagor maceralarını incelediğimizde bu se�imin bilin�li yapılmış olduğunu g�r�r�z. Hayli sert bir adam olan Zagor�un karşılaştığı doğa�st�, fantastik, gerilimli ve (EsseGesse maceralarında rastlanmayan) yoğun şiddetin h�k�m s�rd�ğ� maceralar zincirinde, �iko�nun Zagor�un arkasından maceralara s�r�klenmesi garip bir paradokstur. ��nk� �iko maceralarda karşılaşılan olaylarda aşırı bir korkaklık g�stermekte, kavgalarda bir Konyak�ı�nın ya da Mister Bl�f��n sergilediği cesaret �rneğini g�stermemektedir. �stelik bir�ok kere okuyucunun �bu adam bu kadar rahatına d�şk�nse neden her seferinde Zagor�un peşinden gidiyor? � sorusunu sorduracak kadar hedonist bir tiptir. Bu t�r sorular �oğaltılabilir mutlaka. Ser�ven�in ilk sayısında yazdığım Trajedi � Komedi denemesinde cevapların bir kısmını da buldum sanıyorum. Macerada ağırlıklı olarak hissedilen trajedinin hafifletilmesi amacıyla komedi unsurları �iko aracılığıyla bolca kullanılmıştır. Her maceranın başlangıcında neredeyse mutlaka �iko�nun neden olduğu komik olaylar anlatılmıştır. Guida Nolitta, �iko�nun yalnızlığını hafifletmek amacıyla aralıklarla yer verdiği yardımcı komik karakterlerle Zagor�un dostlarını zenginleştirme yoluna gitmiştir. Kazmak�rek Bill ve Bat Batterton, Zagor�un klasik tanıtım sayfasında yer alacak kadar aileden biri olmuştur. Korkaklıkta ve beceriksizlikte �iko�yu aratmayan bu iki kişi dahil oldukları her macerayı renklendirirler. Kandraks�ın mumyasını canlandıran, sonra da korkudan �l�p �l�p dirilen bu iki sevimli kafadardır.

Yazının tamamı Yeni Ser�ven 1 (7)'de...



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|