03.12.2006

 

G�lgelere ve Tuhaf, Uzak Zamanlara Dair

Can Yal�ınkaya

Poe ve Lovecraft kadar �izgi roman d�nyasını etkileyen edebiyat�ı pek yok. Can Yal�ınkaya �zge�mişlerini anlatan iki ayrı �izgi romanı temel alarak efsane yazarları irdeliyor.

Giriş: Şaksiper Efendi ve Alternatif Biyografi
�G�kte ve yerde Horatio/Senin felsefende d�şleyebileceğinden daha fazlası vardır�

Edebiyat d�nyasının arka bah�esindeki mezarlık, yaşadıkları s�re boyunca �anlaşılmamış�, ya da anlaşılmadıkları ileri s�r�len �l�lerle doludur. �rneğin, William Shakespeare hayattayken, eserleri geniş kitlelerce takip edilmiş ve belirli bir pop�lerlik kazanmıştır. Fakat insan doğasını en iyi şekilde yansıtmış olan bu �ozan�ın, edebi kanon i�indeki en y�ksek yerlerden birine yerleşmesi, �l�m�nden sonra ger�ekleşmiştir. G�n�m�ze kadar hakkında pek �ok inceleme yapılmış olan Shakespeare�in hayatına ilişkin bilgiler de spek�lasyonlarla doludur. Bu spek�lasyonlar arasında Shakespeare adlı birinin aslında yaşamamış olduğuna dair olanlar bile vardır. Bu da, alternatif tarih hik�yeleri i�in verimli topraklar arz etmektedir.

Shakespeare�in hayatına ilişkin olarak yapılmış en meşhur alternatif tarih denemelerinden biri, ş�phesiz, senaryosu Marc Norman ve Tom Stoppard tarafından yazılmış ve y�netmenliğini John Madden�in yaptığı, 1998 tarihli �şık Shakespeare adlı filmdir. Film, Shakespeare�in hayatıyla ilgili bilinen �ger�ek�leri alıp aradaki boşlukları yer yer mizahi, yer yer romantik ve h�z�nl� bir hayalg�c�yle dolduruyordu. Shakespeare�in �Benzetsem mi acaba seni, bir yaz g�n�ne� diye başlayan 18. Sonesinde bahsettiği kadının kim olduğuna dair bir varsayıma dayanan senaryoda, Shakespeare ile d�nemin bir başka �nl� oyun yazarı Christopher Marlowe arasındaki rekabete, Romeo ve Juliet�in yazılışına ve benzeri pek �ok detaya dair, hayal g�c�yle karışık pek �ok g�nderme yakalamak m�mk�nd�r.

Shakespeare�in hayatına ilişkin başka bir alternatif tarih denemesi, Neil Gaiman�ın Sandman �izgi romanlarında g�r�lebilir. Sandman�in ikinci cildi olan ve �lkemizde Arkabah�e tarafından yayınlanan Bebek Evi�nde, R�yalar Lordu Sandman�in William Shakespeare�le, ayrıntılarını bilmediğimiz bir anlaşma yapmasına tanık oluruz. ���nc� cilt olan D�ş �lkesi�ndeyse, Shakespeare�in �nl� oyunuyla aynı adı taşıyan ve D�nya Fantazi �d�l��n� kazanmış olan Bir Yaz Gecesi R�yası adlı hik�yede, Shakespeare�in, Sandman ve Periler kralı ve krali�esi, Auberon ve Titania gibi, Bir Yaz Gecesi R�yası karakterleri huzurunda, Bir Yaz Gecesi R�yası�nı sahnelemesi konu edilir.

Temel olarak edebiyat ve �izgi roman ilişkisi �er�evesi i�inde yer alan yazımızda, İngiliz edebiyatı �evrelerinde �the Bard � Ozan� olarak bilinen William Shakespeare�e de, konu itibariyle, bir selam g�ndermiş olduk. Fakat bu yazıda asıl olarak Amerikan gotik edebiyatının iki ustası Edgar Allan Poe ve H. P. Lovecraft�ın yaşam hik�yelerinden esinlenerek yazılmış iki grafik romana eğilmek istiyoruz: Jonathon Scott Fuqua ve Steven Parke tarafından yazılmış, Stephen John Phillips tarafından fotoğraflanmış olan In the Shadow of Edgar Allan Poe ile Hans Rodinoff ve Keith Giffen tarafından yazılmış, Enrique Breccia tarafından resimlenmiş olan Lovecraft.

Poe ve Lovecraft (Şair ve Aşk Zanaatı)
�G�nd�z d�ş g�renler, sadece geceleri d�ş g�renlerin g�z�nden ka�an pek �ok şeye vakıftırlar�

Bu iki garaibperest de, �m�rleri ş�hretlerine şahitlik edecek uzunlukta olmayan yazarlar arasındadır. Her ikisi de, �ağdaşları olan bazı yazar arkadaşları tarafından, hak ettikleri takdiri g�rm�şlerdir. �rneğin, 19. y�zyılın Amerikan edebiyatının en �nl� isimlerinden olan, Kızıl Leke�nin yazarı Nathaniel Hawthorne ve Poe, birbirlerine karşı belli bir sempati beslemişlerdir. Lovecraft�ın �evresindeyse, Les Daniels�a g�re, onun tarzını ve konularını taklit eden ve Lovecraft gibi, 20. y�zyılın ilk yarısının m�stesna Amerikan pulp dergilerinden Weird Tales yazarlarından olan, Robert E. Howard, Clark Ashton Smith, August Derleth gibi isimler vardır. Edgar Allan Poe, en �nl� şiirlerinden biri olan �Kuzgun�un yayınlanmasının ardından, ufak �apta bir ş�hret sahibi de olmuş ve bir saygınlık kazanmıştır, fakat bu, gen� sayılabilecek bir yaşta, perişan ve yoksul bir şekilde �lmesine engel olmamıştır.

Lovecraft, daha ziyade hayranları tarafından ve �slubunun benzerliğinden, Edgar Allan Poe�nun varisi olarak addedilmiştir. Bu, Edgar Allan Poe�nun akademik �evrelerde kazandığı saygınlığın bir kısmından Lovecraft�ın faydalanmasını sağlamaya y�nelik bir �aba olarak d�ş�n�lebilir. Zira Lovecraft, Poe�nun aksine edebi kanona d�hil edilmiş bir yazar değildir ve hik�yeleri, �niversitelerde, Amerikan Kısa Hik�yesi derslerinde okutulmamaktadır. Bunun nedeni muhtemelen, Poe�nun yazdığı dehşet hik�yelerinde ve şiirlerinde insan ruhunun karanlık y�nlerini keşfeden bir şair, Lovecraft�ın ise b�yle bir y�n� olmayan bir pulp yazarı olarak g�r�lmesidir. Lovecraft�a dair bu son �nerme onu azımsamak olacaksa da, hatırda bulundurulması gereken bir nokta daha vardır. Lovecraft, ustalarından biri olarak g�rd�ğ� Poe�nun dehasına asla ulaşamayacağını d�ş�nmektedir.

Lovecraft�ın kıymeti, muhakkak, en �ok Amerikan 68 kuşağı tarafından bilinmiştir. Y�z�klerin Efendisi�nin yazarı J. R. R. Tolkien�la beraber, �i�ek �ocukların en sevdiği yazarlar arasındadır Lovecraft. Soyadını taşıyan bir m�zik grubu dahi kurulmuştur. Bu d�nemde g�rd�ğ� ilginin ardında, b�y�k ihtimalle, hik�yelerinde s�rekli olarak bahsettiği, sıradan g�zlerin g�rmesinin m�mk�n olmadığı, insanoğlunun bilmediği boyutlardan gelen ve �adlandırılamaz�, �tarif edilemez� dehşetlerden s�z etmesi vardır. Lovecraft, sanki hall�sinatif uyuşturucuların yaşattığı deneyimlere atıfta bulunuyor gibidir.

Edgar Allan Poe ve Howard Phillips Lovecraft�ın eserleri, pek �ok m�zisyene ve sinemacıya olduğu gibi, �izgi romancılara da ilham kaynağı olmuştur. Fakat bildiğimiz kadarıyla, DC Comics�in, klasik s�per kahraman hik�yelerinden arınmış yetişkinlere y�nelik yayımladığı �izgi romanlarıyla tanınan ve bir bakıma Weird Tales geleneğine yakın duran, alt birimi Vertigo Comics, birer yıl arayla, 2002 ve 2003�te In The Shadow Of Edgar Allan Poe ve Lovecraft�ı �ıkarana kadar, bu yazarların hayatlarına değinen herhangi bir �izgi roman yayımlanmamıştır.

Edgar Allan Poe�yla G�lgelerde

�Ruhum bu d�şeme �zerinde s�z�l�p duran g�lgeden kurtulup/kalkmıyacak... Hi�bir zaman!�

�G�zel bir kadının �l�m�, ş�phesiz, d�nyadaki en şiirsel konulardan biridir�


Jonathon Scott Fuqua, Steven Parke ve Stephen John Phillips tarafında yaratılmış olan bu grafik roman, aslında �izgi roman mantığıyla �retilmiş bir fotoromandır. Edgar Allan Poe rol�nde Damon Norko, Poe�nun dul halası Maria Clemm rol�nde Alice Adler, onun kızı ve Poe�nun, 14 yaşındayken evlendiği kuzeni Virginia Clemm-Poe rol�nde Heather Walker, hik�ye anlatıcısı olan akademisyen Sterling Tuttle rol�ndeyse, grafik romanın fotoğraflarını �ekmiş olan Stephen John Phillips vardır.

Hik�ye, bir Edgar Allan Poe uzmanı olan Sterling Tuttle�ın, bir arkadaşı tarafından kendisine verilen ve Poe�nun hayata veda ettiği Church Home Hastanesi�nin yıllardır kullanılmayan bir b�l�m�nde bulunmuş ve Edgar Allan Poe�ya ait olduğu iddia edilen g�nl�ğ� okumasıyla başlar. G�nl�k aslında, Poe�nun hayatının son g�nlerinde yazdığı bir itirafname olma �zelliği taşımaktadır ve Poe�nun askeri okuldan atılmasının ardından 1831 yılında Baltimore�a yerleşmesiyle başlayan bir olaylar zincirini tasvir etmektedir.

Baltimore�a gelen Poe, kendisini her zaman sevmiş olan halası Maria Clemm ve dokuz yaşındaki kızı Virginia�nın yanına taşınır ve hayatının bundan �nceki b�l�m�nde pek başarılı olamadığı yazarlık kariyerinin �zerine gitmeye karar verir. Bir yandan da, halası Maria�yla arasında duygusal bir yakınlaşma da olmaya başlar, fakat Poe, bu aşkı tensel boyuta taşımakta yetersiz kalır.

Hayal kırıklığı dolu bu gecelerden birinde, Poe �ok da �retken olmayan bir şekilde yazmakla uğraşırken, �Kuzgun�u anımsatır bir şekilde, gaipten sesler duyar. Edgar�ın �lm�ş olan babası olduğunu iddia eden birisi onunla konuşmaktadır. Poe�nun babası, �teki d�nyada �ektiği azaptan kurtulmak i�in Poe�ya yardım etmek istediğini s�yler ve eğer onu ve �onunkileri� kabul ederse, yazarlık kariyerinde başarılı olacağını s�yler ve b�ylece Poe birtakım iblislerin benliğini ele ge�irmesine izin verir. Kısa s�rede, b�y�k bir �retkenlikle yazmaya başlar. Ayrıca artık Maria�yla olan cinsel ilişkisi de olduk�a iyi gitmeye başlar. Fakat bunun karşısında �demesi gereken bedeller olduğunun farkında değildir. Bunun farkına vardığında ka�maya �alışır ama boşunadır. Hayatının geri kalanında yaşadığı b�t�n acıların sorumlusu, iblislerle yaptığı bu Faustvari anlaşmadır. Belki de ruhunun altında ezildiği, s�z�l�p duran g�lgeler bunlardır. En sonunda iblislerle yaptığı bir y�zleşmede, iblisler aslında onun yazma yeteneklerinin her zaman kendisine ait olduğunu s�yleyerek ona işkence ederler. Poe, mutsuz, kendini kaybetmiş bir şekilde �l�r.

Tuttle, g�nl�ğ� okumayı bitirdiğinde, Poe�nun �iblislerinin� eğretileme mi (veya �l�m�ne yakın aklını kaybetmekte olan bir adamın hayal g�c�n�n �r�n� m�) yoksa ger�ek mi olduğundan pek emin değildir. Onun da, eşini kaybettiğini ve bunun ardından beri yıllarca onunla konuştuğunu �ğreniriz. İnsanın sevdiği birini kaybetmesinin bazen, geriye nasıl hayaletler ve iblislerden başka bir şey bırakmadığını s�yleyerek, akademisyenler ve psikologların g�rmelerini istemediği g�nl�ğ� ateşe atarak bitirir hik�yesini.

In the Shadow of Edgar Allan Poe�nun, geleneksel olarak ��izilmiş� bir grafik roman değil de, bir fotoroman olması, elbette, hik�yenin ger�ek�iliğine katkıda bulunmaktadır. �zellikle, Damon Norko�nun Poe�ya olan benzerliği ve geceyarısı, g�lgelerin i�inde, dehasının en karanlık k�şelerinden �ıkan eserlerini kaleme alan ve bomboş sokaklarda (11) bir hayalet gibi gezinen Poe�nun eteklerinde belli belirsiz gezinen iblisler, okuyucuyu tedirgin etmekte başarılıdır.

In the Shadow Of Edgar Allan Poe bir t�r olarak fotoromanı, şu ana kadar geldiği en �st noktalardan birine taşımıştır. Grafik romanda, teknolojinin nimetlerinden de faydalanılarak � fotomanip�lasyon tekniğiyle � fotoğraflara p�t�rl�, yer yer pastelsi, yer yer yağlı boyayı andıran bir doku kazandırılmıştır. Bir fotoğrafta g�rebileceğimiz keskin hatlar ve parlak renkler bir kenara bırakılmış, hedef kitlesinin belki de �nyargıyla yaklaşabileceği fotoroman, bir �izgi romana yaklaştırılmıştır. Bu sadece resimlerin dokusundan değil, sayfa �zerindeki kompozisyonundan da yola �ıkılarak yapılabilecek bir yorumdur. Resimler, sayfaya, �ağdaş Amerikan �izgi romanlarında g�zlemlenebileceği gibi, yaratıcı bi�imlerde yerleştirilmiştir. Tekd�ze bir kareleme anlayışı yoktur.

Hem Poe�nun hik�yesinin, hem de onun �er�evesini oluşturan Tuttle�ın hik�yesinin temelinde, bir hırs eleştirisi olduğu s�ylenebilir. Poe, daha iyi bir yazar olabilmek i�in, ruhunu iblislere satmış ve hazin bir sonu olmuştur. Tuttle ise, hayatının b�y�k bir kısmını, tutkuyla � hırsla � incelediği Poe�ya adamıştır, fakat artık ilerlemiş olan yaşında, bunun � beyhude olarak nitelemese de � ne kadar doğru bir yaşam tarzı olduğundan ş�phe duymaktadır.

In the Shadow of Edgar Allan Poe, yayımlanmasının bir yıl sonrasında gelecek olan halefi Lovecraft�ın bir�ok anlamda �nc�l� olmuştur.

(...)
Yazının tamamı Yeni Ser�ven 1 (7)'de...


En Son Eklenen 5 İnceleme

James Bond �izgili Romanları
07.12.2009
James Bond, son y�zyılın pop�ler mitlerinden biri. T�rkiye�de polisiye romanın en �nl� araştırmacısı sayılan Erol �yepazarcı, Bond�u �izgi romanlarına da değinerek irdeliyor. ...

Rh+ ve Yayınlanan �izgi Romanların Listesi
22.01.2009
1993 yılında �ıkmış, kısa �m�rl� �zigi roman dergilerimizden biri olan RH+ ile ilgili bir d�k�m yayınlıyoruz....

Hakkım Sana Haram Olsun
16.12.2008
Mizah dergilerimizde tefrika �izgi roman geleneği neredeyse unutuldu. Hakkım Sana Haram Olsun, bu geleneğin son �rneklerinden başarılı bir siyasi �izgi roman....

Fevkal Beşer
06.12.2008
Memo Tembel�izer�in Penguen dergisinde �Ge�miş Zaman� adıyla yayınlanan k�şesinde �nceleri g�n�m�z�n d�nyasının bundan yaklaşık 100 yıl �nceki Osmanlı İmparatorluğuna taşı...

Persepolis: Kederli Kahkaha
25.11.2008
Persepolis, İranlı Marjane Satrapi�nin Fransızca yayımlanmış otobiyografik �izgi romanı. Yakın zamanda �izgi film uyarlaması �lkemizde de g�sterime giren Persepolis, yayımlandığ...



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|