28.11.2004

 

Blake ve Mortimer

Fehmi Ardal�

Fransa-Bel�ika ekol�n�n �nemli �izgi romanlar�ndan biri Blake ve Mortimer. Jacobs'un titiz, ayr�nt�c� �izgisi ve ser�ven edebiyat�n�n geleneksel kal�plar�n� maharetle uygulayan senaryolar� bu ba�ar�n�n mutlak nedenleri.

Benim �ocuklu�umun hayal d�nyas�n�, babamdan kalan Jules Verne’in kitaplar� belirledi. Onlarla beraber aya gittim, d�nyan�n merkezine indim, denizler alt�nda yirmi bin fersah dola�t�m, bilinmeyen bir adaya gittim. Bunlar�n �zerine, 70’li y�llarda, Milliyet �ocuk dergisinin ��kard��� "�izgi Roman Klasikleri" bir cila �ekti. B�ylece, bilim-kurguyu i�ine alan, uzun ve geni� kapsaml� bir yolculuk ba�lad�.

Bu yaz�da, ne Asimov’dan ne de "2001" isimli filmden bahsedece�im. Se�ti�im konu, 1995 y�l�nda tan��t���m "D�nyan�n H�kimiyeti ��in Sava�" isimli, �� kitapl�k bir seri ile bana, i�erdi�i konu ve i�leyi� a��s�ndan �izgi romanla Jules Verne’nin romanlar� aras�nda k�pr� kurma olana�� veren "Blake ve Mortimer’in Maceralar�"...

Serinin yarat�c�s�, 1904 do�umlu Edgar Pierre Jacobs. II. D�nya Sava��’n�n ba�lang�c�ndan itibaren "Bravo" isimli �izgi roman dergisinde, "Felix", "Kit Carson" ve "Flash Gordon" �izerek (!), ilk eserlerini veren Jacobs, Naziler’in Bel�ika’y� i�galinden sonra, sans�r�n "Flash Gordon"’u yasaklamas� �zerine "U-I��nlar�" isimli ilk �zg�n eserini yay�nlamaya �deta zorlanm��t�r. Sava� esnas�nda, Herg� ile tan��arak yan�nda �al��maya ba�layan Jacobs, 1944 y�l�nda onun ilk asistan� olma unvan�n� kazanm��t�r. Y�llar sonra Herg�, ona duydu�u sayg�y�, Tenten’in "Firavunun Purolar�" isimli maceras�n�n kapak resminde �izerek belirtmi� ve ayn� zamanda Jacobs’u �l�ms�zle�tirmi�tir. 26 Eyl�l 1946 tarihinde ilk say�s� ��kan, �nl� "Tintin" �izgi roman dergisini kuran d�rtl�n�n i�inde (Herg�, Cuvelier, Laudy) yer alan Jacobs, ayn� derginin ikinci say�s�nda, kapak resmini �izdi�i "D�nya Sava��" isimli �� kitapl�k seri ile "Blake & Mortimer”in ilk ve en uzun maceras�n� yay�nlamaya ba�lad�. Jacobs, sa�l�k sorunlar� nedeniyle �izmeyi b�rakt��� 1971 y�l�na kadar "Blake ve Mortimer’in Maceralar�"n� s�rd�rd� (8 Alb�m).
Jacobs’un �izgi roman maceras�, Almanlar’�n Bel�ika’y� i�gali s�recine rastl�yor. Nazi ideolojisine uymayan hi�bir t�r d���nceye ve yay�na izin vermeyen, t�m d�nyay� "Arile�tirme”ye �al��an Alman i�galcilerin bask�s� alt�nda �al��mak zorunda kalan Jacobs’un ilk eseri, "Flash Gordon"’la b�y�k bir benzerlik ve paralellik i�eriyor. Blake ve Mortimer’in �izim tekni�i (�izildi�i tarihler g�z �n�ne al�n�rsa) �ok yal�n. Olduk�a az renkli ve genelde gri ile kahverengi tonlar� yayg�n olarak kullan�lm��. Y�z �izgileri, karakterlerin k�t�-iyi-tarafs�z niteliklerini vurgulamak amac�yla basite indirgenmi�, bundan dolay� ger�ek�i olmad��� s�ylenebilir. I��k-g�lge kombinasyonlar�na �ok geni� yer verilmi�. Maceralar�n b�y�k bir k�sm� yeralt�nda ge�iyor. Kad�nlara rastlanmamas� ilgin�. Bir ba�ka ilgin�likse Francis Blake’in sar� sa�lar� hari�, Edgar Jacobs’un kendisi olmas�.

19. y�zy�l�n ortas�ndan itibaren Bat� toplumlar�nda ger�ekle�en bilimsel-teknik geli�meler, sokaktaki insan�n g�nl�k ya�ant�s�nda yaratt��� de�i�ikliklerden dolay�, bir tepki de�ilse de ��phe ile kar��lanmaktayd�. Malumunuz, insan psikolojisi bilmedi�i her t�rl� nesne ve olu�uma kar�� ilk �nce ��phe ile yakla��r. Bu de�i�imlere 20. y�zy�l�n ba��ndan itibaren ya�anan iki d�nya sava��n�n yan�nda bir�ok b�lgesel sava� ve kaotik politik geli�meleri de eklersek, 50 y�l gibi k�sa bir s�rede ger�ekle�en bilimsel-ekonomik-politik ve sosyal de�i�ikliklerin bireyler �zerinde nas�l bir bask� ve gelece�e y�nelik ��pheli bir bekleyi� yaratt���n� tahmin edebiliriz.

Jules Verne kadar Jacobs’u etkileyen bir ba�ka yazar da H. G. Wells olmu�tur. Gerek �ngiliz �mparatorlu�u’nun temsil etti�i siyasal liberalizm ile monar�i gelene�inin kar���m� gerekse Nazi barbarl��� kar��s�nda sonuna kadar direnen tek Bat� Avrupa �lkesi olma �zelli�i (bir nevi, Bat� uygarl���n�n her t�r barbarl�k kar��s�nda savunuculu�unu yapmalar�), ki�isel bazda centilmenlik, d�r�stl�k, dakiklik gibi �zellikleri i�eren bireylere sahip olmalar� Jacobs’u derinden etkileyen unsurlar olmu�tur ve bunlar�, alb�mlerinde hi�bir ele�tiriye yer vermeden, sonuna kadar �vm��t�r. Her iki kahraman�n da �ngiliz olmas� tesad�f de�ildir. Bu, H. G. Wells ile aras�ndaki en b�y�k farkt�r.

II. D�nya Sava�� esnas�nda ve sonras�nda b�t�n d�nyada meydana gelen de�i�iklikler, �ngiltere’nin kolonyal h�kimiyetini kaybetmesi, Var�ova Pakt�’n�n kurulmas� ve �in’de Mao’nun iktidara gelmesi ile Bat� k�lt�r�ne bir alternatifin olu�mas�, hatta tehdit alt�na girmesi gibi konular, alb�mlerinin temel konusunu i�erir. Jacobs �izgi romanlar�nda, realizm-bilim-kurgu, tutuculuk-yenicilik, gibi kar��t kutuplar� �ok ba�ar�l� bir bi�imde i�leyerek, hik�yenin t�m�nde gerilimi canl� tutar. Bunu yaparken de taraflar� son derece objektif bir bi�imde ele�tirir.

"Blake & Mortimer" bilim-kurgu-fantezi (bunlar zaten ikiz karde�!), detektif, casusluk, (az da olsa) sava� t�rlerinin harmanlanmas�ndan olu�an, d�nyadaki toplumsal-siyasi ve bilimsel geli�melere paralel konular� i�eren bir �izgi roman. Kaba taslak bir tan�mlama yapmak istersek, onun �yk�leri Karl May-James Bond kar���m�d�r. Sar� tehlike-Atlantis-zamanda yolculuk-uzaya seyahat-Londra Kulesi’nde soygun-M�s�r piramitleri-so�uk sava� s�recinde casusluk-gelecekten gelen uzayl�lar�n d�nyay� ele ge�irme �abalar� vd alb�mlerin i�erdi�i konular. Bu s�ralama bile

Jacobs’un, nas�l bir yelpazede �izgi roman yapt��� hakk�nda fikir verebilir.
Jacobs’u okumak i�in sab�r gerekir ��nk� olaylar yava� geli�ir, kahramanlar, "�izgi roman i�in ciddi say�labilecek!" konu�malar-tart��malar �er�evesinde, uzun ara�t�rmalar yaparlar. Jacobs’u anlayabilmek i�in II. D�nya Sava�� sonras�nda d�nyam�zda ger�ekle�mi� ideolojik, toplumsal, siyasi ve bilimsel geli�meler ve bunlar�n birbirleri �zerindeki etkileri hakk�nda, y�zeysel de olsa, bir bilgi sahibi olmak gerekir.

Blake ve Mortimer Dizisi: D�nya Sava�� (3 b�l�m, 1946), B�y�k Piramidin S�rr� (2 b�l�m, 1950), Sar� M (1953), Atlantis’in S�rr� (1955), S.O.S. Meteorlar (1958), �eytani Tuzak (1960), Elmaslar Maceras� (1964), Profes�r Sato’nun 3 Form�l� (1967-71), Mortimer Mortimer’e Kar�� (1991, Jacobs’un �l�m�nden sonra Bob de Moor taraf�ndan bitirildi.) Francis Blake Dosyas� (1996, Jean Van Hamme / Ted Benoit) Voronov Aldatmacas� (2000, Yves Sente / Andre Juillard), U�ursuz Kar��la�ma (2002, Jean Van Hamme / Ted Benoit), Alt�nc� K�tan�n Lahitleri - 1 (2004, Yves Sente / Andre Juillard). Listeden de anla��ld��� gibi, Jacobs aram�zdan ayr�lm�� olsa da, onun yaratt��� kahramanlar� bizleri yeni maceralara s�r�klemeye devam ediyorlar.

Not: Bu k�sa makalede a��rl�kl� olarak Albert Petesch’in, Alman Sprechblase (Okuma Balonu) dergisinin 170. say�s�nda yer alan "Edgar P. Jacobs’un Eserleri Hakk�nda: Ger�ek ve Hayal aras�nda" isimli yaz�dan faydalan�lm��t�r.



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|