23.12.2004

 

T�rk �izgi Roman Piyasasında Fransa-Bel�ika R�zgarları

Tanyel Ali Mutlu

Sebebini kimse bilmiyor ���nk� 1980�lerde �izgi romanların gazete bayilerinden kaybolmasına sebep olarak g�sterilen hemen her şey h�l� mevcut-ama son bir yıldır �izgi roman yayıncılığında ikinci bir altın�ağ yaşanıyor (...)

Sebebini kimse bilmiyor ���nk� 1980�lerde �izgi romanların gazete bayilerinden kaybolmasına sebep olarak g�sterilen hemen her şey h�l� mevcut-ama son bir yıldır �izgi roman yayıncılığında ikinci bir altın�ağ yaşanıyor. Maceraperest, L�lkitap, Arkabah�e, Parantez ve Rodeo yayınevleri her ay 15�in �zerinde �izgi roman yayınlayarak �izgi roman severlere gazete bayilerine ya da kitap evlerine her gittiklerinde okuyabilecekleri bir ka� �izgi roman bulma imk�nını sağlıyor. Satış rakamları 1970-1980�li yıllarla kıyaslanamasa da westernden korku-gerilime, taytlı s�per kahramanlardan klasik ser�ven-maceraya t�r�ne, değişik konu ve tarzda pek �ok �izgi romana ulaşabileceğimiz zenginlikte bir �izgi roman piyasamız var artık. Ağırlıklı olarak İtalyan �izgi romanlarına (Fumetti) ilgi g�steren T�rk �izgi roman okurunun tercihlerine uygun olarak yayınlanan �izgi romanların b�y�k b�l�m�n�, �oğu yıllardır tanınan ve sevilen (Zagor, Mister No ve elbette Teks), bir kısmı ise sevmekte hi� de zorlanmadığımız (Magico Vento/B�y�l� R�zgar, Dampyr) italyan �izgi romanları oluşturuyor. �izgiroman gibi T�rkiye�de okur sayısı sınırlı ve malesef artırılamayan bir t�rde yayıncılığa girişilenlerin yayınlayacakları �izgi romanları se�erken bildik, tanıdık, işyapar �izgi romanları ya da benzerlerini tercih etmeleri ka�ınılmaz elbette. İşte bu nedenle 2001 yılından itibaren �izgi roman piyasasına asıl zenginliği Remzi Kitapevi, her biri kendi t�r�n�n en iyilerinden olan iki Frankofon �izgi roman serisini yayınlamaya başlamakla getirmiş oldu: Jim Cutlass ve Thorgal.

Remzi Kitapevi T�rkiye�de �izgi roman yayıncılığının neredeyse sıfırlandığı 1994 yılında yayınlamaya başladığı Asteriks alb�mleri ile �izgi roman yayıncılığına hevesli olduğunu g�stermişti. Aradan ge�en 8 yılda Asteriks�in Fransa�da 2001 yılında yayınlanan son alb�m� �Asteriks ve Latraviata� dışında 30 alb�m�n� Fransız baskılarının kalitesinde yayınlayarak �izgi romancılığı ge�ici bir heves olarak g�rmediğini de ispatladı. Hatta T�rk okuru tarafından biraz es ge�ilse de Amerikan Comic-Strips�in kesinlikle en yaratıcı ve en komiklerinden olan Kalvin&Hobs;�a ait 3 alb�m� yayınlayarak �izgi roman portf�y�n� genişletme �abası i�inde olduğunu da g�stermişti. 2001 yılında yayınlamaya başladığı iki seri, Jim Cutlass ve Thorgal�la, artık T�rk �izgiroman Yayıncılığında Fransa-Bel�ika ekol� �izgi romanın gelmiş ge�miş en tutkulu ve en bilin�li yayıncısı olarak anılmayı da hak ediyor.

Bu s�sl� kelimelerin boşa sarfedilmediğini anlayabilmek i�in RK tarafından 2001 yılında sessiz sedasız yayınlanmaya başlayan Jim Cutlass�tan ve yaratıcılarından bahsetmek yeterli olacaktır. Jim Cutlass yazar Jean-Micheal Charlier ve �izer Jean Jiraud (namı diğer Moebius, Gir) tarafından 1972 yılında yaratılan bir seri. �izgiroman meraklılarının Blueberry dizisinden ya da Heavy Metal dergisindeki sayısız �alışmasından hatırlayabileceği bu isimler Avrupa �izgiramanının kesinlikle en yaratıcı isimleri arasında anılmakta. İkilinin Western tarzı �izgi romanın en iyilerinden biri olan Blueberry gibi bir dizileri zaten varken, Jim Cutlass diye başka bir diziye soyunmalarına dikkat etmek gerek. �yk�n�n 1800�l� yılların sonunda Amerika�da ge�mesine, kahramanının da tıpkı Blueberry gibi Amerikan ordusunun bir subayı olmasına ve hatta Jim Cutlass serisinin, yayıncısı Lombard Yayınevinin resmi sitesinde �Western� olarak katagorize edilmesine rağmen Jim Cutlass sadece Western diye ge�iştirebileceğimiz bir �izgi roman değil. �rneğin bir tek kızılderili g�rmezsiniz bu seride ve aslında bu da gayet doğaldır. Jim Cutlass�da anlatılan Batı�nın değil, G�ney�in �yk�s�d�r ��nk�. Yani u�suz bucaksız pamuk tarlalarının, zengin toprak sahiplerinin, pamuk tarlalarında �alıştırılan afrikalı k�lelerin, k�leliğin de sebeplerinden bir olan Amerikan i� savaşının, k�leliğin ortadan kalkmasından sonra ortaya �ıkan ırk�ılığın, Ku-Kulux-Klan�ın, Misisipi Nehri�nin, bataklıkların, bataklık timsahlarının, horoz d�ğ�şlerinin, kumarbazların, karab�y�n�n �yk�s�. Kahramanımız Jim Cutlass da i� savaştan �nce bir nehir gemisinde yolculuk ederken karıştığı bir kavga ve bu kavgayı takip eden akıl almaz olaylar nedeniyle G�ney adına yukarıda sıraladığımız herşeyle y�zleşmek zorunda kalır. Aslında Jim�in G�ney�e doğru yola cıktığı ilk alb�m olan �Zor Miras�ta �ok masum bir amacı vardır; �len amcasından miras kalan Selvili Konak�tan payına d�şeni alıp, G�ney�in g�zel ikliminde zengin bir toprak sahibi olarak yaşamak. Ancak daha G�ney topraklarına adım atamadan sahibi tarafından �ld�r�lmek istenen bir k�lenin �hen�z i� savaş başlamamıştır ve k�leleri cezalandırmak sahiplerinin en doğal hakkıdır- ka�masına yardım eder. Başını belaya sokma konusunda olağan�st� bir yeteneğe sahip olan Jim Cutlass i�in bu sıradan bir olaydır ama bu ilk hareketin, ilk eylemin etkisi t�m �yk�ye ve bug�ne kadar yayınlanan 7 alb�me, atılan taşın suda yarattığı halkalar gibi genişleyerek yayılır. Serinin farklılığı da buradadır zaten. �yk�de hi� bir şey bitmez, sona ermez, geride kalmaz, yeniden ve yeniden Jim Cutlass�ın ve dolayısıyla okurun karşısına �ıkar; �yk� karmaşıklaşır, değil sonunu bir sonraki sayfayı ya da kareyi tahmin etmenin imkansız olduğu bir hal alır. �zellikle 3. Alb�m � Beyaz Timsah� tan itibaren �yk�de kendini hissettirmeye başlayan karab�y�-vudu teması belirsizliklerin ve s�rprizlerin daha da artmasına sebep olur. S�rprizlerle dolu �yk�den alınacak tadı azaltmamak i�in burada uzun uzadıya anlatamasak da �ok zekice bir buluş olan albino zenciden bahsetmek serinin orijinalliği hakkında bir fikir verebilir. Albino bir zenci: insanların renklerinin siyah olması nedeniyle k�lelik dahil olmadık eziyetlere maruz kaldıkları topraklarda �G�ney�de-olan bitenin sa�malığını albino bir zenciden daha iyi ne anlatabilirki? ��nk� o hastalığı nedeniyle sadece derisiyle değil, kaşlarıyla, kirpikleriyle de bembeyazdır. Beyazlardan bile daha beyaz.

�izgi y�n�yle ise Jim Cutlass Fransa-Bel�ika �izgi romanlarının kılı kırk yaran m�kemmeliyet�i, zengin ayrıntılı, ger�eğe en yakını arayan tarzının en g�zel �rneklerinden biri. İlk alb�m olan �Zor Miras�ın �izeri Jean Jiraud�nun ilk alb�m�n yazarı Jean-Micheal Charlier�in �l�m�n�n ardından ikinci alb�m olan �Missipi Geceleri�nde yazarlık koltuğuna oturmasıyla boşalan �izerliği ikinci alb�mden itibaren, adını ilk kez bu seriyle duyduğumuz-ama kolay kolay unutamayacağımız- Rossi alıyor. Rossi, Jean Jiraud�nun �izgisine �ok yakın ve �yk�n�n gerektirdiği hareketi sayfaya aktarmada kesinlikle en az b�y�k usta Jean Jiraud kadar başarılı. T�m bunlara RK�nin �eviriden ve orijinal formatlara yakın baskı kalitesinden taviz yermeyen yayın politikası da eklenince �izgi roman okurlarının mutlaka kitaplıklarında bulunması gerekli bir seri �ıkıyor ortaya.

Remzi Kitapevi tarafından Jim Cutlass�ın ardından yayınlanmaya başlanan Thorgal, T�rk okurunun �nceden tanıdığı bir �izgi roman. 1980�li yılların değeri sonradan anlaşılan �ocuk dergisi Terc�man �ocuk�ta boy g�sterdiği ilk sayıdan itibaren (20 Nisan 1981) Thorgal �izgi roman severler tarafından hi� unutulmadı. Kuzey�in buzlu denizlerinde Viking savaş�ıları tarafından bulunan ve Thorgal Aegirsson adı verilen �ocuk � ki bu isimde yıldırımlar tanrısı Thor ile denizler tanrısı Aegir'in birlikte anıldığını RK�nin alb�mlerinin sonunda yer alan Kuzey efsanelerinden �ğrenebildik - ger�ekte yıldızlardan gelmiş bir ırkın son temsilcisidir. Ama bunlar Thorgal b�y�k ve uzun bir efsaneye d�n�şt�k�e hazırlanan alb�mlerinde anlatılır. Thorgalın ilk kez okur karşısına �ıkması ise Kuzey�in buzlu denizlerinde elleri zincirli, yarı �ıplak bir adamın ite kaka s�r�klenerek �l�me terk edileceği kayalıklara doğru g�t�r�lmesini anlatan karelerle başlayan �B�y�c�n�n Sırrı� macerasıyla olur. Alb�m�n daha ���nc� sayfasında okumakta olduğumuz �izgi romanın sıradan bir �izgi roman olmadığının farkına varırız. Sonraki alb�mlerde daha sık tekrarlanacak bir tarz vardır bu sayfada. Kayalıklarda �l�me terkedilen Thorgal ve sevgilisinin �l�m�n� izlemeye zorlanan Aricia yaşlı g�zlerle birbirlerinin seslerini duyamayacaklarını bile bile isimlerini fısıldarlar. Kayalıklara zincirlenen Thorgal�ın �aresizliği, uzaklaşan gemi sil�eti, denize yağan kar ve thorgalın tepesinde u�uşan deniz kuşları ile tek kelime kullanılmadan anlatılır. Van Hamme-Rosinski ikilisi b�ylece �izgi romanın karelere b�l�nm�ş klasik anlatımını parampar�a eder. Karelerin i�indeki resimler yoktur artık, sayfa; i�inde karelerin olduğu tek bir resimdir, okunması gereken tek bir c�mle. Okur �zerinde yarattığı etki kelimelerden �ok daha g��l� ve seyretmesi daha keyifli olan bu tarz Thorgal�ı diğer �izgi romanlardan ayıran en �nemli �zelliktir. İlk iki alb�mde (birinci alb�m�n sonunda yer alan �Yalancı Cennet� isimli 16 sayfalık ve diğer Thorgal �yk�leriyle hi� bir bağlantısı olmayan kısa �yk� hari�) Thorgal�ın �l�me terkedildiği kayalıklardan �l�ms�z Slive tarafından kurtarılması, intikamını alması ve kendi ge�mişiyle ilgili soruların cevaplanması, kısaca bir kahramanın yaratılma ve okura tanıtılma s�recinin tamamlandığı klasik sayılabilecek bir �yk� anlatılır. ���nc� Alb�m olan �Aran�ın �� Ermişi�nde artık Rosinski ve Van Hamme yaratma s�reci tamamlanmış, okura tanıtılmış bir karaktere sahip olmanın rahatlığıyla tamamen �zg�n bir �yk� anlatırlar. Thorgal ve karısı Aricia�nın yollarının Aran �lkesi�ne d�şmesi ve Aricia�nın kadınsı bakış a�ısını kullanarak bir tek okla, d�rt ucundan bağlanmış bir kolyeyi bağlı olduğu iplerden kurtarmayı başarmasıyla başlayan �yk�de Rosinski�nin ustaca tasarlanmış mekanları ve daha ilk alb�mde ortaya �ıkan tek tek kareler yerine sayfayı bir b�t�n olarak kurgulama tarzı sık�a kullanılır. Artık Thorgal efsanesi başlamıştır; Thorgal ve karısı Aricia�nın Kuzey Avrupa efsaneleriyle sık�a desteklenecek, sayfa tasarımından balon yazılarına kadar her şeyi kendisi yapmak isteyen �izer Rosinski tarafından �zenle hazırlanan ve Fransızca�da 26. Alb�m�ne gelen ger�ek bir �izgi roman efsanesi. Diğer fantastik-macera kahramanlarının (Conan vb.) aksine Thorgal kendini tekrarlamamayı başaran bir �izgi roman. Eğer RK seriyi sonuna kadar yayınlarsa sanırım Thorgal�ı okuyan herkes bu konuda hem fikir olacak.

Sonu� olarak : Bir anlatım tarzı olarak �izgi romanın teorisi uzun uzadıya yapılmadığından karşımıza �ıkan bir �izgi romanı, �izgisinin g�zelliğine ya da �yk�s�n�n �zg�nl�ğ�ne takılıp kalmadan değerlendirmek �ok g��. Yapılan değerlendirmeler de bu y�zden �yk�ye ya da �izgiye duyulan beğeniyi ya da hoşnutsuzluğu, fazlasıyla kişisel bir şekilde dile getirmekten �teye gidemiyor. Ama RK tarafından yayınlan bu iki serinin kendi t�rlerinde en usta yazar ve �izerler tarafından hazırlandığını ve eğer �izgi roman i�in 9. Sanat denilebiliyorsa bu alb�mlerin 9. Sanatın zirvelerinde dolaştığını s�ylemek yanlış olmaz. Yayınlanan alb�mler hakkında s�ylenebilecek tek olumsuz şey RK�nin yayın periyodu: Başlangı�ta �� ayda bir yayınlanan alb�mlerin son sayılarının yayınlanmasının �zerinden altı aya yakın bir s�re ge�mesine rağmen yeni sayıları yayınlanmadı. Dileriz RK Asteriks alb�mlerini yayınlamada g�sterdiği kararlılığı bu iki seri i�in de g�sterir ve d�zensiz bir yayın politikasıyla bile olsa Thorgal ve Jim Cutlas�ın t�m alb�mlerini T�rk�e okuma keyfine erişebiliriz.

Not: Jim Cutlass ve Thorgal�ın ardından RK tarafından 2002 yılında, gene Fransa-Bel�ika �izgi roman ekol�n�n Tenten ya da Asteriks gibi klasiklerinden biri olan Zaman ve Uzay Ajanı Valerian�ın alb�mleri yayınlanmaya başladı. T�rk �izgi roman okurunun bilim-kurgu t�r�ne pek y�z vermediği bir ger�ek. Ancak Luc Besson�un 5. G�� filminde kost�m ve sahne tasarımlarını izleme imkanı bulduğumuz �izer Jean-Claud Mezieres ve Fransa-Bel�ika �izgi romanının usta kalemlerinden Pierre Christin (bir başka �izgi roman devi Enki Bilal�le hazırladıkları alb�mlerle �izgi roman yazarlığındaki ustalığını sayısız kez ispatladı) tarafından hazırlanan seri, belkide T�rkiye�de bilim-kurgu �izgi romana olan ilgiyi artırabilir�Yeter ki d�zenli bir yayın periyodu olsun!



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|