05.01.2005

 

Mister Sandman: Kendi Hayallerinle Bana Bir Hayal Kursana

Tanyel Ali Mutlu

Superman�den bu yana Amerikan �izgiroman kahramanlarının yarısının adının �man�le bitmesi Sandman�le hen�z tanışmayanların aklına yanlış fikirler getirmesin diye hemen belirtelim; Sandman sıradan insanları s�per k�t�lerden korumak i�in telefon kul�belerinde kılık değiştiren bir s�per kahraman değil.

10 Haziran 1916, Wych Cross, İngiltere. Kadim Gizemler Tarikatı�nın lideri Roderick �Magus� Burgess, �l�m�� dize getirmek, O�nu hazırladığı b�y�l� �embere hapsetmek i�in bir ayin d�zenler. B�ylece artık hi� kimse �lmeyecektir. Ancak ayinde bir şeyler ters gider, �l�m yerine k���k erkek kardeşi Dream (Morpheus, Sandman vs.) Magus�un tuzağına d�şer. Her şey yolunda gitse ve �l�m tutsak edilseydi neler olurdu bilemeyiz ama bu �ılgın ayinde yapılan hata 1990�ların en ilgin� �izgiroman serilerinden birinin doğmasına sebep oldu: Yazarı Neil Gaiman�ın adıyla �zdeşleşen, R�ya Lordu, Sandman.

Superman�den bu yana Amerikan �izgiroman kahramanlarının yarısının adının �man�le bitmesi Sandman�le hen�z tanışmayanların aklına yanlış fikirler getirmesin diye hemen belirtelim; Sandman sıradan insanları s�per k�t�lerden korumak i�in telefon kul�belerinde kılık değiştiren bir s�per kahraman değil. Aslında klasik anlamda bir kahraman da sayamayız Sandman�i. O, zamanın başlangıcından beri hayata anlam veren ve 7 kardeşten oluşan Endless ailesinin (Kader, �l�m, D�ş, Yıkım, Arzu, Umutsuzluk, Hezeyan) bir �yesidir ve genellikle insanların/�l�ml�lerin başına gelenlere ilgisiz kalır. Neil Gaiman�ın �yk�lerinde bu yedi kişlik ailenin ���nc� kardeşi olan Dream ve h�k�m s�rd�ğ� R�ya Krallığı her �yk�de biraz daha ayrıntılı olarak anlatılır. Her gece g�zlerimizi kapadığımızda adım attığımız bu krallık en masum d�şleri, en karanlık kabusları i�ine alır. Gaiman Sandman �yk�lerinde, d�şleri biraz geriye itip kabuslarla ve kabusların biz sıradan insanların d�nyasındaki uzantılarıyla uğraşıyor.

T�rkiye�deki �izgiroman okur profili dikkate alındığında satacağı ş�pheli olan serinin yolu, 1995 yılında kurduğu B�y�k Mavi Yayıncılık�la Batman�ı yayınlamaya başladığı g�nden beri eline ge�en her fırsatta Amerikan kaynaklı yeni �izgiromanlar yayınlayan Ahmet Kocaoğlu sayesinde T�rkiye�ye de d�şt�, orijinal Sandman serisinin birinci kitabı D�ş M�ziği 2000 yılında Arka Bah�e Yayıncılık tarafından yayınlandı. Her biri kendi i�inde bir b�t�nl�k arzeden sekiz b�l�mden oluşan D�ş M�ziği, Dream�ın 1916 yılında tutsak edilmesiyle başlar ve bu tutsaklık 1988 yılına (Sandman�in Amerika�da �izgiroman raflarında ilk g�r�ld�ğ� yıl) kadar s�rer. Tarikatın t�m pazarlık girişimlerini reddeden Morpheus n�bet�ilerin bir anlık dalgınlığından faydalanıp b�y�l� �emberi kırmayı başarır. Kitabın geri kalan b�l�m� R�ya Lordu�nun tutsak edilmesi sırasında yağmalanan ve d�nyanın, hatta cehennemin, d�rt bir yanına dağılan kum kesesini, miğferini ve r�ya m�cevherini araması ve ele ge�irmesini anlatır. Bu arayış sırasında abisi Kabil tarafından itilip kakılmaktan sinir krizinin eşiğine gelmiş Habil�e, Dream�ın kum kesesi sayesin hala gen� ve sağlıklı olduğu g�nleri d�şlerinde yaşan bir uyuşturucu bağımlısına, cehennemde �ıkan i� savaşın ardından Lucifer�in Belzeebub ve Azazel gibi cehennemin efendileriyle kurduğu koalisyona, y�zlerce cehennem zebanisine, Batman�ın azılı d�şmanı Doktor Dee�ye ve Dream�ın yakalandığı tuzağın asıl hedefi olan b�y�k kardeş �l�m�e rastlarız. Ayakları pek de yere basmayan ve daldan dala gezinen �yk�ler Neil Gaiman�ın g��l� kurgusu ve r�yalar hakkındaki engin bilgisi sayesinde kendi ger�ekliğini okura kabul ettiriyor.

T�rk�e olarak 2003 yılında yayınlanan Bebek Evi ise Kum Masalları isimli bir prologla başlıyor. Gaiman�ın ifadesiyle bu �yanlız bir defaya mahsus olmak �zere anlatılan bir masal�dır. Afrika�da bir ��lde, s�nnet olup erkekliğe adımını atmış bir gen�, ailenin yaşlı bir erkeğinden, Kai�ckul (Morpheus�un bu topraklardaki adı) ile bir zamanlar bu ��lde y�kselen g�rkemli krallığın krali�esi Nada�nın yaşadığı aşkın hikayesini dinler. Bu aşk krallığı yok etmiş ve daha b�y�k felaketleri engellemek i�in Nada, Kai�chul�dan ka�mıştır. Aşkına karşılık bulamayan R�ya Lordu, Nada�yı lanetleyip cehenneme g�ndermiştir (*). Bu kısa �yk�n�n son c�mlesinde Gaiman masalın bir başka sonunun olduğunu fısıldar. Dream�ın tutsak edildiği d�nemde d�nyanın bir �ok yerinde baş g�steren uyku hastalığına yakalananlardan biri olan ve ilk kitapta sadece altı-yedi karede okuyup ge�tiğimiz Unity Kinkaid, Dream�ın tutsaklıktan kurtulduğu anda uyanmıştır. Uykuda ge�en yaklaşık 70 yıl i�inde tecav�ze uğramış ve bir kızı olmuş ancak ailesi tarfından bu bebek başkalarına verilmiştir. Artık yaşlı bir kadın olan Unity kızını arayıp bulur ve İngiltereye �ağırır. Ama ailedeki sorunlar hen�z bitmemiştir; ��nk� torunu Jed kayıptır. Unity�nin torunu ve Jed�in ablası Rose kardeşini bulmak i�in Amerika�ya d�ner. Bir yandan da gene Dream�in tutsaklığı sırasında d�rt kişinin (daha doğrusu �� kişi ve bir yer) r�ya aleminden ka�tığını �ğreniriz: Kemancının Bah�esi, saray hizmetkarlarından Brute ve Glob, r�ya alemindeki kabuslardan Korintli. Ve sonra herkesin yolu birbiriyle kesişir. Bu kitapta yer alan �yk�lerden en ilginci hi� ş�phesiz seri katillerin d�zenlediği paneli anlatan Koleksiyonerler. İnsanları �ld�rme konusunda değişik y�ntemler bulan ve iş deneyimlerini birbirleriyle paylaşmak isteyen seri katillere bir panel d�zenletmek orijinal bir fikir. Daha panel başlamadan otelin lobisindeki kalabalıktan y�kselen diyaloglar ş�yledir: Bu toplantı olmasaydı �lsem buraya adım atmazdım, �ikolatalı sufleyi �yle iyi yapıyorlar ki lezzeti �lmeye değer, bu yolculuk beni �ld�rd�, bir bonfile i�in bir ineği �ld�rebilirim. Bu satırlara sığamayacak kadar ilgin� gelişmenin ardından Rose kardeşi Jed�i bulur (**). Ama aslında masalın sonu bu da değildir.

Şimdilik malesef iki kitabını okuyabildiğimiz Neil Gaiman Sandman�de, sadece �izgiroman sayfalarında değil, edebiyat ya da sinemada da kolay kolay rastlayamadığımız g�zellikte gizemli �yk�ler anlatıyor. �stelik bunu Vampirler, Kurtadamlar, Zombiler, Uzayın derinliklerinden ya da gizli laboratuvarlardan fırlamış canavarlar gibi klasik motiflere y�z vermeden yapabiliyor. Gaiman�ın ilk �yk�den beri b�y�k bir �zenle kurduğu kendi d�ş aleminde buna gerek de yok aslında. O b�t�n korkuların kaynağından besleniyor; g�nl�k hayatta y�zleşmekten korktuğumuz i�in bilin� altına fırlatıp attığımız ama gene de bir yolunu bulup r�yalarımızda karşımıza �ıkan imgelerden, kabuslardan. Bu kaynak, Gaiman tarafından, tarih, mitoloji, edebiyat ve pop�ler şarkılar kullanılarak yapılan s�zc�k oyunları ve g�ndermelerle zenginleştirilerek Sandman �yk�lerinin okur tarafından hemen okunup t�ketilen metinlere d�n�şmesi engelleniyor.

Sa� tellerini tek tek �izecek kadar ayrıntıya �nem verilen Amerikan �izgiroman piyasasının bir �r�n� olmasına rağmen Nail Gaiman�ın �yk�leri ilk sayıdan itibaren �underground�, �fanzin� dergilerde rastlayabileceğimiz bir �izgiyle anlatılıyor. Renklendirmedeki karanlık tonlar, fotoğraf kullanılarak yapılan kolajlar ve tekrarlanan kareler bu �izgiyi tamamlayarak �her hikayenin bir �izgisi vardır� s�z�n� doğruluyor. Sandman�in Amerikan �izgiromanlarının klasik �izgisine uzak durmayı tercih eden bu tarzı �izgiroman sayfalarını bilin� altından kopup gelmiş g�r�nt�lere, r�yalara d�n�şt�r�yor.

Neil Gaiman orijinal Sandman serisini 11 ciltte tamamladı. Mister Sandman�in T�rk�e yolculuğu sonuna kadar devam edecek mi yoksa bu iki kitabı tekrar rekrar okumakla yetinmek zorunda mı kalacağız, şimdilik kimse bilmiyor. Ama Gaiman�ın Sandman�ini beğenenler i�in belirtelim; yazarın Best Seller romanı Amerikan Tanrıları 2002 yılında İnkılap Kitabevi tarafından yayınlandı.



Notlar:

(*) Dikkatli okur ilk kitap D�ş M�ziği�nde iki sevgilinin cehennemde karşılaşmalarını ve R�ya Lordu�nun, kendisini cehennemden kurtarmak i�in yalvaran Nada�ya verdiği cevabı hatırlayacaktır: �On bin yıl ge�ti� Seni hala seviyorum. Ama hen�z seni affetmedim�

(**) Bebek Evi kitabının s�rprizlerinden biri de İngiliz Edebiyatı�nın en ilgin� şahsiyetlerinden Gilbert Keith Chesterton�ın (Bay Perşembe, Garip Ticaretler Kul�b�, Peder Brown ve y�z kadar daha kitabın yazarı) kardeşini arayan Rose�a yardım eden �st kat komşusu olarak boy g�stermesi. Amerika�da yaptığı işlerle keşfedilen İngiliz bir yazar olan Gaiman�ın Chesterton�a kişisel bir hayranlığı olsa gerek.

Yazı, daha �nce Geceyarısı Sineması dergisinin 17.sayısında yayınlanmıştır.




En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|