31.01.2005

 

NICK RAIDER, GERONIMO DAVASI: Bir polisiye �izgi roman�n senaryo ��z�mlemesi

Altu� I���an

Senaryonun dengesi �yle s�k� bir ba�la �r�l�d�r ki, b�l�mler aras�ndan tek bir �eyi ��kard���n�zda ya da yeni bir �eyi ekledi�inizde, bu denge bozulur, alt �st olur. Altu� I���an, bir polisiye �izgi roman�n senaryo yap�s�n� inceliyor.

Sinopsis - �yk� �zeti
20. y�zy�l�n son �eyre�inde New York �ehrindeyiz. Gece ya�ant�s�n�n tan�d�k simalar�ndan biri oldu�u izlenimi uyand�ran Frank Haldrick, bir gece kul�b�n�n ��k���nda kimli�i belirsiz biri taraf�ndan K�z�lderili oku ile vurularak �ld�r�l�r. New York polis merkezinin �al��anlar� bu cinayetle ilgili doyurucu bir bilgi edi-nemeden, bu kez de zengin bir i�adam� ve film yap�mc�s� olan Trevor Bannister �irket binas�n�n ��k���nda, ayn� bi�imde bir Navajo oku ile vurularak cinayete kurban olur. Bu ikinci cinayetin ard�ndan, cinayet masas� detektiflerinden Nick Raider olay� ara�t�rmakla g�revlendirilir.

Bannister�in sekreteri olan Harriet Kelly ile g�r��en Raider, bir y�l �nce bir Navajo yerle�imi yak�n�nda �ekilen bir western filmi s�ras�nda Haldrick, Bannister, filmin y�netmeni olan Bob Tarbet ve �ekimlerin organizasyonundan sorumlu olan Sammy Sheppard��n ��pheli davran��lar�ndan s�z eder. Bu soh- bet esnas�nda ba�ka bir yerde Tarbet�in, bir K�z�lderili kad�na tecav�z edilen bir video kasedi izledi�ine �ahit oluruz. Raider� �n Bayan Kelly ile yapt��� sohbetin ard�ndan bu albenili kad�ndan ho�land���n� anlar�z. Raider, ard�ndan Tarbet�in evine gider ve ona sorular y�neltir. Tarbet ona bir Navajo kad�n� ile ya�ad�klar� m�nasebetten s�z eder, ancak intikaml�k bir durum olsayd�, neden bir y�l beklenmi� oldu�una bir anlam veremedi�ini s�yler. Tarbet�ten ayr�ca Sheppard��n �ekimlerden sonra ekipten ayr�l�p Kaliforniya�da bir yere yerle�ti�ini ��reniriz. Raider tam daha fazla bilgi edinecekken, Tarbet bir okla �ld�r�l�r, arabayla ka�an ka- tili takip eden Nick, kovalamaca sonunda katili g�remeden elinden ka��r�r. Polis merkezinde di�er koldan ara�t�rmay� s�rd�ren ekip ise i�e yarar herhangi bir bilgi bulmay� ba�aramam��t�r, ancak ekipten hayatta kalan tek ki�i olarak Sheppard�� aratmak i�in Los Angeles polisine haber yollan�r. Ertesi g�n Bayan Kelly�yi ak�am yeme�ine davet eden ve aralar�ndaki ili�kiyi ilerleten Nick, ondan Sheppard��n di�er �� ki�i ile kanl� b��akl� bi�imde ayr�ld���n� ��renir. Bu arada Nick�in fl�rt �abalar� da kar��l�ks�z kal�r. Ayn� saatlerde Sheppard ile ilgili olarak Los Angeles�tan olumsuz cevap alan polis merkezindeki ekip, bir de San Francisco polisinden bulunmas� konusunda yard�m talep eder.

Raider, Bayan Kelly�den edindi�i bilgiler do�rultusunda katilin Sheppard oldu�undan ��phelenir, ancak daha olay�n �zerine gidemeden yerini s�ylememekte �srar eden Sheppard�dan bir telefon al�r ve ondan, daha �nce Tarbet�in izledi�ine �ahit oldu�umuz video kasetinin varl���n� ��renir. Yeniden Tarbet�in evine giden Raider, uzun bir aramadan sonra kaseti bulur ve d���m� ��zen bilgiyi elde eder: Video kasetinde tecav�z edilen K�z�lderili kad�n Bayan Kelly�dir. Band� al�p Bayan Kelly ile y�zle�meye giden Nick, ona intikam cinayetlerini itiraf ettirir: Haldrick ve di�erleri, onu K�z�lderili k�l���nda piknik yapma bahanesi ile kand�r�p ona tecav�z etmi�tir. Ho�land��� kad�n� kendi elleriyle adalete teslim etmek zorunda kalan Raider, duygular�n�n, Bayan Kelly�nin ge�irdi�i k�t� deneyim nedeniyle kar��l�ks�z kald���n� ��renir. Sheppard��n ise polise neden yard�m etti�i anla��l�r: Cinayetleri Bayan Kelly�nin i�ledi�ini anlayan Sheppard, s�ra kendisine gelmeden kad�n�n yakalanmas�n� istemi�tir. Ad�n� de�i�tirerek San Francisco�ya ta��nd���ndan, bulunamayaca��na g�venip bant ile kan�tlanabilecek olan tecav�z su�undan ceza almadan s�yr�laca��n� hesaplam��t�r. Ancak Sheppard New York�a telefon ederken, santraldaki polis memurlar� nereden arad���n� belirlemeyi ba�arm��t�r. San Francisco polisinden al�nan bilgiye g�re ise, Sheppard burada Ralph Tuxedo ad�yla uyu�turucu ka�ak��l��� yapmakta ve polis taraf�ndan aranmaktad�r. Raider, onu tutuklamak �zere Sheppard��n San Francisco�daki villas�na gider, ancak Raider�a silahla kar�� koyan Sheppard ��kan �at��mada vurulur.

�yk�n�n Perdeleri ve Dramatik Yap�
�� Perdeli Yap� ve D���m-Serim-��z�m Dinami�i
Nick Raider, nam-�-di�er Bay F�rt�na�n�n Geronimo Davas� adl� �yk�s�, geleneksel anlat�n�n �� perdeli yap�s�na uygun bi�imde olu�turulmu�tur. �yk� kolayca ay�rt edilebilen giri�, geli�me ve sonu� b�l�mlerinden olu�maktad�r ve dramatik yap� bak�m�ndan da d���m-serim-��z�m dinami�i �zerine kuruludur: �at��man�n kurulmas�, �iddetlenerek ilerletilmesi ve bir doruk nokta ile ��z�me kavu�turulmas�.

Buna g�re: Giri� b�l�m�nde bir cinayet dizisi ba�lat�larak d���m at�l�r, geli�me b�l�m�nde cinayetler dizisi devam eder ve Nick Raider��n olay� ��zme giri�imlerine yer verilir, sonu� b�l�m�nde ise katil bulunur ve di�er sorumlulardan da hesap sorularak hik�ye sona erer. Dramatik yo�unlu�un y�kseltilip d���r�lmesi bak�m�ndan genel ge�er yakla��ma uyulmu� ve �yk�ye �� dramatik doruk yerle�tirilmi�tir: Giri� b�l�m�nde dramatik bak�mdan yo�un, ilgiyi yakalamaya y�nelik sars�c� bir olay, yani Teaser: Haldrick cinayeti. �yk�n�n tam ortas�nda, geli�me b�l�m�n� doru�a ta��yan yo�un bir sahne: Arabal� takip sahnesi ve katile yakla��lmas�. B�t�n �yk�n�n doruk noktas� olup, geli�me b�l�m�n� sonu� b�l�m�ne ba�layan ve olay� ��z�me kavu�turan sahne: Katilin kimli�inin anla��lmas�.

Bu �� dramatik y�kseli� an�n�n aras�ndaki sahneler ise bilgilendirme odakl� ve diyalog a��rl�kl� dinlendirme ya da tepki sahneleridir ve yo�un sahneleri birbirlerine ba�lar. Bu bak�mdan �yk�deki dramatik yap�n�n ritim bak�m�ndan da iyi kuruldu�u s�ylenebilir.

Olay �izgileri
Karma��k gibi g�r�nen olay �rg�s�, tek bir dramatik hedef -katilin bulunmas�- etraf�nda bi�imlenir. �yk�de ise iki tane olay �izgisi saptamak m�mk�n: Cinayetin ��z�lmesi ile ilgili olup, �yk�n�n b�y�k b�l�m�ne h�kim olan ana olay �izgisi. Ana olay �izgisi i�erisine yedirilerek �yk�ye �e�itlilik kazand�ran, Raider ile Bayan Kelly aras�ndaki duygusal yak�nla�ma �st�ne kurulu olan yan olay �izgisi. Ana olay �izgisi b�t�n sahneler boyunca i�lenirken, yan olay �izgisi sadece �� sahnede ele al�nmaktad�r. Her iki olay �izgisi ortak bir ��z�mle sonuca kavu�turulmaktad�r.

B�l�mlendirme, Sahneler ve Sekanslar
Sahne Say�lar�, Sekanslar ve B�l�mlere G�re Da��l�mlar�
�yk� toplam 11 sahneden olu�maktad�r. Bunlardan ilk ��� giri� b�l�m�n�, sonraki alt� sahne geli�me b�l�m�n� ve son iki sahne de sonu� b�l�m�n� olu�turmaktad�r. Sayfa say�lar� a��s�ndan bak�ld���nda, 94 sayfal�k �yk�n�n ilk 21 sayfas� giri�, sonraki 57 sayfa geli�me ve son 16 sayfa da sonu� b�l�m�ne ayr�lm��t�r.

Giri� b�l�m�ndeki �� sahneden ikisi, dramatik bak�mdan yo�un olan ve her birinde birer cinayete �ahit oldu�umuz g�rece k�sa sah-nelerdir. Bunlar�n aras�nda yer alan polis merkezi sahnesi ise serimleme a��rl�kl�d�r. �kinci cinayetin i�lendi�i sahne, cinayet mahallinde yap�lan k�sa bir de�erlendirme ile tamamlan�r ve bu bak�mdan bir mini-sekans olarak de�erlendirilebilir.

�yk�n�n geli�me b�l�m�, ilki 28, ikincisi ise 29 sayfa olmak �zere, iki ayr�mdan olu�maktad�r.
Bunlardan ilki, kendi i�lerinde bir b�t�n olu�turan �� sahnenin i� i�e ge�erek ilerlemesiyle bir sekans olu�turmaktad�r. Sonraki ayr�mda yine �� sahne vard�r, ancak bunlardan sadece ikisi bir sekans olarak birle�mi�tir. Sonu� b�l�m� ise, birinde d���m�n ��z�ld���, di�erinde ise a��k kalan son noktan�n da ��z�me kavu�turuldu�u iki sahneden olu�maktad�r.

Toplam 11 sahnenin be�i, sekans olu�turacak bi�imde b�t�nle�mi�tir. Yine ���nc� ve yedinci sahneleri birer mini-sekans olarak saymak m�mk�n. Kronolojik bi�imde ilerleyen �yk�de, iki kez paralel ge�i�lere yer verilmi�. Ayr�ca video kasetin g�sterildi�i yerler de flashback olarak kabul edilmelidir. B�l�mler aras�ndaki sayfa da��l�m�, genellikle uyulmas� tavsiye edilen % 25 - % 50 - % 25 da��l�m�na bire bir uymasa da, dengeli bir da��l�m olarak kabul edilebilir.
Sahnelerin b�l�mlere g�re da��l�mlar�, sayfa say�lar� ve sahnelerin sekanslara g�re birle�imi.

Anlat�sal �zelikler ve �yk�leme Teknikleri
Bak�� A��s� ve Ki�ilerin Bildikleri

�yk�n�n genelinde detektif, Nick Raider��n bak�� a��s� ile �zde�le�tiriliyor, olaylar� onun g�z�nden g�r�yoruz. Bu nedenle �yk� ile ilgili olarak bildiklerimiz �nemli �l��de onun ��rendikleri ile s�n�rl� kal�yor. Ancak bu durum, �yk�n�n belli yerlerinde de�i�ikli�e u�rat�l�yor ve okur iki kez bilgi bak�m�ndan kahraman�n �n�ne ge�iriliyor.

Geli�me b�l�m�n�n ba��nda varl���n� ��rendi�imiz ancak Nick Raider��n hen�z haberdar olmad��� video kaset, hem olayla ilgili tahminde bulunmam�za izin verip merak�m�z� art�r�yor hem de kahramana g�re bizi �st�n k�larak bir kar��t-�zde�le�tirme yarat�yor: Bizim bildi�imiz bir �eyi onun ne zaman ��renece�ini, kaseti ne zaman bulaca��n� merak ediyor, kaseti bulup onun- la ilgili bizim de akl�m�zda olan sorular� ce- vaplamas�n� diliyoruz. Fazladan sahip oldu�umuz bu bilgi, bizi detektife g�re �st�n k�larken, kafam�zda olayla ilgili olarak bir tahminde bulunmam�za izin vererek, d���ncemizi y�nlendiriyor ve tahminimizin do�ru olup olmad��� konusunda bir merak olu�turuyor.

Raider�a g�re bir ad�m �nde oldu�umuz di�er bir bilgi ise Sheppard��n nerede sakland��� konusu. Bizim bildi�imiz, ancak Raider��n bilmedi�i ve olay� ��zmek i�in gereksinim duydu�u bu bilginin elde edilip edilmeyece�i, merak�m�z� ve �zde�le�memizi art�rmaya y�nelik.

Bununla birlikte sonu� b�l�m�ne kadar, bildiklerimiz ve ��rendiklerimiz olay� tamamen kavramam�z� sa�layacak bir noktaya varm�yor. Serimlemenin �l��l� bi�imde yap�lmas�yla, merak unsurunun canl� kalmas�na �zen g�sterildi�i g�r�l�yor. Verilen bilgiler, olay� ��zmemizi sa�lamaktan �ok, tahmin y�r�tmemize izin vermeye y�neliktir ve bizi daima yeni bilgi edinme konusunda istekli konumda tutmaktad�r. ��z�m� kahraman bulur ve hik�yenin bizi tatmin etmesi bak�m�ndan da olmas� gereken budur. Davay� kendi kendimize ��zebildi�imiz bir �yk�de kahraman�n i�levini sorgular, ona olan sayg�m�z� yitirirdik ku�kusuz.

Polisiye T�r�ne �zg� Tema ve Taktiklerin Kullan�lmas�
Polisiye t�r�ne �rnek olan Geronimo Davas��nda klasik anlat�n�n genel ge�er anlat�m y�ntemleri ba�ar�yla uygulan�rken, t�re �zg� anlat�msal taktiklere de ba�vurulmaktad�r: Karanl�k ge�mi�leri olan ki�ilerin esrarengiz bi�imde �ld�r�lmesi, ilk cinayetin sebebi anla��lamadan ayn� t�rden yeni cinayetlerin ger�ekle�mesi, olaylara a��kl�k getirebilecek ki�ilerin onlardan yeterli bilgi al�namadan �ld�r�lmesi, katil zanl�s� olarak aranan ki�inin polisten ka�mas� beklenirken kendili�inden polise gelmesi, yeni geli�meler sonucu olu�an durumlar�n ya da elde edilen bilgilerin olay� karma��kla�t�rmas� ve okurun olayla ilgili olarak benimsemi� oldu�u tahmini ge�ersiz k�lmas� ya da onda ikilem yaratan ikinci bir tahmini do�urmas�, kahraman�n en az bir kez, ger�ek katile fiziksel temas edecek kadar yakla�mas�, ancak kimli�ini de�ifre edemeden elinden ka��rmas�, can al�c� ipucunu sunan bir yard�mc� karakterin beklenmedik bi�imde sahneye ��kmas�, katilin en yak�ndaki, genellikle duygusal ba� kurulan ki�inin ��kmas�, kahraman�n ya da kahraman�n �nemsedi�i ki�inin felakete ya da mutsuzlu�a s�r�klenmesinden sorumlu olan ki�inin �l�mle cezaland�r�lmas�.

�yk�leme Teknikleri
Geronimo Davas��nda kimi �yk�leme teknikleri ba�ar�yla uygulanm��t�r: Teaser kullan�m�: �yk�ye, okuru k�sk�vrak yakalay�veren �arp�c� bir olayla ba�lama. �yk�deki farkl� olay �izgilerinin tek bir sona ba�lanarak birlikte ��z�me kavu�turulmas�. Beklenmedik olay ya da "baht d�n���" ile umutsuz durumdaki kahraman�n durumu ��zecek konuma gelmesi. Tan�ma ya da Yeniden-Tan�ma: Maskenin d��mesi, ba�kas� san�lan birinin ger�ek kimli�inin anla��lmas�.

(...)

Yaz�n�n tamam� Ser�ven, �izgi Roman Ara�t�rmalar� Dergisi Say�:3'te


En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|