07.03.2005

 

Tenten Analiste Giderken Neyi Gizledi!

Batuhan Cant�rk

Psikanaliz, disiplinleraras� bir ilgiyle hayat�n her alan�na, g�ndelik ya�ama, pop�ler k�lt�re ve ikonlara bak�yor. Serge Tisseron, Avrupa�n�n en �nl� �izgi roman kahraman� Tenten�e, yarat�c�s� Herg�i inceleyerek bakm��.

Ger�ek, kimsenin inanmad��� �eydir.
Bernard Shaw

�nl� Frans�z psikanalist Serge Tisseron 1985 y�l�nda yay�mlanan "Tenten Psikanaliste Gidiyor" adl� (Tintin et Les Secrets de Familie) kitab�nda �u �arp�c� y�ntemi se�er: Bir yap�t�n bilin�d��� dinami�ini, yarat�c�s� hakk�nda sahip olunacak ger�ek bilgiden ba��ms�z olarak incelemek (Parman, 2004). Ku�kusuz bu biraz bulmaca ��zmek gibidir ve beraberinde bir par�a sihir de gerektirir! Tisseron�un amac�, �izgi romandaki s�rlar�n ku�aklar boyunca nas�l iletildi�ini ortaya koymakt�. Tisseron, Tenten ser�venlerini, konular�, kahramanlar�, kullan�lan s�zc�kleri ve �izgileri ile bir b�t�n olarak, ayn� analitik olguda ortaya ��kan serbest �a�r���m gibi incelemi� ve yarat�c�s� Herg�nin (Georges Remi) babas�n�n tam olarak bilinmeyen k�kleri konusunda varsay�mlarda bulunmu�tur (Parman, 2004). Bu yaz�n�n amac�, Tisseron�un �al��malar�na nesnel ku�kuyla yakla�arak, ��kard��� sonu�lar�n ya da varsay�mlar�n Herg�nin ge�mi�i ve Tenten�in geli�imiyle �rt���p �rt��medi�ini okuyucuya b�rakmak olacakt�r.

Tisseron, �al��mas�nda �� ayr� yap�y� birden inceledi�ini a��klar: Kahramanlar�n �yk�s� ve geli�imi, yap�t�n geli�imi ve yarat�c�n�n �yk�s�. �nce �unu �ne s�rer: Herg�, bir�ok �izgi roman sanat��s�n�n yapt��� gibi Tenten�i bir ikili �zerinde kurgulam��t�r. Yani bir kahraman ve bir yan karakter. Ancak bu ikili, yap�t�n geli�imi boyunca de�i�ir ve farkl�la��r. Ona g�re 1930-1940 d�nemi Tenten ve Milou, sonraki d�nem ise Tenten ve Kaptan Haddock birlikteli�ine dayanmaktad�r. Ancak her iki �iftte de g�ze �arpan ortak bir nokta vard�r: �ocuklu�un payla��lm�� z�tl���, bir yanda uysal ve s�z dinleyen bir �ocuk, �te yanda �ocuklu�un do�al duygulan�mlar�n� ya�ayan haylaz ve k�r�lgan �ocuklar, Milou ve Haddock. Tenten her zaman yard�msever, sakin, �l��l�, g��l� bir s�per egoya sahip bir �ocukken, di�er ikisi duygulan�mlar�n� hemen ortaya koyan, co�kulu ve �fkeli, zaman zaman ne�eli, zaman zaman h�z�nl�, �efkatli ve ac�mas�z ger�ek �ocu�u temsil etmi�lerdir. Ku�kusuz bu g�zlem do�rudur, ancak s�rad��� de�ildir. Nitekim bir�ok �izgi roman kahraman�nda bu farkl�l�k ba�ar� ile kullan�lm��t�r. Asterix ve Hopdediks (Obelix), Zagor ve �iko vb... Ancak bu Tenten�de daha belirsiz ve sofistikedir.

Tisseron�un en �ok �zerinde durdu�u varsay�m, Tenten�deki ayr�l�klar ve terk edilmelerin varl���n�n, H�rge�nin babas� ile ili�kilerinin aras�ndaki ba�lant�y� temsil etmesiydi. Tisseron�a g�re yap�t�n ilk d�neminde, Tenten�in her yolculu�unda bir babay� �ocu�una, bir �ocu�u babas�na (bazen simgesel de olsa) kavu�turmakla u�ra�t���n� iddia eder. ��te �rnekler: Firavunun Purolar��nda bilgin Phil�mon Siclone�a mezar�n yerini g�steren papir�s�, Raca�ya ka��r�lan o�lunu bulup getirmesi, Mavi Lotus�ta Profes�r Wang��n o�lunu delili�inden kurtarmas� ve babas�n� tan�mas�n� sa�layarak baba-o�ul aras�ndaki ili�kiyi yeniden kurmas�, Ottokar��n Asas��nda bilgin Halambiuque�nin yitirdi�i seminer notlar�n� bulmas�, gene ayn� alb�mde Muskar XII�nin yitirdi�i Sildavya Hanedan��n�n kraliyet asas�n� bulmas� ve Kara Alt�n�da Emir Ben Kalish Ezab��n ka��r�lan o�lunu bulmas� gibi...

Acaba bu hipotez biraz zorlama m�d�r? Bu t�rden ili�kilendirilmeler bir�ok konuda yap�labilir. Bu tip �nermelerin yanl��lamas�n� yapmak �o�u zaman m�mk�n olamamaktad�r. Ayr�nt�lara inelim: Herg�nin babas� Alexis Remi, �ocuk giysileri �reten bir firmada �al���yor ve modeller �iziyordu. Pek fazla para kazand��� s�ylenemezdi. Herg�, �ocukluk an�lar�nda babas�n�n modeller �izmesini hayranl�kla izledi�ini ve huysuzluk yapt���nda babas�n�n oyalanmas� i�in eline bir k���t ve kalem tutu�turdu�unu anlat�r. Babas� ile olan ili�kisi annesine oranla daha renkli olsa da, Herg�nin babas�na �ok d��k�n oldu�una dair sa�lam kan�tlar yok elimizde. Herg�nin �ocukluk an�lar�n�n daha �ok izcilikle ilgili oldu�u, ki�ili�inin geli�iminde izcilikte ge�irdi�i deneyimlerin daha etkili oldu�u g�r�lmektedir. ��nk� izcilik yoksul bir ailenin �ocu�u olan Herg�ye ilk kez d�nyay� gezme ve ya�am� tan�ma olana�� vermi�ti. K���k bir izciyken "Merakl� Tilki" olarak tan�nan Herg�, �talya, �svi�re ve Avusturya�y� gezme olana�� bulmu�tu. Bu d�nemde farkl� k�lt�rlere ilgi duymaya ba�lam��t�. �ocuklu�unun bu d�nemi Tenten�in yarat�m�nda da �ok etkili olmu�tur. Nitekim Tenten son maceras�na kadar (Castafiore�nin M�cehverleri hari�) s�rekli bir yerden bir yere dola�m��t�r.

Herg�, gene bu d�nemde, onu yaralayan bir olay ya�am��t�. Babas�n�n i�vereninin bask�s� ile laik e�itim veren bir okuldan al�narak Katolik bir okula yazd�r�ld�. Bunun sonucunda �yesi oldu�u Bel�ika �zcileri�nden ayr�larak Katolik �zciler Federasyonu�na kat�lmak zorunda b�rak�ld�. G�nl���nde bu olay�n onu �ok �zd���nden, kendisini bir hain ve d�nek gibi hissetti�inden bahsetmi�tir (G�rda�c�k, 1997). Freud�un bilin�d���n�n zamans�zl�k kavram�, �ocuklukta bast�r�lan korkular�n ve arzular�n ya da b�t�n deneyimlerin, bast�rma nedeniyle bug�n�n s�reklili�inden kopar�ld���, bireyin geli�imine kat�lmad��� ve sonraki deneyimlerinden ve geli�iminden etkilenmedi�i anlam�na gelir. Bunlar, �iddetlerini ve �zg�n niteliklerini aynen korur. Bu teori, klinikteki saplant� kavram�n�n temelidir. Burada bir parantez a��p bir saptama yapabilir miyiz? �ok sevdi�i izci grubundan ayr�lmak Herg� i�in bir saplant� (tak�nt�) haline d�n��m�� m�d�r? Tisseron�un s�z etti�i Tenten�deki ayr�l�klar�n ve terk edilmelerin s�kl���n�n nedeni babas� ile ilgili de�il de, yuvas� olarak kabul etti�i Bel�ika �zcileri�nden kopar�lmas� m�d�r?

Freud�a geri d�nelim: Saplant� yaln�zca �ocukluk ortam�ndaki bir insanla de�il, libido geli�mesinin evrelerinden biriyle de ilgili olabilir. Saplant� kavram�n�n alt�ndaki klinik g�zlemlerin �nc� yap�s�, tart��maya a��k yorumlara ve sorunlara yol a�m��t�r. Nedir bunlar? Bilin�d���n�n zamans�zl��� g�r��� saplant� kavram�na yol a�m��t�r, ancak bu g�r��, tekrarlama zorlan�m� hipotezinde zaten vard�r. Tekrarlama zorlan�m� kavram�, �zetle, ruhsal ya�am�n yaln�zca haz ilkesiyle de�il, daha temel bir ilkeyle d�zenlendi�ini �ne s�rer: ��g�d�lerin, zaten ya�anm�� olan deneyimleri ve tepkileri tekrarlama e�ilimi (ilkesi). Tenten�deki ayr�l�klar gibi (mi) ! Freud, hastalar�n ac� verici deneyimleri tekrarlama zorlan�m� alt�nda oldu�unu iddia eder. Ayr�ca �ocuklar�n t�bbi m�dahaleler, operasyon vb gibi ho� olmayan deneyimler de olsa, bu deneyimleri tekrarlamaya y�nelik e�ilim sergilediklerini s�yler. Acaba Freud sa�l�kl� d���nmekte midir?

�ocuklu�un ger�ek tablosu bulan�k oldu�u zaman, siste ilerlemeye y�nelik yapay �abalar, bir bilinmeyeni (yani bug�nk� �zg�nl�kleri), daha az bilinen bir �eyle (yani �ocuklukla) a��klamaya y�nelik bir giri�ime yol a�ar. A��k�as� bu zorlama �abalar� b�rak�p ger�ek (g�ncel) etkenler �zerinde odakla�mak daha yararl�d�r. G�ncel hedefleri, g�ncel g��l�kleri, gereksinmeleri daha iyi kavrama s�recinde ge�mi�i �rten sis perdesi de da��lmaya ba�lar. Ge�mi�, onca zamand�r aranan bir hazine de�il, sadece bireyin anla��lmas�nda, sevin�le kar��lanan bir yard�mc� olarak kabul edilebilir (Horney, 2000).

Sorular: Gizler
Tisseron bu kez de ikiz polisleri sorgular. Birbirlerine t�pat�p benzeyen Dupond ve Dupont! Babas� ayn� olan �ocuklar�n soyad� nas�l farkl� olabilirdi? Tek yumurta ikizlerinin babas�n�n ayr� oldu�u nas�l d���n�lebilir? Herg� ikiz polisleri ilk olarak X-33 ve X-33a olarak adland�rm��, daha sonra Dupont ve Dupond olarak de�i�tirmi�tir.

Tisseron, Kaptan Haddock�ta da bir baba (ata) fig�r� sorunu g�zlemlemi�tir. K�z�l Korsan��n Hazineleri adl� �yk�de Haddock�un atas�n�n ��valye Fran�ois de Hadoque oldu�u ortaya ��kar. ��valye Hadoque, XIV. Louis d�neminde gemi kaptanl��� yapm��t�r. Onun XIV. Louis�in gayri me�ru �ocu�u oldu�unu d���nd�recek bulgular vard�r. Kaptan Haddock, atas�nda, babas� taraf�ndan tan�nmayan (sevilmeyen) �ocu�un ona kar�� besledi�i ambivalans (ikircikli) duygulan�m� hisseder. Kendisi de bu duygulan�m� (ambivalans�) atas� olan Hadoque ��valyesi�ne kar�� (onu korsan olarak g�rmekte zorlanmas� gibi...) hissetmektedir... �lgin� olarak bu �yk�den sonra Haddock�ta bir de�i�im g�r�lm��, sonraki ser�venlerde �ocuksu davran��lar� biraz t�rp�lenmi�, daha olgun bir erkek g�r�n�m�ne d�n��m��t�r.

Tisseron, Castafiore �zerinde de durur. Castafiore�nin M�cevherleri�nde m�cevherin bir�ok uzman�n yorumlad��� gibi onun bekaretini de�il, bir �ocu�u simgeledi�ini �ne s�rer. Bu �ocuk Haptan Haddock�tur. Castafiore en de�erli varl���n� yitirmek korkusunu ta��yan, aldat�lm��, terk edilmi� bir kad�n gibidir. Kaptan i�in h�z�nl� bir annedir.

Yan�tlar: Aile S�rlar�
Tisseron�un bulgular�n�n b�y�k yank� yapmas� �zerine Thierry Smolderen ve Pierre Sterckx adl� iki gazeteci, Herg�nin ailesi ile ilgili ayr�nt�l� bir ara�t�rma ger�ekle�tirirler. Bu ara�t�rman�n sonucunda H�rge�nin hayattayken gizledi�i baz� s�rlar a���a ��kar: Babas� gayri me�ru bir �ocuktur. Herg�nin babaannesi olan Marie Dewigne, soylu bir ailenin yan�nda �al��an bir hizmet�idir. Evin reisi Baron Dutzeel�den hamile kal�r ve ikiz bebekler d�nyaya getirir. Leon ve Herg�nin babas� Alexis�tir. �ocuklar babalar� taraf�ndan tan�nmazlar. O d�nemde evlilik d��� bir �ocu�a sahip olman�n zorluklar� ortad�r. Barones Dutzeel, i�in daha da b�y�mesini �nlemek i�in i��ilerden biri olan Remi ile Marie Dewigne�yi anla�mal� bir evlili�e zorlar. B�ylece ikizlerin bir soyad� olmu�tur!

Tisseron�un varsay�mlar� do�rulanm�� g�r�nmektedir. Herg�nin �yk�s�nde bir aile s�rr� vard�r: O�ullar�n� tan�mayan ve onlara soyadlar�n� vermeyen bir baba. T�pk� Haddock�un atas� XIV. Louis gibi. XIV. Louis, Baron Dutzeel�e bir g�ndermedir. Di�er varsay�m da do�rulanm��t�r. Castafiore (Marie Dewigne), ba�tan ��kar�lm�� ve terk edilmi� bir kad�nd�r. Ve Dupond ile Dupont: �kizlerin soyadlar�ndaki karma��kl���n nedeni a���a ��kar. Bay Remi �ocuklar� tan�r ve onlara soyad�n� verir. Bir biyolojik baba ve bir de soyadlar�n� ald�klar� baba! Tisseron, zekice sorular sormu� ve yan�tlar�n� alm��t�r...

(...)

Yazının tamamı Ser�ven Sayı:3'te


En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|