22.05.2005

 

Galip Tekin, T�rk �izgi Romanindaki Fantastik S�rg�n

Kutsi Ak�ll�

Galip Tekin�in kendine �zg� �izgi romanc�l���n� inceleyen Kutsi Ak�ll�, onu farkl� k�lan �zellikleri yorumluyor.

T�rk halk�n�n �zelliklerinden biri de, "gibi" civar�nda fazlaca dola�mas�d�r. �rne�in biri "Kumpir" diye bir �ey satmaya ve iyi para kazanmaya ba�larsa, bu ate�leyici hamledir. Hemen onun "gibi" para kazanmak isteyen bir s�r� uyan�k, "Acaba onun gibi para kazanmak i�in biz nas�l bir yol bulabiliriz?" diye d���nmek yerine kumpir yapmaya ba�lar. Derken mahalle ba��na be� kumpirci d��t��� i�in hepsi iflas eder ve insanlar kumpir yemek istediklerinde, bulamaz hale gelirler. Konu hakk�nda �ok say�da �rnek bulunmas�na ra�men kumpir ile tepe noktaya ��kan bu olguya, "Kumpircilik" denir (Yalan, ben uydurdum ama uydu!).

Kumpircilik, hayat�n her yan�na da��lm�� bir uyan�kl�k metodu oldu�undan, sanatta da hep var oldu. Hatta bir zamanlar bir VIP�miz bile, Picasso gibi �izebilece�ini iddia edip, resim i�ine bula�m��t�. Ba�ar�l� da oldu nitekim. Allah�tan fazla takip�isi olmad� da, o da bu i�ten ekmek yedi. Bu olgu dokunmad��� hemen hi�bir nokta b�rakmad���ndan, �izgi romana bula�t� tabi. En �nemli kumpircilik vakalar�ndan baz�lar� Galip Tekin gibi hik�ye yapmak, Kemal Aratan gibi �izmek ve Sencer gibi boyamakt�r.

Yaz�m�z�n konusu Galip Tekin ve onu analiz ederken, yazar-�izerlik hayat�n� 3 temel b�l�me ay�rabiliriz (Bu b�l�mleme yazara aittir). G�rg�r d�nemi, ara d�nem ve LeMan d�nemi. Bu yaz�da i�leyece�imiz, onun k�sa s�rede efsanele�mesine sebep olan hik�yelerini ��kard��� ilk d�nem olan G�rg�r d�nemi.

Galip Tekin�in neden Galip Tekin oldu�unu anlamak i�in gerilere gitmek gerekir. G�rg�r��n �ok pop�ler, O�uz Aral��n tart��mas�z lider ve gereksiz taramalar�n ka��n�lacak bir �ey oldu�u g�nlere. �stanbul vapur hatlar� seferlerinin, Cuma i� ��k��� saatlerine rast gelenlerinde, koltuklarda oturanlar�n neredeyse bir �rnek sar�-siyah bas�lm�� bir dergiyi okudu�u zamanlara.

G�rg�r dergisinde, kendisi gibi yetenekli bir�ok ki�i olmas�na ra�men, Galip Tekin ne yaparak bu kadar �ne ��km��t�r? D�nem fakt�r� d���n�lmeyip, karar "�imdi"ye g�re verilirse, ne Ku�lar do�ru d�r�st seyirci toplayabilir ne de d�nyada en �ok kopya edilmi� film olan Ejderin �� Fedaisi, birka� k���k sinema ve televizyondaki geceyar�s� sonras� ku�a�� d���nda yer bulabilir. Zaman, Galip Tekin�in hik�yeleri i�in en �nemli boyut olmamakla birlikte, hik�yelerin konular�, bi�imleri ve i�leni� mant�klar� a��s�ndan g�z �n�ne al�nmas� gerekli bir unsurdur.

12 Eyl�l civar�nda T�rkiye�de, okumay� ve d���nmeyi seven bir "sol" okuyucu kitlesi vard�. Bu kitlenin okudu�u yay�nlar aras�nda d�nemin muhalif yay�n organlar�ndan biri olan G�rg�r da yer al�yordu. Anar�i, toplum g�ndeminde �nemli yer tutuyordu. ��kence varabilece�i en y�ksek noktada ve "Dal" en pop�ler kelimeler aras�ndayd�. �stanbul�da Aksaray G�ne�, Be�ikta� Suatpark ve Karag�mr�k Ar� sinemalar�, Capitol, AFM ve Akmerkez sinemalar�n�n bug�nk� kapasitesinin �ok �zerinde �al���yordu. D�nyay� kas�p kavuran Eric von Daniken�in kitaplar�n�n etkisi T�rkiye�de de hissediliyordu ve bug�nk� gibi o g�n de Amerika, "Biz uzakta bir aday�z, o y�zden d��manlar�m�za uzakta d��manlar yaratal�m, kimse bizimle u�ra�abilecek derecede yan�m�za yakla�mas�n" d�sturunu benimsemi�, T�rkiye�yi "stratejik m�ttefik"i olarak kay�r�yordu. Amerikan yard�m�na Yunanistan�dan daha fazla (ya�l� tank ve u�ak hurdas� hibesi ile birka� milyon dolar ve y�zde bilmem ka� faizle birka� milyon dolar bor� alma �ans�) mazhar olmak, Amerika�n�n bizi Yunanistan�dan daha fazla sevdi�ini g�sterirdi. Bekara ev verilmeyen, futbolcular�n �stanbul�a yak�n yerlerde, dans�zlerle birlikte �iftliklere kapan�p, transfer sezonu bitinceye kadar g�n�ll� hapis hayat� ya�ad�klar�, televizyonun k�s�tl� zamanl�, tek kanall� ve siyah beyaz, Eurovision�un milli dava oldu�u, halka a��k havuzlar�n bulundu�u, kad�n matinelerinin pek reva� g�rd���, �ocuklar�n h�l� misket, �ak�, y�lan, seksek oynad��� g�nlerdi bunlar.

Bu sar�-siyah derginin �izgi roman ayr�lm�� sayfalar�nda, ele�tirilerini "mizah" unsurunu �ne ��kararak ger�ekle�tiren hik�yeler yer al�rd�. Galip Tekin de G�rg�r�daki hik�yeciler kervan�na kat�ld� ve zaman i�inde "mizah unsurunu �n plana alan hik�yeler" zincirini k�rarak, i�inde mizah unsurunu da bar�nd�ran hik�yeler �izmeye ba�lad�. Bir s�re sonra hik�yeler, karikat�rize �izgiden ba�ka mizah ��esi ta��maz hale geldi. Gazete, G�rzara, Sihirli Ayakkab�lar, Acaip Hafiye x (k�p) (karek�k) 007 gibi hik�yelerle y�kselen ivme, Tursuntur, Profesyonel, Alavarza, Habil, Hikaye-i Cemil, Ay Sar�yol, Fabrika, Kem G�z, H�y�k E-54, �amur, Bo�lukta, Bir K���k Kara Delik gibi ba�yap�tlara kadar uzand�.

Onun bu �ne ��k���nda, d�nemin okuyucu profilini �ok iyi analiz ederek, taleplere cevap vermesinin de rol� b�y�kt�r. Hik�yelerindeki alternatifli�in ve hik�ye �rg�s�nde g�sterdi�i �zenin takdir toplamas�, onu, bir ad�m �teye gitmenin aray��lar�na soktu.

Hik�yelerini u�uk-ka��k olarak niteleyenlerin bile onun sayfalar�ndan uzak kalamamas�n�n alt�nda, Hitchcock�un "Ben filmlerimin konular�n� ���nc� sayfadan bulurum" d�sturuna uygun davran��� ve onunki gibi karma��k bir yol izleyerek, kayna��n� ancak dikkatlice izlendikten sonra var�labilir hale getirmesi yatar. Herkesin g�z� �n�ndeki olaylar� detaylarla yo�urup, hammaddelikten kurtararak okuyucuya sunmas� sayesinde hik�yeler, bir taraftan bak�l�nca �ok uzakken, bir taraftan da tan�d�k geliyordu. "Ke�ke benim annem de Filiz Ak�n gibi olsa" kompleksi, i�e girmeden konulan "alaturka" detaylar, davran�� ve yorumlarla hik�ye, T�rkiye�nin her yerinde ya�an�labilir hissine sebep oluyordu.

Herkesin konu�tu�u Galip Tekin ba�ar�lar�ndan biri, onun u�an daireleri Balat�a, Trabzon�a ya da Diyarbak�r�a indirebilmesidir. Genellikle d�nyaya do�u-bat� paralelinden, kuzey yar�k�reden ve Amerika�ya odaklanm�� olarak yakla�an u�an daireler, onun hik�yeleri sayesinde T�rkiye�ye de inmi�tir (Bu arada d�nyada en �ok UFO raporu al�nan yerlerden biri de �rg�p-Nev�ehir dolaylar�d�r ama bu ba�ka mesele. Bu yaz�n�n yaz�ld��� g�nlerde de Mersin�de polisler u�an daireyi videoya �ekmi�lerdi ve ilk kez bu konuda polis bir bas�n toplant�s� yapt�). Galip Tekin�den sonra birdenbire y�kselen "Galip gibi kumpir" ekol�nden onlarca ki�i u�an daireleri bizim buralara indirmeye �al��m�� ama karakterlerin ba�tan savmal���, detaylar�n inand�r�c�l�ktan uzakl��� ya da kurgudaki teklemeler y�z�nden o u�an daireler inmemi�, hep havada kalm��t�r.

Galip Tekin, hik�yelerinde bir dala ba�l� kalm�yor, her hik�yede fantastik konular�n bir ba�kas�na de�iniyordu. �rne�in Bir Manya��n Hat�ra Defteri�nde temel konu reenkarnasyon olmas�na ra�men Galip Tekin konuyu �yle i�lemi�tir ki, s�radan okuyucu taraf�ndan bu hik�ye, reenkarnasyon hik�yesinden �ok bir "�eytan�n o�lu hik�yesi" ya da "bir manya��n hik�yesi" olarak okunur. Hik�yenin belkemi�indeki bu �nemli par�a, rahats�z edecek d�zeyde g�ze batmaz. Parlak i�lemelerinden dolay� kuma��n ne oldu�una bak�lmayan bir elbise gibidir. Bununla birlikte kuma� hissedilir ve Amerikan filmlerine bak�p "Ulan bizde niye b�yle �eyler yap�lam�yor, d���nen adam m� yok?" konulu bilin�alt� ezikli�ine ila� olur.

Bir Manya��n Hat�ra Defteri�nde Galip Tekin�in Jerzy Kosinsky�e duydu�u be�eninin d��avurumlar� da rahat�a fark edilir. Bunun yan�nda hik�yeyi, Galip Tekin hik�yesi yapan �nemli detaylardan biri daha mevcuttur: Reddedilene �a�r�.

Galip Tekin kimi zaman �ylesine diyaloglar yazar ki, d���n�rken insan�n kendine sans�r koydu�u kadar ac� bir konu birden ama geri d�n�lmez bir noktada kar��n�za ��kar. B�ylesi �oklar yaratmak ve rahats�z edici olgular� hik�yeye yedirerek, s�radanm�� gibi bahsedip, okuyucunun kafas�nda d�n�p dola�acak, Galip Tekin hik�yesini hat�rlatacak detaylar vermekte ustad�r. Bu hik�yede de b�yle bir detay i�lemi�, 1. D�nya Sava�� ve Kurtulu� Sava���ndaki vurguncu ve karaborsac�lara de�inmi�tir. Ger�ekten nerededir bu adamlar? Hi� yok muydular? Millet, topra��n� korumak i�in ya�l� kur�unlar�n �n�ne at�l�rken lastik, un, �eker karaborsac�l��� yaparak paras�na para katanlar hakk�nda bir inceleme bile g�rd�n�z m�? Bazen fark edilmeyecek bi�imde akla yaz�lan bu detaylar, bir g�n benzeri bir olaya �ahit olundu�unda, akla hemen Galip Tekin�i getirir.

Hik�yelerinde her zaman bu kadar kibar davranmay�p, reddedilene �a�r�y� apa��k g�z �n�ne serer. Rahats�z edici ve duyulmamas� gereken baz� ger�ekler hik�yenin aras�na s�z�verir. Lanetli�de s�byan ko�u�una r��vetle girip �ocuklara tecav�z eden serseri gibi. O zaman gazeteler zaten �ok satt��� i�in (�zellikle de kuponla bir �eyler vererek) bu tip ilgi �ekici, olay ��kar�c� habere ihtiya�lar� yoktu. Kimse, �zeyir Garih�in katil zanl�s�n�n, mezarl�kta sevi�ti�i k�z arkada��n�n, 10 ya��ndayken �ocuk Esirgeme Kurumu�ndaki a�abeylerin onu evlerine g�t�rd���n� s�ylemesi gibi haberlere y�z vermiyordu. O g�n i�in alternatif medya say�lan G�rg�r�da ��kan b�yle bir detay, insanlar� �arpm��, konu�turmu�tu.

Galip Tekin "reddedilene �a�r�"n�n istedi�i etkiyi yapmas� �zerine bunu s�rd�rd�. �zellikle ak�l hastanesinden verdi�i manzaralar, insanlar�n hep d��mekten �ekindikleri ama kapal� bir kutu olmas� nedeniyle merak edip ��renmek istedikleri �eyleri anlatt���ndan, onlara utand�klar� �ehvetli hazlar ya�at�yordu. Verilen �� � bir (3 Haldol, 1 Akineton) Kokteyl (1 Largaktil, 1 N�rodol, 1 Akineton) gibi detaylar, baz� ki�iler i�in hik�yelere ba��ml�l�k yarat�yordu.

Genellikle hik�yelerinin kurgusunu �ok iyi d�zenleyip, heyecan� ta��d���ndan, haftal�k olarak yay�nlanmas�na ra�men, hik�ye dokusunun zedelenmemesi ve s�radan kal�plar�n i�ine girmemesi i�in, gereksiz atraksiyonlara pek y�z vermiyordu. (Fabrika hik�yesindeki gibi, morg sahnesindeki �ocu�un heyecan unsuru olarak kullan�ld��� b�l�m sonlar� pek azd�r.)

Karikat�rden ba�layarak daha fig�ratif bir �izgiye do�ru ilerleyen Galip Tekin, ilk hik�yelerinde g�r�len ve oklarla i�aret yoluyla halledilen kareleme d�zensizliklerini y�llar i�inde yok etti ve atlan�lmadan, bir iki kare geri gidilerek yeniden okumaya ba�lanmayan hik�yeler ��karmaya ba�lad�.
�nsan duygular�n� anlatman�n kal�c�l���n en iyi yolu oldu�unu �ok erken fark etti�inden, karakterlerini �izerken onlar�n ge�mi�lerini anlatarak ya da hissettirerek okuyucunun kahramanla �zde�le�mesini sa�lad�. Tiplerinin ger�eklikleri siyah ya da beyaz de�ildi. Durumlar, onlar� grinin �e�itli tonlar�na iterdi. �zellikle g�c�n ele ge�mesinden sonraki de�i�imi �e�itli hik�yelerinde �ok iyi bi�imde veren Tekin�in, Lanetli gibi hik�yelerinde, beyaz ba�layan tiplerin (kendini b�y�ten kad�n�n �z�lmemesi i�in onu �ld�rmesine izin veren �ocu�un de�i�imi gibi) zamanla g�c�n tad�na var�p gri ve sonunda siyaha d�n���m�n� g�zleriz. Ama Galip Tekin�in esas belal�s� oldu�u ki�iler, i�kencecilerdir. Hemen her d�nemine ait hik�yelerinde (Hikaye-i Cemil, Elektrik, Gorgoda gibi) i�kencecileri �ld�rmekten b�y�k zevk alm��t�r Galip Tekin.

Karakterlerini ve kurguyu iyi oturtmas�, zamandan ve mek�ndan ba��ms�z hik�yeler yapabilmesini sa�lad���ndan, Ay Sar�yol�da oldu�u gibi, Amerika�da ge�en bir hik�yeyi, tek bir g�kdelen g�stermeden, �zg�rl�k abidesini, Pentagon ya da Beyaz Saray�� �izmeden s�r�kleyici k�lmas�na imk�n tan�r. Geni� planla ortam� anlatman�n geleneksel anlat�m tarz�yla �ok uyu�tu�u g�nlerde, hik�yenin Amerika�da ge�ti�ini g�steren �eyler odadaki Amerikan bayra�� ve 1/8�i ancak g�z�ken ba�kan�n oval pencereli (?) odas�ndaki y�ld�z desenli perdedir. Ama Galip Tekin burada okuyucuyu �evre detaylar�ndan uzakla�t�rmak i�in onun �n�ne (80�li y�llar okuyucu profili biraz farkl� oldu�undan) parlak bir karakter koymu�tur. Dahi Analizci Carl karakteri. Bu karakter �ylesine sa�lamd�r ki, kimse pencereden d��ar�ya bakmay� ak�l etmez. Arthur Conan Doyle ile ba�layan deha seviyesindeki "analizci" karakterler, Galip Tekin�in o d�nem hik�yelerinde yer al�rlar. Tursuntur�daki "viski �i�esi" de Carl ile a��k atacak, hatta onu ge�ebilecek bir zekaya sahiptir.
Galip Tekin�in karakterleri aras�nda her t�rl� tip yer al�r. Katiller, serseriler, g�m�c�ler, hatta imamlar. �rne�in Fabrika hik�yesinde ba�roldeki ki�i bir imamd�r. �iir yazan, okuyup �flemek yerine hastalar� doktora g�nderen Alada�l� �mam Sami. Ayn� hik�yede Tekin�in hik�yelerini "ya�ar" hale sokan detaylardan birini g�r�r�z. Bu, ne �f�r�k�� kad�n�n k�ye gelmesidir ne de k�y halk�n�n hoca hakk�nda "bu adam garip biri" diye d���nmesi. Yaln�zca bunlar olsa hik�ye, biraz balon ve �st ba� de�i�tirilerek bir Akdeniz (�zellikle Korsika ya da Sicilya) ya da Latin Amerika hik�yesine d�nebilir. Onu farkl� k�lan, hik�yesinin i�ine soku�turdu�u g�renekten bir par�ad�r. Hik�yenin karakterlerinden biri, kar�s� ��plakken odaya girer ve kad�n, "Adam dur, ��pla��m, giyineyim" der.
Tabii bu arada din de Galip Tekin hik�yelerindeki yerini alm��t�r. "Shanna ile Ziva", bir Adem ile Havva hik�yesidir. Uzay gemisiyle gelen �� ki�iden ikisi birlikte olurken kad�n�n e�i aldat�ld���n� anlay�nca onlar� bu bakir gezegende b�rakarak cezaland�rmaya karar verir. Burada ilgin� bir nokta var. "Shanna ile Ziva", normal olarak Adem ile Havva�yken birden sayfa sonunda adam�n e�ine Shanna diye seslenmesi sonucu hik�ye, zoraki olarak Havva ile Adem kal�b�na girer. �lgin�lik buradan sonra ba�lar ��nk� Galip Tekin Bir Yarat�k Resmi �le �izerinin Karanl�k Hik�yesi adl� �izgi roman�nda Ziva ad�ndaki Sovyet as�ll� Amerikan Yahudi�si sevgilisinden bahseder. Yere 90 Derece Dik �ld��de �sa�y�, Al-Baraka�da Mirac�� �izmi�tir.

Daniken�in ortal��� kas�p kavurdu�u y�llar Galip Tekin i�in bir �ans olmu�tur diyebilir miyiz? Pek de�il. O d�nem hik�yelerinin baz�lar�nda bu tip bir e�ilim varsa da, ara d�nemi olarak niteleyebilece�imiz d�nemde kendisinin yaz�p Kemal Aratan��n �izdi�i, ba�lang��ta k�smen fantastik ��elerle s�sleyerek sundu�u Vah Vahap Vah ile atlanmayacak bir tiraj ba�ar�s�na imza atm��t�r. Bir K���k Kara Delik, �evreci yakla��mla yaratt��� Fabrika, bir i�kencecinin mesai d��� hayat�nda ya�ad�klar�n� anlatan Hik�ye-i Cemil, tamamen ger�ek hayattan ��kma Profesyonel ya da Habil gibi hik�yeler, onun bir tarz� takip etmedi�ini, bir tarza imza att���n�n g�stergeleridir. Hik�yelerinde farkl� bi�imlerde beslendi�i kaynaklar�n� kendine �zg� bulu�lar�, kurgusu ve anlat�m tarz�yla birle�tirip ayr�lmaz bir b�t�n olarak vermeyi beceren Galip Tekin�in �n�n� hak etti�ini rahatl�kla s�yleyebiliriz.



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|