27.05.2005

 

V for Vendetta

Aykut & Erkut Erdem

"V for Vendetta", Amerikan �izgi roman kal�plar�n� de�i�tiren �nl� �ngiliz yazar Alan Moore�un "Watchmen" (1987) �ncesi �al��malar�ndan biri. Moore�un gelecek �ng�r�s� do�ru ��kmam�� olsa da "V for Vendetta" d�nemin So�uk Sava� paranoyas�n� yans�tan eserler aras�nda �nemli bir yer tutar.

�V for Vendetta", George Orwell��n "1984"�, Ray Bradbury�nin "Fahrenheit 451"i gibi dis�topik romanlarla Batman�in bir kar���m� gibi g�r�lebilir. ���nc� D�nya Sava���n�n ard�ndan fa�ist bir parti olan Norsefire, �ngiltere�de iktidara gelmi� ve �zg�rl�klerin k�s�tland��� bir d�nem ba�lam��t�r. "Tam bu esnada" kendini sadece �V� sembol�yle tan�mlayan gizemli ve pelerinli bir karakter onlarla m�cadeleye giri�ecektir.

Asl�na bak�l�rsa �yk� �sadece- V hakk�nda de�ildir. Onun ya�amlar�na girdi�i insanlar, V�nin temsil etti�i ideallerin geli�mesine �ans verildi�inde olacaklar ve �zg�rl�k kavram� hakk�ndad�r. Kitap olarak "V for Vendetta" farkl� y�nlerden tart���labilir. Bunlardan bir tanesi V�nin ger�ek kimli�inin ne oldu�udur. V, �zg�rl��� m� yoksa totaliterizmi mi, iyili�i mi, k�t�l��� m� temsil etmektedir?

V, karakter olarak karma��k ve ilgin� y�nlere sahiptir. Mevcut h�k�met sistemine duydu�u isyan� kararl� bir �ekilde sergiler. �yk� ilerledik�e V�nin �zg�rl��� temsil edip etmedi�i sorusu b�y�k bir a��kl�kla cevaplan�r. Ger�ekle�tirdi�i cinayet ve sabotaj eylemlerinin hep bir nedeni, bir amac� ve kendi ge�mi�iyle bir ba�lant�s� vard�r. �nsanlar�n �zg�rl�kleri i�in bir umuda ve �ansa sahip olmad�klar�n� d���nd�kleri anda, V onlara bu umudu ve �zg�rl�klerini tekrar kazanabilecekleri duygusunu verir. Toplumun �zg�rl��� i�in tek umut V�dir ve V de bunun bilincindedir. V, bu kaotik d�zende bulmacan�n sadece bir par�as�n� temsil etmektedir, yani y�k�m�. �zg�rl���n bir di�er bi�imi daha vard�r: Yarat�m. �nsanlar�n d��ledikleri gibi ya�ayacaklar� bir d�nyay� yeni ba�tan in�a etmek de en az mevcut d�zeni y�kmak kadar gereklidir.
V ��phesiz iyidir, o b�t�n toplumun bu uyu�mu� duygular�n� ve davran��lar�n� diriltmeye �al��maktad�r. Kimsenin tam olarak bil(e)medi�i gizemli bir ge�mi�e sahiptir. Larkhill Toplama Kamp��nda t�bbi deneylere katlanmak zorunda kalm�� olmas�na ra�men V�de deney s�resince di�er deneklerde g�zlenen psikolojik durumlar g�zlemlenmemi�tir. Dr. Delia Anne, onda daha �ok �izofrenide g�r�len baz� belirtiler te�his etmi�tir.

Di�er karakterlere kar�� davran��lar� �a��rt�c� oldu�u kadar inan�lmazd�r da. Gen� bir fahi�e olan Evey�i tecav�zden kurtarmay� tercih ederken ge�mi�inden bir�ok ki�iyi ac�mas�zca �ld�r�r. Evey adl� bu karakterle olan ili�kisi �yk�de �nemli yer tutar. �lk iki kitap boyunca Evey�i gen�, olgunla�mam��, kendinden ve gelece�inden emin olmayan bir karakter olarak g�r�r�z. V, Evey�i e�itirken ona zor zamanlar�nda yard�mc� olur. Hatta okuyucu, V�nin Evey hakk�ndaki niyetlerini ve planlar�n� merak eder. Ona niye bu kadar �nem verdi�ini, neden zaman�n�n �o�unu onu e�itmeye (onu �zg�rle�tirmek u�runa ona i�kence etmeye) ay�rd���n� anlamland�rmaya �al���r. Eylemleri boyunca V, amac�ndan hi� �a�maz. Amac�n�n ne oldu�u ise V�nin gizemlerinden biri haline gelir.

V�nin amac� �yk�de hi�bir zaman a��k olarak belirtilmemi�se de h�k�mete kar�� ger�ekle�tirdi�i eylem ve davran��lar�ndan tahmin edilebilir: �zg�rl�k ortam�n� geri getirmek. Nas�l �zg�rl�k yok edilemez bir d���nceyse, �zg�rl��� temsil eden V de �l�ms�zd�r. Tam da okuyucunun V�nin, yani �zg�rl���n yok edilemeyece�ini anlamaya ba�lad��� noktada V birden �l�verir. Ya da bize o an �yle gelir, zira �zg�rl�k iste�i hi�bir zaman yok edilemez. Dolay�s�yla V�nin �l�m� de b�t�n �yk�n�n en �a��rt�c� k�sm�n� olu�turur. E�er V �zg�rl��� ve iyili�i temsil ediyorsa nas�l �lm��t�r? Bu noktada, V�nin s�zlerine kulak verelim: "Anar�inin iki y�z� vard�r: Y�k�m ve yarat�m." (Sayfa 222). E�er Evey�e geri d�nersek, art�k onun geli�imini tamamlayarak �zg�rl�k kavram�n� anlad���n� g�r�r�z. O, V�nin ��rettiklerini ve fa�ist d�zeni y�kmadaki rol�n� bilmektedir ve �imdi, kendinin bu �zg�rl�kler d�nyas�n�n tekrar yarat�lmas�nda ba�rolde oldu�unun fark�ndad�r. V�nin kanl� eylemlerinin aksine Evey, �ld�rmekten ho�lanmayan ve tam tersine �efkatle yol g�steren bir lider olacakt�r.

�yk� boyunca Alan Moore sembolizmden sonuna kadar yararlan�r. Karakterlerin eylem ve diyaloglar�ndan de�i�ik yorumlar ��karmak m�mk�nd�r. Bu da okuyucular�n "V for Vendetta"y� her okuyu�lar�nda yeni �eyler g�rmelerine neden olur. Yukar�da de�indi�imiz gibi �yk� V �zerine de�il, onun elde etmek i�in m�cadele etti�i �zg�rl�k kavram� �zerinedir. �zg�rl�k olmadan adalet olamaz. Dolay�s�yla V�nin s�zde adaleti simgeleyen binalara kar�� giri�ti�i y�k�c� eylemlerle Alan Moore, adaletin h�k�m s�rmedi�i bir d�nyada �zg�rl���n de olamayaca��n� anlatmaya �al���r. Adaleti yaratan �zg�rl�klerdir ve �zg�rl�k olmadan ger�ek anlamda bir adalet de olamaz, sadece g�stermelik/s�zde bir adalet i�leyi�i olur. Oysa, her zaman galebe �almas� gereken �zg�rl�kt�r. V kendini ger�ek �zg�rl�klerin ya�and���, daha iyi bir d�nya i�in kurban etmi�tir. Kendi ya�am�na ald�rmamas� onun bir ki�iden �ok �zg�rl��� elde etmek ad�na yap�lan m�cadelede bir sembol oldu�unun bir g�stergesidir. O �zg�rl���n ta kendisidir.

V Ger�ekte Kim?
"�ncelikle bu maskenin ard�nda kimin y�z� oldu�unu bulmal�s�n�z, ancak asla benim ger�ek y�z�m� g�remeyeceksiniz." (Sayfa 245)

"V for Vendetta"y� okuyup bitiren �o�u ki�inin akl�nda hep bir soru vard�r: V ger�ekte kimdir? �yk� boyunca kar��m�za ��kan herhangi bir karakter V olabilir ancak kitapta hi�bir kesin kan�t�n yer almamas� ortaya at�lan b�t�n iddialar�n ki�isel yorumlardan �teye ge�ememesine neden olur. Hemen sormal�: V�nin kim oldu�u �nemli mi?

V, �yk�n�n ba��ndan sonuna kadar �ok sa�lam �ekilde olu�turulmu�, �ok y�nl� bir karakterdir. Prothero�yu sorgulamas� ve Evey�i hapsetmesi d���ndaki b�t�n eylemlerini tek bir tarihi ki�ilikle �zde�le�tirebiliriz: Guy Fawkes, 16. y�zy�lda ya�am�� ve inan�lar� do�rultusunda en u� eylemlerde bulunmu� �ngiliz bir radikal.

Fawkes gibi V de de�i�mez inan�lar� do�rultusunda mevcut d�zeni y�kmaya �al��maktad�r. Bu a��dan incelersek V�yi Fawkes�un devrimci ki�ili�inin takip�isi olarak g�rebiliriz. Ancak V�yi sadece modern d�nyan�n Fawkes�u olarak g�rmek do�ru de�ildir, V, Fawkes�un temsil etti�i tek bir �eyle ili�kilendirilebilir: �syan. Fawkes ve arkada�lar�n�n yapt�klar� eylemi incelersek kar��m�za en saf bi�imiyle "isyan" ��kar: H�k�mete isyan, dine isyan, ideolojiye isyan...

V, sadece bir isyanc� de�ildir. Evet, Fawkes�u and�rmaktad�r ama ondan daha "b�y�kt�r". Bu b�y�kl��� kendine se�ti�i addan bile ��karabiliriz: Bu ad bir kelime bile de�ildir, sadece tek bir harften olu�ur, "V". Bu tek harf ge�ti�i yere g�re bir�ok anlam kazanmaktad�r. Bu ama�la Alan Moore metinde bir�ok kelime oyununa da ba�vurmaktad�r. �izgi roman�n ad� "V for Vendetta" bile 2. D�nya Sava���n�n �nl� slogan� "V for Victory (Zafer)"ye yap�lan a��k bir g�ndermedir. Ayr�ca kitapta her b�l�m�n ad� V harfiyle ba�lamaktad�r.

Anla��ld��� �zere V bir�ok �eyi ifade etmektedir. V, Evey�le ilk kar��la�t���nda ona kendini bir su�lu olarak tan�t�r ["V for Villain (Su�lu)"]. Bu tan�mlama do�rudur, zira V, Norsefire��n temsil etti�i her �eyin kar��t�d�r. Bir d��mand�r, Guy Fawkes�un Kral James ve Protestan Kilisesi�nin g�z�nde bir su�lu olmas� gibi o da kendine bu rol� bi�mi�tir. V ayn� zamanda be� rakam�n� da temsil etmektedir. V, fiziksel ve psikolojik d�n���m�n� ger�ekle�tirdi�i Larkhill�deki toplama kamp�nda roma rakam�yla be� (V) numaral� odada tutulmu�tur. Bu sembol rejim kar��tl���n�, toplama kamplar�nda hapsedilen ve i�kence edilen bir�ok insan� temsil etmektedir ["V for Victim (Kurban)"]. Bu oda numaras�n� �zellikle se�en V, Norsefire��n uygulad��� soyk�r�m�n ya�ayan bir sembol�d�r.

V, Valerie�nin mektubuyla da ili�kilendirilebilir ["V for Valerie"]. Bu mektubun, V�nin ki�ili�ini olu�turmas�nda b�y�k bir etken oldu�u rahat�a s�ylenebilir: "Fakat �nemli olan benim d�r�stl���md�. �ok mu bencilce? ... Bu �ok ucuza sat�labilecek bir �ey ama burada elimizde kalan tek �ey. Hepimizin en son par�as� ama bu par�an�n i�inde herbirimiz �zg�rd�k." (sayfa 156). Bu noktada V�nin, Valerie�nin bahsetti�i son par�alar�n�n fiziksel cisimlenmesi olarak ortaya ��kt���n� s�yleyebiliriz. Valerie, daha sonra mektubuna ��yle devam etmektedir: "Bunu asla kaybetmeyece�iz, satmayaca��z ya da bundan vazge�meyece�iz. Bunu bizlerden almalar�na kesinlikle izin vermeyece�iz." (sayfa 160). V isyan�n�n yan� s�ra bizlere �unlar� da g�stermektedir: Halk� olu�turan her bireyin kendi kimli�i vard�r, d�r�stl�klerinden ve ba�kalar�n�n fikri ne olursa olsun kendileri gibi olma �zg�rl���nden vazge�memelidirler.

V, b�t�n bu fikirlerin �����nda bir ara� haline gelmi�, fikirlerini hayata ge�irirken intikam�n� alm�� ve kendi de�erlerini halka anlatmay� ba�arm��t�r. �yk�n�n sonunda Evey�nin V�nin yerini almas� da do�al bir s�recin devam�d�r. Bir fikrin adam� ve g�� olarak ger�ek V elinden gelen her �eyi ger�ekle�tirmi�, sisteme ba�kald�rm�� ve bast�r�lan halk�n (Valerie�nin s�z�n� etti�i) son par�alar�n� uyand�rmay� ba�arm��t�r. B�t�n bunlar� ger�ekle�tirdikten sonra ise art�k ba�ka bir amac� kalmam��t�r: Evey, V�nin b�rakt��� yerden devam edecektir. V�nin Guy Fawkes�un "suretini" �d�n� almas� gibi �imdi de Evey, V�nin suretiyle kendi ama�lar� do�rultusunda V�nin ba�aramad�klar�n� ba�armaya �al��acakt�r: "Onlara �nderlik etmeyece�im. Ancak onlara bir �eyleri in�a etmede yard�m edece�im. Onlara �ld�rmede de�il, yaratmada yard�m edece�im. Art�k katillerin zaman� ge�ti." (Sayfa 260). Bu c�mleden de anla��lmaktad�r ki ilk V her anlamda bir katil ve bir y�k�c�yd�. Ama bir sonraki V, Evey, bir ��retmen ve yarat�c� olacakt�r.

V�nin ger�ekte kim oldu�u sorusu asla cevab� bulunamayacak bir sorudur ama bu sorunun cevab�n�n o denli �nemli olmad��� da bir ger�ektir. Evey tam da bunu anlam��t�r, ��yle der: "E�er bu maskeyi ��kar�rsam bir �ey sonsuza dek yok olacak ��nk� ger�ekte kim oldu�un senin ifade etti�in d���nce kadar b�y�k de�il." (Sayfa 250). Evey bunu kendi kendine s�ylerken ayn� zamanda okuyucuya da ayn� mesaj� vermektedir. �nemli olan V�nin kim oldu�u de�il, neyi temsil etti�idir.

"Bu noktadan sonra devam edip size ger�ekte V�nin kim oldu�unu s�yleyecektim ama �zg�n�m yazacak yerim kalmad�. Size verebilece�im tek t�yo V�nin Evey�nin babas�, Whistler��n annesi ya da Charles��n teyzesi olmad���d�r. Bunlar�n d���nda ne yaz�k ki kendi ba��nas�n�z." (Alan Moore � Behind the Painted Smile)

Guy Fawkes ve V for Vendetta

"Remember, remember the Fifth of November.
Gunpowder, Treason and Plot.
I see no reason why Gunpowder Treason
Should ever be forgot
."

Yukar�daki d�rtl�k �ngiltere�de �ocuklar aras�nda �ok yayg�n olan bir tekerlemedir. Peki ama 5 Kas�m�da ne olmu�tur, Guy Fawkes kimdir ve V for Vendetta�yla ne ili�kisi vard�r? Bu ba�lant�ya girmeden �nce Guy Fawkes�un neden �ngiltere tarihinde �nemli bir yer tuttu�una bakal�m.
K�saca Guy Fawkes, �ngiltere tarihinde Gunpowder Plot (Barut Suikast�) olarak bilinen olay� ger�ekle�tiren grubun �yelerinden biridir. 1605 y�l�nda bir grup Katolik, Protestan Kanunu�nu protesto etmek ve �ngiltere Kral� I. James�i �ld�rmek i�in Parlamento Binas��n� havaya u�urmaya kalk��m��lard�r. Bu ama�la fitili ate�leyecek ki�i olarak se�ilen Guy Fawkes, bu grubun yakalanan ilk �yesidir. Uzun hik�ye ise ��yledir: Kral 8. Edward��n tahta ge�mesinden sonra �ngiltere Katolikler ve Protestanlar olarak ikiye b�l�nm��t�r ve her iki kesim de kontrol� ele ge�irmeye �al��maktad�r. Protestan Krali�e I. Elizabeth�in �l�m�yle tahta ge�en Kral I. James, Katolik kar��t� yasalarda yumu�ama olaca�� s�z�n� verdiyse de Katolikler art�k sonlar�n�n geldi�ini d���nmektedirler.

Guy Fawkes, 1570 y�l�nda �ngiltere�de do�mu�, o y�zy�l�n sonunu �spanya ad�na Hollanda�da sava�arak ge�irmi� bir askerdir (�spanya, �ngiltere�nin her zaman rakibi olmas�na ra�men Katolik olmas�yla �ngiliz Katolikler�ce bir m�ttefik olarak g�r�lm��t�r). Sava�ta �e�itli ba�ar�lar kazanan cesur bir asker olan Fawkes, �zellikle askeri m�himmat bilgisiyle �ne ��km��t�r. Bu sebeple Thomas Wintour, Gunpowder Plot�u olu�turan ekibe onu dahil etmi�tir. Ba�lang��ta be� ki�iden olu�an grup, 1604 y�l�nda ilk kez toplan�p planlar�n� yapmaya ba�lar. 1605 y�l�n�n Mart ay�nda suikast��lar, bir �ekilde Parlamento Binas��n�n bodrum kat�nda bir oda kiralamay� ba�ar�rlar ve daha sonra buraya 36 f��� barut depolan�r. Parlamento�nun bir sonraki toplant�s�na kadar buradaki barut sto�undan sorumlu ki�i Guy Fawkes�tur. Ancak Ekim ay�nda tam ayr�nt�lar� belli olmasa da bu suikast plan� ortaya ��kar. Fawkes ve di�er suikast�� arkada�lar� h�l� bir �anslar� oldu�unu d���n�rlerken Parlamento�nun a��l�� g�n� olan 5 Kas�m�da barut sto�u fark edilir. �lk yakalanan, mahzende n�bet tutarak fitili ate�lemeyi bekleyen Guy Fawkes�tur. Yakaland�ktan sonra i�kence edilerek sorgulanan Fawkes, bir iki g�n sonra plan�n b�t�n ayr�nt�lar�n� itiraf etmek zorunda kal�r. Suikast grubunun di�er elemanlar�yla birlikte 27 Ocak�ta yarg�lan�r ve �� g�n sonra idam edilirler. Kral James bu ba�ar�s�z eylemin hi�bir zaman unutulmamas� i�in her y�l d�n�m�nde bir kutlama yap�lmas�n� emreder. 400 y�ldan beri "Bonfire Night" olarak adland�r�lan kutlamalarda her sene �enlik ate�leri yak�lmakta ve havai fi�ekler ate�lenmektedir.

Guy Fawkes�la "V for Vendetta" aras�ndaki ili�kiyi Alan Moore, kitapta yer alan "Behind the Painted Smile" adl� yaz�s�nda ��yle anlatmaktad�r: "B�y�k hamle (V�nin karakter olarak nas�l betimlenece�i ve nas�l hareket edece�i) beni ne kadar s�ksa da tamamen Dave�den ��kan bir �ey. Bu fikir Dave�in bana g�nderdi�i bir mektupta dile getirilmi�ti. �lgili b�l�m� a�a��da yaz�yorum:
�D���n�yorum da ni�in onu maskeli, pelerinli ve konik �apkal�, dirilip gelen bir Guy Fawkes olarak g�stermeyelim. Bu �ok acayip durdu�u kadar Guy Fawkes�a bunca zamand�r hak etti�i sayg�y� da kazand�r�r. Bizler, her 5 Kas�m�da onu yakmak yerine Parlamento Binas��n� havaya u�urma te�ebb�s�n� kutlamal�y�z.�

Bu c�mleleri okudu�um anda akl�mda iki �ey olu�tu. �lki, Dave�in sand���mdan daha az akl� ba��nda biri oldu�uydu ve ikincisi bu b�t�n hayat�m boyunca duydu�um en harika fikirdi. B�ylece akl�mda �ekillenen �e�itli fikirler bir anda b�t�nl��e kavu�tu ve Guy Fawkes maskesinin ard�nda topland�.�

Kaynak�a
Kavanagh, Barry (2000). "Alan Moore R�portaj�", http://www.blather. net/articles/amoore/ index.html, 17 Ekim .
Lloyd, David and Alan Moore (1982-83,1988). V for Vendetta. United Kingdom: DC Comics.
V for Vendetta Shrine (http://www.shadowgalaxy.net/Vendetta )

Yaz� ile ilgili di�er ayr�nt�lar Ser�ven 3'te..


En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|