09.08.2005

 

�izgi Roman ve Akademi

�enol Bezci

Sadece T�rkiye�de de�il t�m d�nyada �izgi roman�n akademide g�rd��� ilgi olduk�a yak�n bir ge�mi�e dayan�yor.

Postmodernizmin d���nce ve sanat hayat�m�za yapt��� en radikal etkisi kimi k�lt�rel, d���nsel ve sanatsal kurum ve kavramlar�n kutsall���n� bozarken, kimi kara koyunlar�, sapk�nlar� ve harc-� alemleri de, kutsal de�ilse de yasal ve sayg�n hale getirmesidir. �rne�in o g�ne kadar dokunulmaz addedilen Freud veya Marx gibi k�lt�rel ikonalar� tart��maya a�m��, beyaz ataerkil erke�in yazd��� b�t�n tarihi sorunsal ilan etmi�tir. �te yandan polisiye ve bilim kurgu gibi avam ve d���kle �zde�le�tirilen edebi ve sanatsal t�rler, �izgi roman gibi sanatlar modernistlerin s�rg�n�nden kurtulmu�, aklanm��lard�r. �izgi roman�n postmodernizm ba�lang�c� say�lan 1960 y�llardaki pop�laritesinin bir sebebi de budur.

�izgi roman 60�l� y�llarda yasal bir sanatsal bi�em olarak kabul edilse de akademik bir disiplin haline gelmesi h�l� tam olarak ger�ekle�memi�tir. Sinema, foto�raf, hatta enstalasyon gibi, �izgi romanla kar��la�t�r�ld���nda tarihi o kadar eskiye gitmeyen sanat dallar� akademide yer edinmi�ken, �izgi roman her nas�lsa bu �ansa sahip olamam��t�r. Bug�n �izgi roman ve akademi birlikte d���n�ld���nde iki t�r ili�ki g�ndeme gelmektedir: �niversitelerdeki �izgi roman dersleri ve �niversitelerde d�zenlenen �izgi romanla ilgili konferanslar ve akademik yay�nlar.
Bu iki t�r ili�kinin T�rkiye�deki durumuna bakt���m�zda kar��m�za pek parlak bir resim ��km�yor ama hepten de umudu kesmemek laz�m. �ki �niversitede �izgi roman dersi verildi�ini biliyoruz. Galip Tekin, Bo�azi�i �niversitesi�nde Art of Animation adl� dersinde �izgi roman ��retiyor. Dersin pop�laritesinde Galip Tekin isminin ��phesiz pay� vard�r. �ubat ay�nda 10. y�l�n� dolduracak olan ders dersin mezunlar� aras�nda Ceylan Umsan, Tuba G�ne� ve Feyzi �z�ahin gibi profesyonel �izerler var. Galip Tekin bu sene bir de Bilgi �niversitesinde bir d��ar�dan kat�l�ma a��k, �cretli bir �izgi roman at�lyesi ba�latt�. Bu at�lyenin de T�rk �izgi roman�na katk�da bulunaca�� kesin.

�izgi roman dersi verilen di�er �niversitemiz Anadolu �niversitesi. G�zel Sanatlar Fak�ltesi �izgi Film B�l�m� ��retim g�revlilerinden Tahir Kutluay Aksoy, iki y�ld�r d�rd�nc� s�n�f ��rencilerinin ald��� se�meli bir �izgi roman dersi vermektedir. �ki d�neme yay�lan ders hem teorik hem de uygulamal� bir st�dyo dersi. Amerikan, �talyan ve Japon tarz� �izgi romana oldu�u kadar T�rk �izgi roman�na da yer veren ders yarat�m ve anlat�m ortam� olarak �izgi roman, �izgi roman�n dili ve ara�lar�, hareket ve hareketin aks�, mimikler, sahne, sahnenin tasarlanmas�, bir �izgi roman sayfas�n�n elemanlar� (paneller, konu�ma balonlar�, anlat�m kutular�), teknik, �ini, leke, tarama, renk ve rengin kullan�m� gibi konular� i�eriyor. Dersi ge�ebilmek i�in ��rencilerin k�sa bir hik�ye �izmeleri beklenmektedir.

Dersi haz�rlayan ve ��reten Tahir Kutluay Aksoy, ki�i olarak �koskoca adam h�l� �izgi roman m� okuyorsun� i�erikli m�stehzi yorumlara maruz kalsa da dersin �niversitede �ok iyi kar��land���n� belirtiyor. Kimileri grafik bir anlat�ma sahip olu�u i�in bu dersin Grafik B�l�m�nde verilmesi gerekti�ini iddia ediyormu� ama, ders olduk�a pop�ler. G�zel sanatlar b�l�m�n�n d���ndan ��renciler bile geliyormu� derse.

�niversite-�izgi roman ili�kisinin bir ba�ka aya�� da �niversitelerde konuyla ilgili d�zenlenen konferanslar ve akademik yay�nlar. �niversitelerde �izgi romanla ilgili bir �ok tez yaz�lm��sa da bu konuda bir akademik s�reli yay�n yoktur. Akademik olmaya en yak�n yay�n elinizde tutmakta oldu�unuz, bir �niversite yay�n� olmayan Ser�ven dergisidir. Konferanslara gelince, �niversitelerde �izgi roman kul�p ve topluluklar� oldu�unu biliyoruz. Bu kul�pler kimi zaman s�yle�iler, film g�sterimleri ve sergiler d�zenlemektedir. �rne�in Bilgi �niversitesi�nde ge�en y�l �izgili G�nler ba�l���yla bir dizi etkinlik d�zenlendi. �izgili G�nler�in at�lye �al��malar�n� �niversitenin ��retim g�revlilerinden �izgi romanc� Erg�n G�nd�z y�netti. Kendisiyle konuyla ile ilgili yapt���m�z g�r��mede G�nd�z, �izgili G�nlerin her y�l d�zenlenece�ini s�yledi ve etkinli�in gelenekselle�ece�inin m�jdesini verdi. Ancak, bu etkinliklerin ��renci kaynakl� �al��malar oldu�u g�z �n�ne al�n�rsa, �niversitelerin ��rencilerinin arkas�nda kald�klar�n� s�ylemek yerinde olacakt�r.

Akademi ve �izgi roman ili�kisine d�nya perspektifinden bakt���m�zda elbete �ok daha b�y�k ve karma��k bir resim g�r�yoruz. �yle ki bu ili�ki i�inde ele al�nabilecek �al��malar� �zetlemek bile bu yaz�n�n boyutlar�n� a�ar. Ancak, hem �retim hem de t�ketim oran� sebebiyle d�nya �izgi roman�nda �nemli bir yere sahip olan Amerika�ya odaklan�r ve yine ayn� k�stas� kullanarak �niversite d�zeyinde e�itim, akademik konferanslar ve s�reli yay�nlar� ele al�rsak, �izgi roman�n en az�ndan Amerika�da akademinin olduk�a i�ine girdi�ini g�r�r�z.

Amerika�da �niversite d�zeyinde �izgi romanla ilgili dersleri iki grupta toplayabiliriz: Daha �ok k�lt�rel �al��malar, g�zel sanatlar veya ileti�im b�l�mlerinde verilen �izgi roman k�lt�r� dersleri ve �niversitelerdeki �izgi roman b�l�mleri ve/veya se�meli ya da zorunlu �izgi roman st�dyo dersleri. Birinci grupta Florida University, Yale University, Massachusets Institute of Technology, Indiana University, Purdue University gibi �nl� �niversiteleri de i�eren uzun bir liste g�r�yoruz. Bu derslerin �o�u �izgi roman� daha �ok edebi bir metin, tarihsel bir belge veya pop�ler k�lt�r�n bir g�stergesi olarak g�rme, �izgi roman�n g�rsel niteliklerini ve plastik de�erlerini ikinci plana itme e�iliminde. Dersleri veren b�l�mler g�z �n�ne al�nd���nda bu anla��l�r bir durumdur. �te yandan, s�z konusu derslerin �o�u sadece �izgi romanla k�s�tlam�yor i�eriklerini. Karikat�r, bant karikat�r, politik karikat�r, �izgi film ve grafik roman gibi konular da i�leniyor.

�kinci grupta �ok daha fazla okul var: �ki y�ll�k bir e�itim program� i�inde �izgi roman, grafik roman ve karikat�r konular�nda �e�itli dersler sunan Center for Cartoon Studies, birka� y�l �nce program�n� g�rd���mde hayli ticari buldu�um, �� y�ll�k bir program� olan Joe Kubert School ve hem d�rt y�ll�k lisans hem de lisans�st� programlar� olan Savannah Collage of Art and Design, en eski ve deneysel sanat e�itimi kurumlar�ndan olan The School of Visual Arts bu okullar�n en �ok bilinenleri. Minneapolis College of Art and Design, The Memphis Collage of Art, The Rhode Island School of Design, Cornish College of the Arts ve The Montserrat College of Art �izgi roman e�itimi veren di�er okullar.

Yukarda ad� ge�en kurumlardan sadece Florida �niversitesi�nde �izgi romanla ilgili d�zenli konferanslar d�zenlenmektedir. Bu sene 29-30 Ekim tarihlerinde yap�lan konferans�n konusu ��izgi Roman ve Animasyon: E�zamanl�l�k ve Ard���kl�k�. Konferans bilgisayar oyunlar�ndan Anime ve Manga�n�n y�kseli�ine, Disney�in �izgi film ve k�lt�r end�strisine etkilerinden �izgi roman�n da��t�m�na kadar uzanan geni� bir yelpazedeki konuyu tart��maya a�t�. Elbette s�rekli yap�lan konferanslar Florida �niversitesi�ninkiyle s�n�rl� de�il. Pop�ler K�lt�r Derne�i (Popular Culture Association) taraf�ndan her y�l d�zenlenen konferans�n 2005�deki konusu Orta�a�. Orta�a� temalar�n� i�leyen her t�r �izgi roman, grafik roman, bant karikat�r ve karikat�r konferans�n kapsam� i�inde. San Diego Comic-Con �nternational��n d�zenledi�i Comic Arts Conference, Georgetown �niversitesi�nde yap�lan International Comic Arts Festival ve Ohio State University�nin �� y�lda bir ger�ekle�tirdi�i Festival of Cartoon Art di�er d�zenli konferanslardan.

Florida �niversitesi �izgi roman konusunu olduk�a ciddiye al�yor olmal� ��nk� derslerine ve konferanslar�na ek olarak bu konuda bir de akademik dergi yay�nl�yor: ImageTexT . Disiplinler aras� �izgi roman �al��malar� dergisi alt ba�l���yla sunulan derginin amac� �izgi roman, karikat�r ve bant karikat�r konular�ndaki akademik �al��malar� geli�tirmek. G�rsel metinselli�in tarihsel, teorik, ve k�lt�rel a��l�mlar�n� ara�t�rd���n� s�yleyen dergi, b�t�n �lkelere, tarihsel d�nemlere ve disiplinlere a��k. �izgi roman�n ve �izgi romanla ilintili di�er mecralar�n esteti�i, mant���, alg�lan���, �retimi, yay�n� ve da��t�m� konular�na �ncelik veren derginin sitesinde (www.english.ufl.edu/imagetext) bu g�ne de�in yay�nlanan b�t�n yaz�lar� okuyabilirsiniz.
�S�radan insan�n bak�� a��s� ve ya�ant�s�, sosyal d�nyan�n �z�n� anlamam�zda son derece �nemli bir yere sahiptir� anlay���yla kurulan Pop�ler K�lt�r Derne�i de �� ayda bir yay�nlanan akademik bir yay�na sahip. Sanat�n sadece m�zelerde saklanan eserlerden ve �klasikler�den ibaret olmad���na inanan The Journal of Popular Culture dergisi 37. say�s�na ula�m�� bile.

�izgi roman konusundaki tart��mas�z en sayg�n akademik s�reli yay�n art�k ba� edit�r� John A. Lent�le �zde�le�en International Journal of Comic Art�d�r. Alt� y�ld�r yay�nlanmakta olan dergi y�lda iki kez yay�nlan�yor. Kendisine uluslar ve disiplinler aras� bir i�erik belirleyen dergi �izgi roman, grafik roman, gazete ve dergi bant karikat�r�, karikat�r, politik karikat�r, mizahi sanat, animasyon ve mizah dergileri konular�nda �akademik ve okunabilir� makaleler yay�nlama amac�nda. 19 ki�ilik yay�n kuruluna ek olarak, 38 ayr� �lke ya da b�lgeden �yelerin olu�turdu�u bir uluslararas� yay�n kurulu var. Art Spiegelman, Arthur Asa Berger, Ralph Stedman, Mikhail Zlatkovsky, Miroslav Bartak ve Will Eisner gibi �nl� isimlerin olu�turdu�u dan��ma kurulunda ise 24 ki�i var. Ger�ekten de uluslararas� bir �r�n olan dergide T�rkiye�yi yay�n kurulunda Asl� Tun�, uluslararas� yay�n kurulunda Turgut �eviker ve dan��ma kurulunda Tan Oral temsil etmekteler. K�saca IJOCA diye an�lan derginin ilk be� y�l�na bakt���m�zda kar��m�za etkileyici bir resim ��kmaktad�r: �lk be� y�l�n on say�s�nda 56 farkl� �lkeden 150 yazar�n makaleleri ve tan�t�m yaz�lar� yer alm��t�r.

Yakla��k son on sayfas�n� farkl� �lkelerden gelen karikat�rlere ay�ran derginin en ho� taraf� kendini akademik d�nyan�n yavanl���na kapt�rmamas�. G�nderilen yaz�lar�n okunabilir olmas� gerekti�ini vurgulayan derginin bu hassasiyetini Bahar 2004 say�s�nda g�rebiliyoruz. Bir yandan �Demir K�r�k: Delisle�nin Albert et les Autres �al��mas�ndaki Erkek Sterotipleri�, �Katuni Za Miujuza: Do�u Afrika�dan Fantastik �izgi Romanlar� ya da Kore�deki Cinsiyet�i �izgi Roman Pazar�: Kore�de Yay�nlanan Gen� K�zlara Y�nelik �izgi Romanlara Genel Bak��� gibi sadece uzman�n� ilgilendiren yaz�lar var dergide. Di�er yandan �kinci D�nya Sava�� s�ras�nda Nazi yanl�s� karikat�rler �izmekle su�lanan Vincet Karassousky�nin ya da 70�li y�llarda Brezilya�da Stan Lee�den habersiz �izilen ve sat�lan halis Brezilya i�i X-menlerin maceralar�n� anlatan yaz�lar, akademik anlamda olmasa bile �izgi romanla ilgilenen herkesin ilgisini �ekebilecek nitelikte. http://www.ijoca.com adresinde ge�mi� say�lar�n i�indekiler listesini g�rebilir, dergiye yaz� g�nderme kurallar� gibi konularda ayr�nt�l� bilgi alabilirsiniz.

Bu g�n �niversitelerin �zellikle k�lt�rel �al��malar b�l�mlerinin artmas�yla, pop�ler bir t�ketim arac� olarak �izgi roman akademide daha s�k tart���lmaktad�r. Bu ba�lamda �zellikle k�lt�rel �al��malar b�l�mleri yay�nlad�klar� dergilerde kimi zaman �izgi romana yer vermekte, �zel �izgi roman say�lar� yay�nlamaktad�rlar. �rne�in Iowa �niveristesi K�lt�rel �al��malar B�l�m� Iowa Journal of Cultural Studies�in 2005 �zel say�s�n�n konusunu ��izgi Roman ve K�lt�r� olarak belirlemi�. Indiana Review ise daha da ilgin� bir ad�m atarak 2004 yaz say�s�na �zel bir �izgi roman eki koymu�. Di�er yay�nlar�n aksine Indiana Review amat�r ve profesyonel �izerlere bir �a�r� yaparak, ��ok-k�lt�rl�l�k ve arada kalm��l�k� konusunun i�lenece�i �zel say� i�in k�sa hik�yeler �izmelerini istemi�. Dergi edit�rlerinden Lea Ann Bigelow �niversitenin internet sitesinde, �izgi roman�n bir t�r arada kalm�� bir sanat dal� oldu�u i�in bu konuya �ok uygun bir mecra oldu�unu belirtmi�.

Amerika�da �izgi roman ve akademi ili�kisinin bu kadar g��l� olmas�n�n en temel sebebi asl�nda bir propaganda ve e�itim arac� olarak �izgi roman�n g�c�n�n y�llar �nce fark edilmi� olmas�d�r. Meselenin propaganda y�n�n� merak edenler Tanyel Ali Mutlu�nun Ser�ven�in birinci say�s�nda yer �K�z�l Tehlike: Bir Korku Masal�� yaz�s�n� okumal�lar. ��in e�itim y�n�ne ne derece de�er verildi�ini ise NACAE gibi bir kurumun varl���yla bile a��klayabiliriz. National Association of Comics Art Educators (Ulusal �izgi Sanatlar� E�itimcileri Derne�i) son y�llarda �izgi roman�n alg�lan���ndaki ve yasal bir sanat bi�imi olarak kabul edilmesindeki geli�melere bakarak ��izgi roman uzun s�ren bir ergenlikten sonra nihayet r��t�n� ispatlad�� diyor websitesinde. Hem sekt�re y�nelik hem de e�itimsel �al��malarda bulunan derne�in genel ve temel ama�lar� ��yle:

1.Amerika�da e�itim kurumlar�nda �izgi roman�n anla��lmas�n� ve kabul edilmesini h�zland�rmak amac�yla ulusal bir forum olu�turmak.

2.Okullarda �izgi roman, karikat�r, bant karikat�r ve bant �izgi roman gibi �izgi sanatlar� derslerinin geli�tirilmesine dan��manl�k etmek, yard�m sa�lamak.

3.Burs, �denek ve yay�n olana�� sa�layarak gen� yeteneklere destek olmak.

4.�izgi sanat�n�n ��retimine �e�itli ve deneysel yakla��mlar� te�vik eden kaliteli bir e�itimin geli�imini desteklemek

5.Karikat�ristler i�in i� olanaklar� yaratmak

6.�izgili sanat�n tarihini korumak

7.Derne�in ama�lar�n� geli�tirmek ve ger�ekle�tirmek i�in yay�nc�larla ve ilgili kurumlarla ba�lant�lar olu�turmak ve s�rd�rmek.

NACAE websitesini yukar�da belirtilen ama�lar� yerine getirmede �nemli bir unsur olarak g�rmektedir. Sitelerinde (www.teachingcomics.org) �izgili sanatlar e�itimi alan�nda �al��may� d���nenler i�in gerekli ve yard�mc� olabilecek pek �ok �ey var: Bir st�dyo ya da edebiyat dersinde kullan�labilecek al��t�rmalar, baz� �nl� �niversitelerde bu konuda verilen derslerin haftal�k programlar�n�n tamam�, yararl� linkler, faydal� kitap ve dergiler listesi. Derne�in y�netim kurulu �izgi sanat��lar�ndan ve e�itimcilerden olu�uyor. Dan��ma kurulunda ise Scott McCloud, Will Eisner ve Art Spiegelmen gibi �nleri �lkemiz s�n�rlar�na kadar ula�an sanat��lar var.

�lkemizde �izgi romanla ilgili hi�bir derne�in olmad���n� d���n�rsek, NACAE gibi �izgi roman� hem bir i� kolu hem de e�itim alan� olarak g�ren bir derne�in kurulmas� hay�rl� bir ba�lang�� olacakt�r. Bu ayn� zamanda �izgi roman�n akademide kabul�n� de h�zland�racakt�r. Varoldu�unu bildi�imiz insan potansiyeli e�itim olanaklar�yla birle�ti�inde ��phesiz �u g�nlerde tekrar canlanmakta olan T�rk �izgi roman�na uzun soluklu, s�rekli bir ivme kazand�racakt�r.



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|