19.08.2005

 

Yolda� S�permen

Tanyel Ali Mutlu

S�permen�in farkl� hik�yelerle pazarlanmas� yeni de�il. Ancak S�permen Amerika�da de�il de Sovyetler�de b�y�m�� olsayd� �tarih� nas�l de�i�irdi sorusunu sormak ve bununla ilgili bir hik�ye olu�turmak olduk�a ilgin�. Tanyel Ali Mutlu, bu soruyu sorarak olu�turulmu� bir S�permen serisini inceliyor.

Yay�nlanmas�n�n �zerinden hen�z bir y�l ge�mesine ra�men Superman:Red Son (S�permen: K�z�l Evlat), altm��be� y�ld�r devam eden S�permen efsanesinde kendine kal�c� bir yer edindi. 1938�den beri yay�nlanan maceralar�nda S�permen, �nceleri sadece y�kseklere z�playabilirken zamanla u�maya ba�lad�, �nceleri sadece haydutlara kar�� s�radan insanlar� korurken zamanla s�per k�t�lere kar�� d�nyay� savunmak zorunda kald�. Muhammed Ali ile ayn� ringe ��kt�, Lois Lane ile evlendi, d�nyadan kovuldu, hatta �ld�. Ortalama bir insan �mr�n� geride b�rakan ilk s�per kahraman, zaman�n gerisinde kalmamak ve okur taleplerini kar��lamak i�in s�rekli geli�ti, de�i�ti. T�m bu maceralar boyunca de�i�meyen tek �ey, S�permen�in her zaman do�rulu�un, adaletin ve Amerikan ya�am tarz�n�n savunucusu olmas�yd�. Bir alternatif tarih hikayesi olan Red Son��, yay�nlanan binlerce S�permen hikayesi aras�nda farkl� k�lan, S�permen�in okurun kar��s�na gene do�rulu�un ve adaletin savunucusu olarak ama bu kez g��s�nde orak-�eki� bulunan bir kost�mle ��kmas�.

Alternatif tarih metinleri, belirli bir tarihi olay�n hi� olmamas� veya farkl� bir �ekilde ger�ekle�mesi halinde, d�nya tarihinin nas�l de�i�ece�ini, g�n�m�z d�nyas�n�n nas�l �ekillenece�ini konu edinir. Her alternatif tarih metni, g�n�m�z d�nyas�n�n belirli tarihi olaylar�n ka��n�lmaz sonucu oldu�u temel varsay�m�ndan hareket eder. Bu varsay�m tart���labilirse de do�rulu�unu ya da yanl��l���n� ispatlamak m�mk�n de�ildir ve bu belirsizlik, bir tek olay�n farkl� ger�ekle�mesinin ileriye d�n�k pek �ok de�i�iklik yaratabilme ihtimali, ortaya ��kan alternatif tarih metinlerinin ilgi �ekici olmas� i�in yeterlidir. Alternatif tarih hikayeleri g�n�m�zde bilimkurgunun bir t�r� olarak kabul edilmesine ra�men, �neden bilimkurgu� sorusuna genellikle ka�amak cevaplar verilmektedir. Alternatif tarih yazarlar�ndan Harry Turtledove�un konu hakk�ndaki a��klamas� en akla yak�n olan�: ���nk� bilimkurgu yazarlar� yaz�yor. Ve yazarken pek �ok bilimkurgu tekni�ini kullan�yorlar: Bir �eyi de�i�tirmek ve bu de�i�iklikten sonra olacaklar� tahmin etmek�. G�n�m�zde daha �ok korku-gerilim edebiyat� i�inde de�erlendirilse de, Mary Shelley�nin Frankenstein, or The Modern Prometheus (Frankenstein ya da Modern Promete, 1818) roman�n�n bilimkurgunun ilk �rne�i olarak kabul edildi�i hat�rlanacak olursa, alternatif tarih metinlerinin asl�nda bilimkurgudan daha eski bir t�r oldu�u g�r�l�r. Romal� tarih�i Livy (M� 59- MS 17) 142 kitaptan olu�an Ab Urbe Condita (From the Founding of the City/�ehrin Kurulu�una Dair) isimli Roma Tarihi�nin 9. Kitap��nda, Makedonya Kral� B�y�k �skender�in (Alexander the Great) Do�u�ya do�ru de�il de Bat��ya do�ru sefere ��ksa ve M� 4. y�zy�lda Roma�ya sald�rsayd� neler olaca��n� anlatm��t�r. �lk �rnekleri antik �a�da bile g�r�lmekle birlikte, t�r�n yayg�nla�mas� 19.yy�a rastlar. Louis Napol�on Geoffroy-Chateau, �Napolyon 1812�de k�� ba�lamadan Moskova�dan d�nseydi neler olurdu?� sorusuna, Napol�on et la Conquete du Monde, 1812-1823 (Napolyon ve D�nya�n�n Fethi, 1812-1823, 1836) roman�nda cevap vermi� ve Geoffroy-Chateau�nun roman�n�n ba�ar�s�, Fransa�da benzer romanlar�n yay�nlanmas�na neden olmu�tur. Nathaniel Hawthorne�nun, Byron, Burns ve Shelly�nin daha uzun ya�ad���, Dickens��n daha erken �ld��� varsay�m�ndan yola ��karak yazd��� P.�s Correspondence (P�nin Mektuplar�, 1846) isimli k�sa hikayesi, t�r�n �ngilizce�deki ilk �rne�i, Castelle Holford��n, ilk g��menlerin Virginia�da kurdu�u �topik bir toplulu�u anlatan, Aristopia. A romence. History of the New World�� ise (Aristopia. Bir D��. Yeni D�nyan�n Tarihi, 1895) �ngilizce yay�nlanan ilk alternatif tarih roman� olarak kabul edilmektedir (1). �nemli tarihi olaylarda meydana gelecek de�i�iklikler hakk�ndaki fikir y�r�tmeler edebiyat��lar kadar akademisyenlere ve siyaset�ilere de ilgi �ekici gelmi�tir. Bu konudaki akademik �al��malar�n en bilineni, �ngiliz tarih�i Sir John Squire taraf�ndan 1931 y�l�nda, farkl� yazarlar taraf�ndan kaleme al�nm�� denemelerin If It Had Happened Otherwise (E�er Ba�ka T�rl� Olsayd�) ad� alt�nda toplamas�yla ortaya ��km��t�r. Kitab�n ilgin� y�nlerinden biri, yazarlar� aras�nda Winston Churchill�in de (�f Lee had not Won the Battle of Gettysburg/E�er Lee Gettysburg Sava���n� Kazanmasayd�) bulunmas�d�r.

Alternatif tarih hikayelerinin ya da bu konudaki akademik �al��malar�n hareket noktas� belirli bir tarihi olay hakk�nda �e�er� sorusunun sorulmas�d�r ki, bu �zellik alternatif tarih metinlerinin �What If Scenario� olarak isimlendirilmesine de sebep olmu�tur. T�r�n en bilinen ve en ba�ar�l� �rneklerinden birini kaleme alan Philip K. Dick, The Man in The High Castle (Y�ksek �atodaki Adam, 1961) roman�n� yazmaya, �e�er Almanlar ve m�ttefikleri �kinci D�nya Sava���n� kazansayd� ne olurdu?� sorusundan hareketle ba�lar. Alternatif tarih yazar�n�n hik�yesine devam edebilmesi i�in cevaplanmas� gereken bir soru daha vard�r: Neden? Yazar�n �neden?� sorusuna verdi�i ve �Point of Divergence� (POD/D�n�m Noktas�) diye isimlendirilen cevap, tarihin farkl� bir yola girmesinin sebebidir. Yarat�lan alternatif tarihin ba�ar�s�, POD olarak belirlenen olay�n okur taraf�ndan �olas�� g�r�lmesinin yan� s�ra, bir �ivinin bir krall��� kurtarabilece�ini ispatlarcas�na, �m�tevazi� olmas�yla da ba�lant�l�d�r. Neden Almanlar kazand�? Alternatif tarih yazarlar� aras�nda en pop�ler sorulardan biri olan bu soruya Philip K. Dick�in cevab�, Franklin Roosvelt�in 1933�de �ld�r�lmesidir (2). Bu y�zden Birle�ik Devletler B�y�k Bunal�m�� �ok daha a��r bir �ekilde ya�am�� ve II. D�nya Sava�� ba�lad���nda Avrupa�n�n yard�m�na ko�acak g�ce ula�amam��t�r.

�lk �rneklerine bilimkurgu romanlarda ve akademik denemelerde/makalelerde rastlanmakla birlikte, alternatif tarih metinleri sinemada ve �izgi romanda da ba�vurulan hik�ye anlatma yollar�ndan biri. T�r�n �izgi romanlarda kar��m�za ��kan halini, teknik anlamda alternatif tarih metinleri de�il, kahramanlar�n alternatif �ki�isel� tarihleri, farkl� yollara sapt�klar� �fanteziler� olarak de�erlendirmek daha do�ru. �izgiromanlar gibi s�reli/seriyal yay�nlarda, okurla kahraman aras�ndaki ili�ki, okurla hikaye aras�ndaki ili�kiden daha �n plandad�r. Uzun s�redir yay�nlanan �izgi roman kahramanlar�n�n art�k s�radanla�an hikayelerini, kahraman�n ge�mi�ine, okur taraf�ndan kabullenilen kimli�ine zarar vermeden, farkl� yollara sokmak i�in �What If?� senaryolar� ilk akla gelen ��z�mlerden biri. Amerikan �izgi roman piyasas�n�n devlerinden Marvel�in 1977 y�l�nda yay�nlamaya ba�lad��� What If? serisi tamamen, herbirinin en az 10 y�ll�k ge�mi�i olan Marvel kahramanlar�na, ola�an serilerinde ya�ayamayacaklar� alternatif hikayeler yazmak i�in tasarlanm��t�r. Piyasan�n di�er devi DC Comics ise, S�permen, Batman gibi yar�m as�r� geride b�rakan kahramanlar�na alternatif evrenlerde ge�en maceralar ya�atmak i�in �nce �maginery Tale, daha sonra Elseworld ba�l���n� kullanm��t�r. �Me�er hepsi r�yaym��� diye biten ve okura bir aldat�lm��l�k hissi veren hikayelerin aksine, okurun ba�tan beri farkl� bir ger�eklikte oldu�unu kabul etti�i alternatif tarih hikayelerinin �izgi romandaki ilk �rnekleri, �S�permen Lois Lane ile evlenseydi�, �Batman, Catwoman ile evlenseydi� gibi, vasat, okur taleplerinin belirledi�i, �zerinde fazlaca d���n�lmemi� hikayelerdir. 1990�l� y�llar�n ba��ndan beri, s�per kahramanlar�n okura sunacak yeni bir �eyleri kalmad���n�n fark�na var�lmas�ndan olsa gerek, �izgi roman yazarlar� taraf�ndan �What If?� senaryolar�, alternatif evrenler daha s�kl�kla ve daha nitelikli �al��malara konu ediliyor. Sadece Batman ele al�nd���nda bile, kahraman�n son on y�lda, Amerikan �� Sava�� (The Blue, the Grey, and the Bat/Mavi, Gri ve Yarasa), Frans�z Devrimi (Reign of Terror/Ter�r�n Saltanat�), R�nesans (Black Masterpiece/Kara Ba�yap�t) gibi tarihi olaylarda rol ald��� yirminin �zerinde macerayla kar��la�mak m�mk�n.

Red Son, �izgi roman-alternatif tarih bulu�mas�n�n en ba�ar�l� olmasa da en ilgi �ekici �rneklerinden biri. Yazar Mark Millar, alternatif tarih yazarlar�n�n de�i�mez hareket noktas� olan soruyu S�permen efsanesine y�neltiyor: E�er S�permen�i ta��yan roket Birle�ik Devletler�e inmeseydi ne olurdu? S�permen�in orijini nedeniyle b�ylesi bir de�i�ikli�in meydana gelmesinin sebebi (POD) �ok basit: S�permen�i ta��yan roket D�nya�ya 12 saat �nce �ya da ge�- ula�m��t�r. Asl�nda Red Son, rokette meydana gelen ilk zamanlama hatas� de�il, 1999 y�l�nda Roger Stern taraf�ndan yaz�lan A Nation Divedid (B�l�nm�� Ulus) hik�yesinde, roket D�nya�ya bir hayli erken ula�m�� ve 19. yy�da Kansas�a inmi�tir. Bu y�zy�ll�k sapma y�z�nden Josiah Kent (Clark de�il) 17 ya��na geldi�inde kendini Amerikan �� Sava���n�n i�inde bulmu� ve ellerinden ba�ka silah kullanmadan, Kuzeylilerin Vicksburg Sava���nda G�neylileri yenmesine yard�m etmi�tir. 19. yy�da beliriverse de, 20. yy�daki hali gibi, Amerikan ya�am tarz�n�n, Amerikan do�rular�n�n bir yans�mas�d�r S�permen, A Nation Divided�da. Zaten bug�nk� Birle�ik Devletler�in temellerini atan Kuzey i�in sava�maktad�r ve S�permen�li ya da S�permen�s�z Vicksburg Sava���n� Kuzeyliler kazanacakt�r.

Red Son�da durum biraz daha kar���kt�r. Millar, S�permen�� ta��yan roketin rotas�n� Kansas, Smalville yerine Ukrayna�ya �evirir. B�ylece Kripton Gezegeni�nin son evlad� Sovyetler Birli�i�nde, �stelik tam da So�uk Sava� y�llar�nda, sahneye ��kar. Bu k���k de�i�iklik, t�m S�permen evreninde ve 20. y�zy�l tarihinde pek �ok de�i�ikli�e sebep olur. Martha ve Jonathan Kent�in Clark ismini verecekleri bir �ocuklar�n�n asla olmayaca�� bu yeni d�nyada, James (Jimi) Olsen Beyaz Saray�da g�revli bir CIA ajan�, Lex Luthor devlet ad�na �al��an h�rsl� bir bilim adam�, Lois Lane, ortada a��k olaca�� bir S�permen olmad���ndan, Luthor�un kar�s�, ailesi KGB taraf�ndan g�zleri �n�nde �ld�r�ld�kten sonra intikam yemini eden Batman, bir ter�risttir. T�m s�per g��lerini Sovyetler Birli�i�nin emrine sunan S�permen�den D�nyan�n ve Amerikal�lar�n haberdar olmas� 1950�li y�llara rastlar. Ayn� tarihlerde Sovyet yap�m� ilk uydu Sputnik�in g�nde d�rt kez Amerika�n�n �zerinden ge�mesi zaten Amerikal�lar� yeterince korkutmaktayken, hidrojen bombas�ndan daha g��l� bir uzayl�n�n Sovyetlerin saf�nda So�uk Sava��a kat�lmas� Amerikal�lar�n korkusunu birka� kat art�r�r (3). Televizyonlardan bu korkuyu peki�tiren �u spot yay�nlanmaktad�r: �S�permen: Ba�ka bir d�nyadan gelen garip yabanc�! Kim azg�n nehirlerin y�n�n� de�i�tirebilir, �eli�i elleriyle b�kebilir... War�ova Pakt��n�n yay�lmas�, Stalin ve Sosyalizm i�in durmadan sava��r. S�permen, Sovyetler Birli�i�nin gururu ve askeri g�c�n�n sembol�. D��manlar�m�z sak�ns�n: �imdi sadece bir tek s�per g�� var.� Amerikal�lar i�in m�cadele edilmesi gereken ve g�c�n�n s�n�r� pek de bilinmeyen bir d��man olan S�permen, g��s�nde orak-�eki� bulunan kost�m�yle resmi t�renlerde Stalin�in yan�nda yer alan, kendine ait ki�isel bir hayat�, gizli bir kimli�i olmaks�z�n t�m zaman�n� Sovyetler Birli�i i�in �al��arak ge�iren bir kahraman, Var�ova Pakt��n�n en g��l� silah�d�r. Bir �yesi oldu�u Sovyetler Birli�i�ne hizmet etmekten ba�kaca gayesi olmayan S�permen�in ve Sovyetler Birli�i�nin kaderi, Stalin�in �l�m�nden sonra de�i�ir. S�permen�i ba�kanl��a, Sosyalizmi D�nya egemenli�ine g�t�recek s�re�, S�permen�in �ocukluk a�k� Lana Lazarenko (Lana Lang) ile Moskova�da kar��la�mas� ile ba�lar. Yiyecek da��t�lan bir kuyrukta ger�ekle�en bu dramatik kar��la�ma sayesinde S�permen, g�rkemli ge�it t�renlerinin ard�nda a� insanlar oldu�unun ve g��leriyle buna bir son verebilece�inin fark�na var�r. O g�n Lana�ya ve yiyecek kuyru�undaki di�er a� insanlara �art�k a�l�k ve korku olmayaca��� s�z�n� verir. Sadece iyiniyetli politik bir slogan de�il, binalar�n �zerinden s��rayabilen, mermiden daha h�zl�, lokomotiften daha g��l� birinin, S�permen�in s�z�d�r bu. Verdi�i b�y�k s�z�n ard�ndan S�permen, Lenin ve Stalin�in dev posterlerinin �n�nde, g�k y�z�ne do�ru y�kselir. Sosyalizmde yeni bir d�nem, �S�permen Deneyimi� ba�lam��t�r art�k.

Ba�kan S�permen sayesinde, Stalin�in �l�m�n�n ard�ndan Malenkov�la ba�lay�p Kruscev�in 1958�de ba�kan olmas�na kadar s�recek iktidar m�cadeleleri, �ekoslavakya, Macaristan, Do�u Almanya, Polonya ayaklanmalar� gibi sars�nt�lar ya�anmaz. S�permen�in hert�rl� insani zay�fl�ktan ar�nm�� ki�ili�i, kar�� konulmaz g�c�, t�kenmez enerjisi sayesinde, a�l�k, i�sizlik, e�itsizlik gibi sorunlar bir ��rp�da ��z�l�r. �nsanlar�n de�il a�l�ktan, kazaen bile �lmedikleri bu d�nyada, herkesin elinde �emsiye olmadan ya�mur bile ya�mamaktad�r. S�permen�in liderli�indeki Sovyetler Birli�i, D�nya�n�n neredeyse tamam�n� kapsayacak �ekilde geni�ler, 1970�lere gelindi�inde Amerika Birle�ik Devletleri ve �ili d���nda t�m �lkeler Sosyalist Blok�un bir �yesidir. Bu bir i�gal de�ildir, insanlar Sovyetler Birli�i�nin bir par�as� olmak istemektedir. S�permen istese birka� saatte Amerika�y� teslim olmaya zorlayabilirse de bundan ka��nmakta, kendi r�zas� ile birli�e kat�lmas�n� beklemektedir.

Metnin Tamam� Ser�ven 4'te...


En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|