03.09.2005

 

�fke, G�� ve �zg�rl�k...

Emre Kuzuo�lu

�izgi roman d�nyas�n�n ele avuca s��maz yaramaz �ocu�u Hulk bir s�redir ehlile�tirilmeye �al���l�yor. Emre Kuzuo�lu, Hulk�� y�llard�r var eden �zg�nl��� irdelerken yeni yorumlar�n uyumsuzlu�una da de�iniyor.

�yi ve k�t�n�n insan bedeni i�in sava�mas� kutsal kitaplarda dahi rastlan�lan, �ok eski ve klasik bir temad�r. G�n�m�ze kadar pek �ok farkl� versiyonu i�lenen bu teman�n anlat�ld��� en �nl� hik�yelerden birinin yazar� ise Robert Louis Stevenson'd�r. 1886 y�l�nda bas�lan "Doktor Jekyll ve Bay Hyde��n �lgin� Vakas�" (The Strange Case of Dr.Jekyll and Mr Hyde) adl� hik�yesi insano�lunun i�indeki �eytanla y�zle�mesini anlatan �arp�c� �rneklerden biridir. Hik�yede, bilim adam� Dr. Jekyll �l�mc�l bir hastal���n tedavisi i�in buldu�u form�l� kendi �zerinde denemek zorunda kal�r. Bulu�u ba�ar�l�d�r fakat beklenmedik bir yan etki ortaya ��kar: Bay Hyde.

�yi kalpli, �al��kan Dr Jekyll'�n k�r�k bir aynadaki karanl�k yans�mas� olan bu korkun� adam, �ld�rmekten ve kad�nlara i�kence yapmaktan b�y�k zevk al�r. Bay Hyde ve doktor ayn� beden i�in sava�an iki farkl� karakter, iki ayr� bilin�tirler. G�n ge�tik�e, g�nah�n ba�tan ��kar�c�l��� ile Bay Hyde g��lenmeye ve bedeni ele ge�irmeye ba�lar. Sonunda hik�ye, doktorun yazd��� bir intihar mektubu ile biter...

�yi ve k�t�n�n insan�n bilin� d���nda s�rekli �arp��t�klar�, davran��lar�m�za y�n vermeye �al��t�klar� d���n�l�r. Bizim i�in "do�ru" olan da tabii ki kendi k�t� yan�m�z� kontrol alt�nda tutmak, �g�lgelerin� i�ine hapis etmektir. Peki ya (iyi ve k�t�den tamamen ayr� bir soru olarak) zincirlemeye �al��t���m�z �ey kendi �eytanlar�m�z de�il de, en do�al, en ilkel i�g�d�lerimiz olsayd� ne olurdu? Bedenimizi ele ge�irmek isteyen, her t�rl� kural ve sorumlulukla zincirledi�imiz kendi do�am�z olsayd�... ��te bu sorunun etraf�nda d�nen bir hik�ye, tam da olmas� gerekti�i zamanda, 20. y�zy�lda, en beklenmedik sanat dallar�ndan birinde ortaya ��kt�.

1960'larda yay�mlanmaya ba�layan �izgi roman serisi "Ye�il Dev Hulk" (Incredible Hulk) uygar ve �ehirli olan, �evresine her t�rl� ili�ki ile giderek daha �ok ba�lan�p, sorumluluklar�n�n alt�nda ezilmeye ba�layan insan�n, zincirlemeye �al��t��� do�as� ile kavgas�n� anlatmaya ba�lad�. Temas� R. Louis Stevenson'�n hik�yesine benzese de, Hulk'da sorgulanan asl�nda olduk�a farkl�yd�. Efsane �izer Stan Lee'nin yaratt��� hik�yede, bir bilim adam� olan Dr. Banner Hulk'a d�n���yordu fakat Hulk, Dr. Banner'�n k�t� yan�, ay�n karanl�k y�z� de�ildi. �ki bu�uk metreye yak�n boyu, yakla��k 300 kiloluk a��rl��� ve �l��lemez g�c� ile ye�il dev iyi ve k�t�n�n sava��ndan daha karma��k d���nceyi temsil ediyordu.

�ncelikle Dr. Banner ve Hulk iyiliklerinden ��phe edilemeyen iki karakterdi. Banner sessiz sakin, �o�unlukla i�ine kapan�k bir ki�i iken sinirlenmesi ile bilin� d���ndaki �zg�r bir davran�� bi�imi; Hulk ortaya ��k�yor ve �evresinde buldu�u her �eye sald�r�p, yok etmeye �al���yordu. Hulk bir insan�n i�indeki canavardan �ok y�llarca evcille�tirmeye �al��t��� i�g�d�leriydi sanki...
Korkun� bir devden �ok, fazla geli�mi�, yaramaz bir �ocu�u and�r�yordu. Sinirlenip, arabalar�, tanklar�, birer oyuncakm�� gibi birbirine �arp�yor, ba��ra �a��ra �evresine sald�r�yordu. Asl�nda g�r�nd��� kadar korkun� da de�ildi ��nk� �evresindeki her �eyi talan ettikten sonra t�pk� k���k bir �ocu�un yapaca�� gibi s��rayarak oradan olabildi�ince uzakla�maya, ka�maya �al���yor, sessiz sakin bir yer bulunca da kendi ba��na oturuyor, k�sa bir s�re sonra da uykuya dal�yordu. Peki, b�yle bir karakter nas�l bir s�per kahraman olabildi? Hangi �zellikleri onu bir kahraman ve bir kurtar�c� yapt�?

Ang Lee'nin sinema uyarlamas�nda Bruce Banner, Hulk'a d�n��t��� zamanlar� "Sanki bir r�yadaym�� gibi..." an�msar. R�yan�n ne ile ilgili oldu�u kendisine soruldu�unda ise k�sa bir yan�t verir: ��fke, g�� ve �zg�rl�k�� ��te bu �� kavram�n en u� bi�imde v�cut buldu�u Ye�il Dev, klasik �izgi roman d�nyas�na en uygunsuz karakterlerden biridir. Her �eyden �nce Bruce Banner ve Hulk��n vakas�, s�per kahramanlar�n genelde ya�ad��� karakter b�l�nmesinden daha fazlas�d�r. �o�u kahraman kost�m, maske, g�zl�k gibi birka� de�i�iklik ile s�per kahramana d�n���p ikinci bir kimli�e b�r�n�rken, Hulk i�ine kapan�k bir bilim adam� olan Bruce Banner sinirlendi�i zaman, adeta zavall� adam�n bedeninden ta�arak ortaya ��kar. Banner'�n Hulk'a d�n��mesi asl�nda zincirlerinden kurtulan bir yarat���n �zg�rl���ne kavu�mas�n� tasvir eder: Ba��rarak ve ac� �ekerek...

G�r�n�� olarak birbirlerinden tamam� ile farkl�d�rlar. Normal bir insan olan Banner ile ye�il tenli ve �fkelendik�e g��lenip devle�en Hulk aras�nda g�rsel bir benzerlik kurmak neredeyse imk�ns�zd�r. Ama g�r�nmeyen bir ortak noktalar� vard�r; derinde bir yerde ayn� �z� payla�t�klar� tek bir nokta: �kisi de "iyi" tarafta durur.

Yine de nas�l �o�u kahraman i�in insan�st� yetenekleri bir hediye ise, Banner i�in Hulk asla kurtulamayaca�� bir lanettir. Clark Kent, Peter Parker ya da di�erleri bilin�li bir �ekilde, sorumluluk alarak s�per kahraman kimli�ine b�r�n�rken, Hulk bazen en olmad�k zamanlarda, Dr. Banner istemeden ve daha k�t�s� kontrol edemeden, ortaya ��kar. O istenmeyen, yok edilemeyen bir yan etki, gen� doktorun yapt��� bir deney s�ras�nda maruz kald��� Gama ���nlar�n�n verdi�i a��r bir cezad�r�G�r�n�� olarak bir kahraman olmaktan o kadar uzakt�r ki, belki de sadece muhte�em g�c�nden dolay� bir s�per kahraman olarak benimsenmi�tir... Amerikan bayra��n� �zerlerine sar�nm�� gibi ortal�kta dola�an (ama daha �ok hedef tahtas�na benzeyen) Kaptan Amerika, S�permen veya �r�mcek Adam�dan farkl�d�r. �zerindeki y�rt�k p�rt�k pantolonu saymazsan�z, bir kost�m� yoktur. Batman gibi ba�ka bir canl�ya at�fta bulunup su�lular�n y�reklerine korku salmay� da d���nmez. Onun bir amac�, �nceden belirlenmi� gidilecek bir yolu yoktur.

Hulk, k�l�k k�yafet ya da aletlerin kazand�rd��� bir karizmadan �ok, hareket tarz� ile kendini g�sterir. �nsanlar, �r�mcek a�lar�na sar�lm�� h�rs�zlar� ya da korkudan kekeleyen su�lular� g�rd��� zaman de�il ama yerle bir edilmi� binalar�, birbirinin �zerinde par�alanm�� arabalar�, toza d�nm�� duvarlar� g�rd�kleri zaman "Hulk..." diye d���n�rler. Bu �k���k� �ocu�un kendisine k�zacak bir annesi, onu cezaland�racak bir otoritesi yoktur. Bir anlamda asla b�y�meyecek olan Hulk, hi�bir zaman toplumun kurallar�n� tan�mayacak, daima i�inden geldi�i gibi, �zg�rce davranacakt�r. O hepimizin i�indeki, e�itilip zincirlenen i�g�d�leri temsil eder. Bu y�zden ortaya ��kt��� zaman vah�idir, �fkelidir ve ilkeldir. Ama samimidir de. Uygarl�k y�z� g�rmemi�, sistemin, di�erlerinin, kurallar�n uzan�p dokunamad��� �insand�r� o.

B�yle bir "kahraman" s�regelmi�, devam eden bir uygarl�k d�zeninin koruyuculu�unu yapabilir mi? Zira uygarl�ktan, sosyal ahlaktan uzak birinin adalet kavram�na da �ok yak�n olmas� beklenemez. Di�er kahramanlar genelde toplumsal sorumluluk, d�nyay� k�t�lerden korumak gibi erdemler pe�inde ko�arken Hulk ancak Bruce Banner isimli i�ine kapan�k bilim adam� sinirlendi�i zaman ortaya ��kar. �nsanl�k veya uygarl�k onun i�in �nemli de�ildir. Kendisine ya da sevdiklerine dokunmad�k�a k�t�lere sald�rmaz. Yani nedenleri bencilcedir. Zaten Dr. Banner'�n da d�zeni korumak gibi bir iste�i yoktur. Hulk�tan kurtulmak onun i�in her zaman �ncelikli olmu�tur (Tabii yine de �izgi romanda k�t�ler bir �ekilde Banner��n hayat�na girmeyi ba�ar�rlar. Onu ve tabii Hulk�� sinirlendirip ba�lar�na ger�ekten �b�y�k� bir bela sararlar. B�ylece bir �ekilde k�t�ler ile iyiler kar�� kar��ya gelmi� olur ve hik�ye y�r�r).

Farkl� bir �ekilde d���necek olursak, �zellikle d�zen ve onun koruyucular�n�n anlat�ld���

Amerikal� s�per kahramanlar aras�nda Hulk �ok da g�venilir bir karakter de�ildir. ��nk� bir s�per kahramandan beklenilen en �nemli �zellikten yoksundur: Sorumluluk duygusu� Hulk bir g�rev adam� de�ildir. Bu y�zden g�venilmezdir. Serserilerle dolu bir �ehri, Batman�e Superman�e emanet edebilirsiniz. Ortal��� biraz da��tmakla birlikte belki Punisher bile i�inizi g�r�r. Bunlar�n hepsi de sonu�ta ya sokak aralar�nda, ya da karanl�kta, toplumsal hayat� en az etkileyecek �ekilde "avlan�rlar". Ama Hulk onlar gibi de�ildir. Ka�an birini durdurmak i�in adam�n �zerine trafikte g�z�ne kestirdi�i herhangi bir arabay� da atabilir! Onun muhte�em g�c� ger�ekten �ekicidir ama e�itilmesi gereklidir. Bir �ekilde d�zene adapte edilmesi laz�md�r ama onun do�as� d�zenin d���ndad�r. Hulk, bilinmeyen bir yerden, insan�n bilin� d���ndaki o bilinmezden, aniden bizim g�nl�k hayat�m�za giren, her �eyi alt�st eden ve sonra yine aniden yok olan bir �ok tedavisidir sanki. Yanl�� ve k�t� olana en beklenmedik zamanda indirilen ani bir yumruktur.
��te bu yumruk, d�zen her istedi�inde, belirlenen k�t�lere kar�� kullan�labilse, Hulk da di�erleri gibi tam bir s�per kahraman olacakt�r. Belki de bu ama�la 2000'li y�llarla birlikte �izgi roman tarihinin en �zg�r kahramanlar�ndan biri giderek d�zen taraf�ndan zincirlenmeye ba�l�yor. Ye�il Dev'in son say�lar�nda, Doktor Banner Hulk'u daha fazla kontrol etmeyi ba�ar�yor. Hem de tam Amerikan toplumunun anlayaca�� �ekilde; kendi kafas�n� uyu�turarak. Sinirlendi�i zaman �nce d�zenli aral�klarla t�klayan, onu t�m d���ncelerinden uzakla�t�ran bir metronom d��l�yor ve ard�ndan da bikinili g�zel bir kad�n d���n�p rahatlamaya, kendisini tedirgin eden olaylardan Hulk'� uzak tutmaya �al���yor. Tabii e�er olaya dahil olmas� gerekti�ini d���n�rse sal�veriyor Hulk'� ama bu sefer bir kuklac� gibi iplerini elinde tutmay� da ihmal etmiyor. B�ylece Hulk yaln�zca Bruce Banner istedi�i zamanlarda ortaya ��kabilecek, onun kontrol� alt�nda, istekleri do�rultusunda hareket edecek bir araca d�n���yor. �o�unlukla televizyon, al��veri� ve seks ile beslenen bir d�zenin kahraman� olmak, onun bir fedaisine d�n��mek i�in m�kemmel bir y�ntem...
Asl�nda olan ise �u: Hulk �l�yor. ��nk� o asl�nda �zg�rl���n, her istedi�ini yapabilmenin sembol� iken art�k tamam� ile iyi kalpli Bruce Banner'�n toplumsal ahl�k kurallar�n�n prangalar�na vuruluyor. O dev ye�il v�cut, d�zenin �arklar�ndan birine d�n���p onlarla birlikte, ayn� y�ne do�ru hareket etmeye ba�l�yor. Geriye sadece inan�lmaz g�c� kal�yor ki art�k pek bir �ey ifade etmiyor.

K���k �ocuk derinden ve sinsice e�itiliyor, insanlara iyi davranmay�, verilen g�revi yerine getirmeyi ��reniyor. Bunun kar��l���nda kurban etti�i �zg�rl���n� ise ne okur ne de kahraman�n yarat�c�lar� sanki pek �nemsemiyor...



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|