06.10.2005

 

Dedektif Parker

Esin Bayraktar

Berardi, �talyan �izgi romanlar�nda polisiye t�r�n� en �ok seven, onun anlat�m kal�plar�n� en �ok kullanan senarist say�labilir. �nl� kahraman� Ken Parker�in Y�llar Sonra ser�veni polisiye t�r�ne yapt��� ne�eli g�ndermelerle ba�l� ba��na bir ilgin�lik ta��yor.

Bir �ocuk sordu bana, alt�n nedir? / Ellerini doldurmu� bana gelirken nas�l cevap vereyim �ocu�a? / Ne oldu�unu ondan daha iyi bilmiyorum / D���n�yorum da, zenginli�in sar� kuma��n�n dokunmas� e�ilimimin amblemi olmal� bu./ Ya da d���n�yorum, Tanr�n�n g�l�mseyi�i mi diye / Bilhassa d���n�rd�m par�ldayan arma�an�, bir hat�ray� / Bir k��esinde sahibinin ad�n� ta��yor / Orada onu g�rebiliriz, fark edebilir ve soyabiliriz / Kimin bu? / Ya da d���n�yorum, herkesin alt�n� benim olmal� ve ortaya ��k�yorum onu almak i�in.(�air adl� ser�venden)

Ken Parker��, yukar�daki m�sralar�n sahibi Walt Whitman��n Leaves of Gras isimli kitab�n� okurken g�rmek �a��rt�c�yd� belki. Fakat zaman i�inde Ken Parker�la samimiyetiniz artt�k�a, �a�k�nl���n yerini hayranl�k ve m�davimlik alabilir. O, farkl� bir �izgi roman kahraman�d�r, kovboydur, dedektiftir, iz s�r�c�d�r, iyi bir babad�r, ekonomiden, edebiyattan anlar, kitap okumay� sever, merhametlidir, kad�nlar�n g�zdesidir, sevimlidir, yak���kl�d�r� Hayranlar�n�n ezberden bildi�i �zere, yazar Giancarlo Berardi ve �izer Ivo Milazzo birlikteli�inin �r�n� olan Ken Parker, Robert Redford�un ba�rol�n� oynad��� Jeremiah Johnson filminden esinlenerek yarat�lm�� ve grafik tasar�m�nda Redford�un y�z� �d�n� al�nm��t�r. Ken Parker�la tan��mam 1982�de �izgi roman okurlar�na Ken Parker efsanesini sunan Tay Yay�nlar� sayesinde oldu. Giancarlo Berardi, Alaska, Y�llar Sonra, No:11, Tay yay�nlar�; kur�uni bir g�ky�z� ve damar damar uzam�� �im�ek g�r�nt�s�n�n alt�nda devasa, korkun� bir goril, gorilin ma�ara a�z�, ma�ara a�z�n�n �irkin di�leri dibinde de elinde kendisine �uzun t�fek� takma ismini verdiren Kentucky marka t�fe�iyle geni� �apkal�, otantik k�yafetli, sert bak��l�, yak���kl� Ken Parker. Biz, Ken Parker��, farkl�l���ndan sevdik, diyenlerdenim. Kapa�a bak�yorum; �Alaska ? Goril? King Kong? Kovboy?� kapa�� �eviriyorum, Nebraska da, Omaha tren istasyonu b�t�n hareketlili�iyle g�z�m�z�n emrine haz�r. Kalkmaya haz�rlanan tren, Chicago, Clevland �zerinden Boston�a gidecektir. Bu uzun yolculuk �ncesi son haz�rl�klar� yap�lmaktad�r. Yemek vagonu, kompart�manlar� �stasyon g�revlisi kond�kt�re k���k bir torba verir; Boston�a g�nderilen postad�r ki kond�kt�r�n alay etmesine sebep olur. Kondokt�r, postan�n azl��� nedeniyle, bat�da ya�ayan insanlar�n yazma bilmediklerini ima eder ama istasyon g�revlisi de altta kalmaz, �Hi� bilmez olur mu? Ama siz Do�ulular�n okuma ��renmesini bekliyorlar�. Bu kare Y�llar Sonra maceras�n�n, do�u-bat� z�tl���na, �eki�mesine el ataca��n� f�s�ldar. Hatta Y�llar Sonra i�in, bu z�tl���, bu �eki�meyi karikat�rle�tirmi�tir diyebiliriz.

Yanl��l�k neredeydi? Neden bir yanl��l�k oldu�unu d���nm��t�m? Tamam, Ken Parker de�i�ik bir kahramand�. Eyerinde kitab�n� ta��d��� Walt Whitman gibi ��k�vermi�ti �er�evenin d���na; �iir yazan, hasta bak�c�l�k yapan, matbaada �al��an, gazetecilikle u�ra�an, seyahat eden Whitman kadar hareketlidir ya�am�nda Ken Parker, gezgindir. ��te bu y�zden Y�llar Sonra�n�n sayfalar�nda g�rd���m y�z, soru i�aretleri getirdi beraberinde. Boston�a giden bir trende kendine yer arayan komik suratl�, serseri k�l�kl�, gams�z bir g�l��le bakan tip mi Ken Parker�d�? Seyahat �irketi g�revlisiyle kavga eden, g�venlik g�revlileri taraf�ndan yaka pa�a d��ar� at�lan �izgi roman karakteri miydi Ken Parker? �tiraf ediyorum; bir s�re, yanl�� �izgi roman okudu�um hissine kap�lm��t�m. Hay�r, bu Ken Parker olamazd�. Peki kahraman neredeydi? Kanl� Yol maceras�ndaki yak���kl�, gizemli, kuvvetli Ken Parker neredeydi? Y�llar Sonra�n�n ilk altm�� sayfas�, ele ald��� konular bak�m�ndan komik ��elerin a��r bast��� b�l�mleri i�erir. �lk sayfalardaki komik y�z de maceran�n sonlar�na do�ru ilham kayna�� Redford�a benzemeye ba�lar. Ken Parker asl�nda sakin bir karakterdedir. Ama tren biletiyle ilgili �anss�zl��� onu birden bire �fkelendirmi�tir.

Ve istasyonun renkli kalabal��� aras�nda tan�d�k y�zler ��kar kar��m�za. Sir Arthur Conan Doyle�un 1887 y�l�nda yaratt��� kahraman� Sherlock Holmes ile Edgar Allan Poe�nun Aguste Dupin�i, istasyon bar�nda �ay i�ip sohbet etmektedirler. Do�unun (vah�i bat�dan bak�ld���nda) m�thi� dedektifleri, �ay ve sohbetle tren saatini beklerken, bat�n�n m�thi� dedektifi, m�thi� kovboyu, m�thi� iz s�r�c�s� Ken Parker, ��fkeyle kalkan zararla oturur�, s�z�n�n ispat� olur. Seyahat �irketinin g�revlisine sinirlenir, adam�n yakas�na yap���r, sonunda da Union Pacific�in g�venlik g�revlisi taraf�ndan d��ar� at�l�r. Do�u vah�i bat�n�n bir par�as�n� kabul etmemektedir. Ken Parker�� sinir k�p�ne d�nm�� olarak g�rebilece�imiz ender anlardand�r; Ken, aile, �ocuk, K�z�lderili konular�nda hassast�r, g�z� d�nyay� g�rmez. Hunkpapa yerlilerinden Tecumseh isimli bir kad�nla evlenmi�tir ge�mi�inde. Kar�s�n�n �l�m�nden sonra, Tecumseh�in o�lu Theba�ya babal�k vazifesini �stlenmi�tir.
Zaten Boston�a da O�nu g�rmeye gitmektedir.

Ken Parker, trene ka�ak yolcu olarak biner, ��nk� Theba, Boston�da onu beklemektedir. Tren hareket eder ve Ken Parker��n dingiller �zerindeki s�k�nt�l� yolculu�u ba�lar. Okuyucular �yk�n�n farkl�l���n� hemen anlayabilirler; tren, trendeki ayr�nt�lar, polisiye �yk�lerin �nl� isimleri bir aradad�r. On �� numaral� kompart�manda seyahat eden gizemli yolcu, y�k vagonundaki tabut, bat�l inan�lar�n �rkekle�tirdi�i zenci hamallar ve d�nyaca tan�nm�� muhte�em dedektifler; vah�i bat�da bir dedektiflik �yk�s� ya�anamayaca��n� ispatlamak istercesine, do�uya yol alan bir trende toplanm��lard�r. Holmes ve Dupin d���nda, Agatha Cristie�nin c�ssesi ile beyni aras�ndaki z�tl���yla ��hretli dedektifi Hercule Poirot da seyahat eden �nl�ler aras�ndad�r.
G�lgelerle, ��pheli bak��larla bezeli �izgi roman kareleri, bendeki yanl�� macera okuyorum d���ncesini yo�unla�t�rd�. Vah�i bat�da, klasik bir kovboy �yk�s� bekliyordum a��k�as�. Fakat aniden, aralar�nda sohbet eden, �ay i�en, birbirleriyle didi�en polisiye roman dedektifleri ile kar��la�t�m. Dedektiflerin aras�nda ge�en diyaloglar, hem ki�iliklerini hem de ��z�me kavu�turduklar� esrarl� cinayetleri hat�rlat�r okuyuculara. Y�llar Sonra�n�n ba�lang�c�, Agatha Christie�nin �ark Ekspresinde Cinayet�ini getirir akl�m�za. �stanbul�da Tokatl�yan Oteli�nde kalan Hercule Poirot, bilet bulmakta g��l�k �eker ama ��hreti sayesinde birinci mevki vagonunda yer bulur sonunda. Y�llar Sonra�da Ken Parker��n ��hreti bir bilet bulmas�na yetmez. �ark Ekspres�inde yolcular�n en fazla dikkat �ekeni, dedikodulara en fazla malzeme olan� Samuel Ratchett ad�ndaki Amerikal�d�r. Ayn� �zellikleri ta��yan bir karakter de Boston�a giden trenin on �� numaral� kompart�man�ndad�r. �ark Ekspresinde Cinayet�in ve Y�llar Sonra�n�n, �lecek karakterleridir ikisi de.

Holmes ile Dupin ayn� kompart�man� payla�maktad�rlar. Fakat iyi anla�t�klar� s�ylenemez. Holmes, Dupin�in gazetelerine �zen g�stermez. Dupin i�in gazete pek �nemlidir, gazeteler i�inin bir par�as�d�r Dupin�in. Poe�nun, Morgue Soka�� Cinayeti roman�n�n amat�r dedektifi Auguste Dupin, Gazette des Tribunaux�dan ��renir Morgue Soka���ndaki korkun� cinayetleri. Cinayet ara�t�rmalar�n� gazeteden takip eder, hatta cinayeti ��zer ve cinayetle ilgili ki�iye gazeteye verdi�i ilan sayesinde ula��r. Polisiye roman tarihini inceleyen kaynaklar, Morgue Soka�� Cinayeti�ni t�r�n ba�lang�c� olarak kabul eder. Olay, 1800�l� y�llarda Paris�te ge�er; Morgue soka��nda oturan Madame L�Espanaye ile k�z� Mademoiselle Camille L�Espanaye, bir gece korkun� �ekilde �ld�r�l�rler. Dupin cinayeti ara�t�r�r, incelemelerde bulunur ve sonunda cinayeti ��zer. Cinayeti yabani bir orangutan i�lemi�tir. Orangutan�n yerini Y�llar Sonra�da bir goril al�r. Boston Hayvanat Bah�esi�ne g�t�r�len goril, y�k vagonunda, kafesinin i�indedir. Tren dingilinden y�k vagonuna ge�meyi ba�aran ka�ak yolcu Ken Parker ile sirk y�ld�z� gorilin tan���p kayna�mama ihtimali yoktur.

�ark Eksperinde Cinayet roman�nda Agatha Christie, Samuel Ratchett�in �ld�r�ld��� b�l�me, �karanl�kta bir ���l�k� ba�l���n� koyar. Orient Ekspress, gece yar�s� bir ���l�kla yank�lan�r, Union Pacificer Ekspress de gece yar�s� on �� numaral� kompart�mandan y�kselen ���l�kla ayaklan�r. G�rg� tan�klar�na g�re, ���l�kla birlikte kompart�man�n penceresinden biri atlam��t�r. Seyahat �irketinin davet etti�i �nl� dedektifler, toplu halde kar��m�zdad�r i�te. Holmes, Dupin ve Poirot�un yan� s�ra, S.S. Van Dine�nin Philio Vance��, Frederic Dannay ve Manfred B. Lee�nin Ellery Queen�i, kriminoloji konusundaki ba�ar�lar�ndan dolay�, tren yolculu�u ile �d�llendirilmi�lerdir.

Cinayet soru�turmas� derinle�tik�e, polisiye edebiyat�n �nl� kahramanlar�, yarat�c� yazarlar�n�n kendilerinde toplad��� ilgin� ki�ilik �zellikleriyle, ipu�lar�n�n izini s�rerler. �ncelikle tren kar�� kar�� aran�r; Dupin�in fikridir bu. Trenin hareketinden �nce istasyonda beraber �ay i�en Holmes ve Dupin�in aras�ndaki sohbete kulak kabartt���m�zda Dupin�in, kendisini trendeki dedektiflerin fahri ba�kan� olarak kabul etti�ini anlar�z. Her ne kadar Holmes bu fikre kat�lmazsa da �ngiliz beyefendili�ini elden b�rakmaz. Morgue Soka�� Cinayeti�nin polisiye roman t�r�n�n ilk �rne�i olarak kabul edilmesinin, Dupin�in iddias�na temel te�kil etti�ini d���nebiliriz. Dupin�in aramalar� sonucunda ka�ak yolcu Ken Parker k�sk�vrak yakalan�r. Kendini be�enmi�, gururlu, �ok bilmi� dedektif kalabal��� aras�nda zavall�, ac�nacak ve aptal bir g�r�nt� �izmektedir. Uykudan uyand�r�lm��t�r, �a�k�nd�r ve cinayetle su�lanmaktad�r. Katil yakalanm��t�r ancak �ld�r�ld��� d���n�len, on �� numaral� kompart�mandaki yolcu Collins�in cesedi hen�z bulunamam��t�r.

�lk g�steriyi Holmes yapar; kimli�ini gizlemeye �al��an bir �zel dedektifi yakalar. Adam�n kulland��� t�t�nden nerede oturdu�unu, d��mesinin kopuk olmas�ndan evli olmad���n�, giydi�i ayakkab�dan mesle�ini tahmin eder ki bunlar do�ru tahminlerdir. Dupin, hem gazetesini okumakta hem de Holmes�u dinlemektedir. Holmes�un ba�ar�s�ndan �ne de olsa benim ��rencim� diyerek kendine pay ��kar�r ki bu da do�ru bir pay ��karmad�r. Dupin, kendisiyle benzer metotlar� kullanan Holmes�un �nc�l�d�r.

Philio Vance ve Ellery Queen, �irketin davet listesindeki Amerikal� dedektiflerdir. Farkl� ��z�m metotlar�yla di�erlerinden ayr�lan bu iki dedektif de Y�llar Sonra�da en belirgin �zellikleriyle canland�r�lm��t�r. Harvard �niversitesi�nden mezun Queen, olaylar� edebi a��dan de�erlendirir. Zaten O, dedektif romanlar� yazar�d�r. Masas�nda duran aile foto�raflar�nda, polis memuru babas�n� g�r�r�z ki Queen olaylar� ��zerken babas�n�n fikirlerine �ok �nem vermektedir. Collins�in �ld�r�lmesi ve ortadan yok olmas� hakk�ndaki ipu�lar�, dedektiflerin ilgin�liklerini, ��z�m metotlar�ndaki farkl�l�klar� ve komiklikleri �ne ��karacak �ekilde karikat�rize edilerek �izilmi�tir. Ula��lan ��z�mler asl�nda bu ��hretli dedektiflerin en �nl� hikayelerinin tekrar�d�r. Queen, ipu�lar�n� ve ��z�m yolunu anlat�rken uygun tabirle �edebiyat par�alar�. Collins�in vurulup pencereden at�lmadan �nce yere kanla �izdi�i daire �zerinde, Ar�imet�in form�l� yard�m�yla yapt��� hesaplamalar katilin kimli�ini verir; bu ger�ekten pek tuhaf, pek g�l�n� bir ��z�md�r. Vance��n a��klamas� ise kompart�man�n kapal� kap�s�n�n, katil taraf�ndan nas�l a��lm�� olaca��yla ilgilidir ki bu ��z�m i�in �pratik� kelimesi yetersizdir. Holmes�un a��klamas� Collins�in Naja Tripudians ad�nda zehirli bir y�lan taraf�ndan sokuldu�u, zehrin delirtti�i Collins�in pani�e kap�larak trenden atlad��� y�n�ndedir. Dupin, Morgue Soka�� Cinayeti�nin hat�ras�yla hareket eder. Zaten trende bir goril vard�r; su�lu gorildir. Klasik dedektif �yk�leri ��lg�nl���na noktay� koyan Poirot olur. �ark Ekspresinde Cinayet roman�n�n ��z�m�n� tekrarlayan Poirot ��z�m�n� anlat�r: Collins�in ge�mi�i karanl�kt�r, g�rev yapt��� m�zeden sekiz adet de�erli p�rlanta �al�nm��t�r. Sekiz ki�i sekiz p�rlantan�n pe�ine d��m�� ve cinayeti birlikte planlayarak i�lemi�lerdir. Bu sekiz katil; Ken Parker, Collins�in �ald��� p�rlantalar� bulmakla g�revli dedektifler Browni ve Palmer, kondokt�r Harison, Vance, Queen, Holmes ve Dupin�dir. Polisiye romanlar ba� tac� etse de Holmes, Dupin, Vance, Queen, Poirot hi�bir bi�imde Ken Parker maceralar�nda yer edinemezler kendilerine. Zaten do�uya do�ru gitmektedirler. �Vah�i Bat�� onlara g�re de�ildir, burada sadece karikat�rle�irler. Poirot�un ��z�m�ne topluca verilen cevap ayn� zamanda, yanl�� macerada olduklar�n�n cevab�d�r: �Git i�ine be! Sa�malama!�

Ken Parker��n komik ve aptal g�r�n�m�nden s�yr�l�p Robert Redford�a benzedi�i sayfalarday�z art�k. ��hreti bir tren bileti bulmas�n� sa�lamasa da, ka�ak yolcu kategorisinde yolculuk etse de bizim ger�ek kahraman�m�z Ken Parker�d�r. Dedektifler �aresizlik i�inde bak���rken Ken Parker, kibarca, g�cenmemelerini, sonuca �oktan ula�t���n� s�yler. Ken Parker iyi dedektiftir, klasik dedektif �yk�lerindeki kural� bozmaz. Herkes toplan�r, ��nk� cinayetin karanl��� ayd�nlat�lacak, perde aralanacakt�r. Collins en ba��ndan beri trendedir ve �lmemi�tir. P�rlantalarla beraber ka�abilmek, pe�indekileri atlatabilmek i�in b�yle bir plan yapm��t�r. Kendine �ld�r�lm�� s�s� vererek y�k vagonundaki tabuta saklanm��t�r. Ancak katili arama tela��ndaki dedektiflerin tabutun �zerine y��d��� e�yalar tabuttaki hava deliklerini kapatm�� ve zavall� Collins ger�ekten �lm��t�r. Hem de cinayeti ��zmeye �al��an �nl� dedektifler y�z�nden. Cinayet bilmecesini ��zemeyip �stelik bir de adam �ld�ren dedektifler, ��hretlerine zarar gelmemesi i�in bu olayla ilgili konu�mama karar� al�rlar.

(...)

Yaz�n�n tamam� Ser�ven 3'te


En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|