13.10.2005

 

K�br�s�taki �izgi Roman Ser�veni Hakk�nda...

H�seyin �akmak

Nerdeyse hi� bilinmeyen K�br�s�ta �izgi roman�n tarihi hakk�nda karikat�rist H�seyin �akmak�a baz� sorular sorduk. O da sorular�m�z �er�evesinde bir ara�t�rma yaparak a�a��daki metni olu�turdu.

K�br�s�ta �izgi roman�n tarihini, T�rkiye ve Yunanistan dergi piyasas�ndan nas�l etkilendi�ini merak ederek bize yard�mc� olacak bir isim ar�yorduk. K�br�sl� karikat�rist arkada��m�z H�seyin �akmak, bize bu konuda b�y�k bir yard�mda bulunarak, ara�t�rmay� �stlendi. Kendisine konuyla ilgili beklentilerimizi anlatan sorular sorduk, �akmak da hem cevaplar� hem de ilgin� ayr�nt�lar� i�eren bir �al��ma yapt�. Haz�rlad��� metni sorular� ��kar�p ara ba�l�klar halinde yeniden d�zenledik.

K�br�s�ta �izgi Roman
K�br�s�ta ya�ayan iki ayr� toplum, emperyalizm ve �ovenizmin etkisiyle 1963 y�l�ndan 2003 y�l�na dek, ayn� ada �zerinde fakat ayr� b�lgelerde-gettolarda -serbest dola��m �zg�rl���nden yoksun olarak- ya�amaya mahk�m edildikleri i�in bir y�l �ncesine kadar, herhangi bir alanda detayl� ara�t�rma yapmak olanaks�zd�. Bu �nemli bir sorundu, �nce onu belirtmekte fayda var. Bug�nk� (s�n�rl� ve yeni) belgelere ve bilgilere dayanarak, K�br�s�ta �izgi roman�n tarihine iki ayr� b�l�mde yan�tlamaya �al��aca��m. �nce K�br�s T�rk toplumunda �izgi Romana bakal�m. K�br�s�ta ilk �izgi romanlar�n 1956-60 y�llar� aras�nda yay�nland��� veya sat�ld��� bilinmektedir. K�br�s T�rk Toplumu�nda ilk yerel gazete da��t�m� yapmakta olan �Haz�m Remzi-H�rriyet Ticaretevi� 1956 y�l�ndan itibaren, �stanbul ve Ankara�da yay�nlanan gazete, dergi ve di�er yay�nlar�n� U�ak Postas� arac�l���yla, haftada �� kez, K�br�s�a getirmeye hem �zel abonelere hem de K�br�s��n �e�itli �ehirlerindeki b�lge bayilerine da��tmaya ba�lar. Altm��l� y�llardan itibaren, T�rk Hava Yollar� K�br�s�a g�nl�k u�u�lar ba�lat�nca, �stanbul ve Ankara�da yay�nlanan gazeteler ve dergiler K�br�s�a g�nl�k olarak getirilmeye ba�lan�r. Ayn� y�llarda, K�br�s T�rk Toplumu, Teksas, Tommiks, Teks, Pekos Bill, Zagor, Tom Braks, Korku, Zembla, Mister No, Mandrake, Y�zba�� Volkan, Ten-Ten, Red Kid vd �izgi romanlar ile tan��maya ba�lar.

Yetmi�li y�llar�n sonuna kadar, K�br�s�taki g�nl�k gazetelerde yerli �izerlerin haz�rlad��� herhangi bir �izgi roman �al��mas� g�z�kmemektedir; daha ziyade, T�rkiye gazetelerinde yay�nlanan tarihi �izgi romanlar iktibas edilip yay�nlanmaktad�r. Seksenli y�llar, K�br�s T�rk Toplumu�nda, Off-Set bask� tekni�inin kullan�lmaya ba�lar. Off-Set bask� tekni�inin geli�imi sonucunda, K�br�s�ta yay�nlanan gazetelerde g�rsel malzemelere daha da a��rl�k verilmeye ba�lan�r. 1980�li y�llar �ncesinde, K�br�s T�rk Toplumundaki matbaalarda kullan�lan, pahal� ve zahmetli bir teknik olan Linolyum (Kaz�ma Kli�e) tekni�i yerine, Off-Set bask� tekni�inin getirdi�i kolayl�klardan yararlan�larak foto�raf, karikat�r, resim ve vinyet gibi g�rsel malzemeler daha da c�mert bir �ekilde kullan�lm��t�r...

K�br�s Rum toplumundaki �izgi roman�n ba�lang�� tarihi hakk�nda elimizde kesin bilgiler yok. K�s�tl� imk�nlarla yapm�� oldu�um ara�t�rmalar ve g�zlemler sonucunda, �u bilgileri aktarmak istiyorum: K�br�s Rum Toplumu�nda, (1970 ve 1980�li y�llarda) Yunanistan�da bas�lan ve K�br�s�a getirilen, Teksas, Tommiks, Miki Maus, Red Kid gibi �izgi roman alb�mlerinin sat�ld���n� s�yleyebilirim. �talyan ve Frans�z kaynakl� bu yay�nlar, Yunanca �evirileri ile yay�nlanmaktayd�. K�br�s�ta kontroll� dola��m �zg�rl���n�n ba�lad��� 23 Nisan 2003 tarihinden itibaren, K�br�s Rum Kesimi�nde yapm�� oldu�um k�s�tl� g�zlem ve ara�t�rmalarda, Yunan �izerlerinin haz�rlad��� ve Yunanistan�da bas�lan bir�ok �izgi romanlar�n da sat�ld���n� tespit etmi� bulunuyorum...

Yunanistan ve T�rkiye merkezli �izgi roman piyasas�
Bir �ift-merkezli bir �izgi roman piyasas� oldu�u do�ru. K�br�s��n her iki kesiminde ya�ayan K�br�sl�lar, etnik saplant�lar� nedeniyle T�rkiye ve Yunanistan�da haz�rlanan yay�nlara ra�bet etmektedirler. Ayr�ca K�br�s Rum toplumu�nda yerel yay�nlar� koruyucu bir yasa vard�r: �thal edilen yabanc� yay�nlar, yerli yay�nlardan iki-�� misli daha pahal� sat�lmaktad�rlar. Elde edilen gelir �zel bir fonda toplanarak yerel yay�nlar� destekleyici ama�lar i�in kullan�lmaktad�r. K�br�s T�rk Toplumu�nda ise b�yle bir uygulama s�z konusu de�ildir. T�rkiye�den veya d�nyan�n herhangi bir �lkesinden K�br�s��n Kuzeyi�ne gelen yay�nlar, herhangi bir fiyat de�i�ikli�i yap�lmadan sat�lmaktad�r. Bu durum (K�br�s T�rk toplumu�nda yay�nlanan yay�nlar�n bask� kalitesi, teknik imk�nlar ve sermaye g�c� g�z �n�nde bulunduruldu�unda) K�br�s T�rk yay�nc�l���n�n, T�rkiye�nin devasa bas�n-yay�n �irketleriyle rekabet etme g�c�n� ortadan kald�r�yor ve bu alandaki yerel �retimi engelliyor.

Otuz y�l �nce ve bug�n
Otuz y�l �nce K�br�s T�rk Toplumu�nda sat�lan �izgi romanlar� bakt���m�zda: Teksas, Tommiks, Zagor, Kinowa, Teks, Tenten, Karao�lan, Kaan, Bahad�r, Korku, Sava�, Zembla, Tarkan, Red Kid, Tom Braks, Mister No, Kaptan Swing gibi yay�nlar oldu�unu g�r�r�z. 30 Y�l sonra ise: Teksas, Tommiks, Zagor, Teks, Mister No, Karao�lan, Ten-Ten, Miki Fare, Red Kid, B�y�l� R�zgar, Asteriks, S�permen, Spider Man, Conan, Nathan Never, Martin Mystere ve T�rk �izerlerinin haz�rlam�� oldu�u �izgi roman a��rl�kl� mizah dergilerini ve alb�mlerini sayabiliriz...

K�br�sl� �izerler
K�br�sl� �izerlerin yay�nlad��� �izgi romanlar uzun soluklu olmam��t�r. Ar�ivimdeki belgelere dayanarak, �u �zet bilgileri verebilirim:

-Erdo�an Baybars: �Afacan�, 1976-79, �Afacan� �ocuk dergisi. (�lkokul �ocuklar�na y�nelik olarak haz�rlanan e�itici bir �al��ma.)

-Savas Lazuras: �O Ellinas gei Dulembori� (Yunanl� Esir T�ccarlar�), 1977, Alb�m.
(Yunanl�lar ile K�br�sl� Rumlar aras�nda ya�anan olaylar�n ve ili�kilerin yer ald��� �izgi roman alb�m�.)

-Musa Kayra: ��ocuk �ocuk Dedi�imiz�, 1979, �Halk�n Sesi� gazetesi (�ocuklar�n g�z� ve s�z� ile, K�br�s T�rk toplumu�nda ya�anan siyasi ve sosyal olaylar�n yans�t�ld��� bir �al��ma.)

-Utku Karsu: ��nsanc�klar�, �Kaptan Bom�, �Ali Baba�n�n �iftli�i�, 1992-93, �Halk�n Sesi� gazetesi �Ekran� ilavesi. (Her hafta, d�n���ml� olarak yay�nlanan, sosyal ve siyasal konular�n i�lendi�i �� ayr� ve farkl� �al��ma.)

-Semra Yal��n: �Bizim Aile�, ��ermin�, 1981-82, �Birlik� gazetesi... (K�br�s T�rk toplumu�ndaki sosyal olaylar�n ele al�nd��� iki ayr� �izgi roman �al��mas�...)

G�ner Pir: �Karabey�, 1983-85, �K�br�s Postas�� gazetesi. (Osmanl� �mparatorlu�u�nun K�br�s�� fethetmesi �ncesinde ve sonras�nda geli�en tarihi olaylar�n yer ald��� 3 ayr� macera.

Karabey�in, �K�br�s Seferi-T�rkler Geliyor-1. B�l�m� isimli maceras� alb�m halinde yay�nlanm��t�r. Alb�m�n i� sayfalar�nda �K�br�s Seferi isimli bu eser �T�rkler Geliyor�, �Leftari Kalesi Bask�n�� ve �Lefko�a�n�n Fethi� olmak �zere �� ayr� kitapta toplanm��t�r� �eklinde bir not yer almas�na ra�men, s�z� edilen di�er iki kitap yay�nlanmam��t�r.)

Yorgos Mavroyennis: �To Stromfonisi� (�irinler Adas�), 1983-85, �Satirigi� mizah dergisi. (K�br�s�taki politik olaylar�n ve ki�ilerin yans�t�ld��� �izgi roman �al��mas�. Frans�z yap�m� oldu�u bilinen ve bir d�nem ��irinler� ad� ile T�rkiye�nin TRT televizyonunda yay�nlanan �izgi filmin Yunanca alt yaz�l� orijinalinden etkilenerek haz�rland��� tahmin edilen bir �al��ma.)

Cemal Tunceri: �G�rev�, 1983, �K�br�s Postas�� gazetesi. (15 Temmuz �1974 Yunan Darbesi� ve �20 Temmuz 1974 T�rk M�dahalesi�ni konu alan bir �al��ma.)

-Musa Kayra: �Fareler �lkesi�, 1984, �K�br�s Postas�� gazetesi. (K�br�s�ta, 30 y�ld�r iskana kapal� olan Mara� �ehrinin mahvolmas�na dikkat �ekmek amac�yla, Mara� �ehrini istila eden Farelerin ve Y�lanlar�n ba�rolde oldu�u, K�br�s�taki sosyal ve siyasal olaylara g�ndermeler yapan ilgin� bir �al��ma. Musa Kayra�n�n rahats�zl��� nedeniyle bu �al��ma tamamlanamam��t�r.)

-H�seyin �akmak: �Hayat�m�z Arabesk�, 1985, �Ortam� gazetesi. (1980�li y�llarda, K�br�s�taki Sinemalarda ve Videohanelerde yayg�nla�maya ba�layan �Arabesk Filimler� furyas�n�n K�br�s T�rk Toplumu�na getirdi�i k�lt�rel yozla�may� ele alan bir �al��ma.)

-Sotos Voskarides: �Protathlima SIKE-Lias� (�ike�li �ampiyona), 1986. (K�br�s Rum Toplumu�ndaki spor kar��la�malar�nda meydana gelen ��ike� konular�n�n i�lendi�i �izgi roman alb�m�)

-Alper Susuzlu: �Feslikan Day��, 1991, �Vatan� gazetesi �Tantana� mizah ilavesi. (K�br�s T�rk�esi ile yay�nlanan, sosyal ve siyasal i�erikli bir �al��ma)

Nikos Boyacis: �Filatlos� (Kaleci), �S�per Kid� �ocuk dergisi. (�ocuklara y�nelik �izgi roman)
S�z� edilen �izgi roman �al��malar�nda, Savas Lazuras, Semra Yal��n, G�ner Pir ve Cemal Tunceri isimli �izerlerin haz�rlam�� olduklar� �al��malar resim tarz�nda (photo-realistic); Erdo�an Baybars, Musa Kayra, Utku Karsu, Yorgos Mavroyennis, H�seyin �akmak, Sotos Voskarides, Alper Susuzlu ve Nikos Boyacis isimli �izerlerin haz�rlam�� olduklar� ise karikat�r tarz�ndad�r.

�izgi romana en �ok yer veren K�br�s T�rk gazeteleri
T�rkiye gazetelerinde yer alan tarihi �izgi romanlar� iktibas ederek yay�nlayan K�br�s gazeteleri vard�r: �Halk�n Sesi�, �Bozkurt�� Bu gazeteler, T�rkiye�deki gazetelerde yay�nlanan �Kara Murat�, �Burak Bey�, �Malko�o�lu�, �Ustura Kemal� gibi �izgi romanlar� s�rekli olarak tefrika etmi�lerdir. Ayr�ca K�br�sl� �izerlerin haz�rlad��� �izgi romanlara yer veren K�br�s Gazeteleri vard�r: �K�br�s Postas��, �Halk�n Sesi�, �Birlik� gibi.. Bu gazeteler i�erisinde, K�br�sl� �izerlerin haz�rlad�klar� �izgi romanlara yer veren en �nemli gazete �K�br�s Postas�� gazetesidir. �izgi roman alb�m� yay�nlayan yay�nevleri oldu mu? Derseniz e�erK�br�s T�rk Toplumu�nda yay�nevi diye nitelendirilecek herhangi bir kurum yoktur derim. Yay�nevi g�revini, T�rkiye�den K�br�s�a kitap getirip satan, birka� kitabevi yapmaya �al��maktad�r. Bu kitabevleri de, seyrek olarak yay�nlad�klar� kitaplara kendi kitabevlerinin isimlerini ekleyerek �..... Kitabevi Yay�nlar�� diye not d��erler. K�br�sl� T�rklerin tan�nm�� resim ve karikat�r sanat��s� G�ner Pir, 1983-85 y�llar� aras�nda, K�br�s Postas� gazetesinde yay�nlad��� �Karabey� isimli �izgi roman�n "T�rkler Geliyor-K�br�s Seferi-1. B�l�m� isimli maceras�n� kendi imk�nlar�yla alb�mle�tirmi�tir. Bunun d���nda herhangi bir �izgi roman yay�n� alb�mle�memi�tir.

�Karabey� isimli �izgi roman hakk�nda, Alternatif Yaz�n dergisinde, y�llar �nce kaleme ald���m bir yaz�y� aktarmak istiyorum: �Karabey" T�rkler Geliyor-K�br�s Seferi�1. B�l�m. G�ner Pir/Ki�isel �izgi roman alb�m�. Yay�n tarihi: Yay�n tarihi belirtilmemesine ra�men, alb�m i�erisinde ��yle bir yaz� mevcuttur: "Milli E�itim, Gen�lik ve Spor Bakanl��� Talim ve Terbiye Dairesi'nin 19 Eyl�l tarih ve 3/1985 say�l� yaz�s� ile ��retim kurumlar�nda sat�labilmesine izin verilmi�tir..." Bas�ld��� Yer: K�br�s Postas� Bas�mevi Offset-Ma�usa. Fiyat�: 400 TL. G�ney Pir (Do�. 1949, Baf) toplumumuzda ressam olarak bilinip an�lmaktaysa da, 1960-1970'li y�llar�nda, bir�ok yerel gazetede karikat�rler �izerek d�nemine damgas�n� vurmu� sanat��lar�m�zdan birisidir. 1970'li y�llar�n sonunda karikat�re ara veren sanat��, �izgi sanat�ndan kopmam�� ve 1980'li y�llar�n ba��nda K�br�s Postas� gazetesinde �izgi roman �al��malar�na y�nelmi�tir. G�ner Pir, �K�br�s Postas�� gazetesinde, kendine has �izgi ve deseniyle �Karabey� ad�nda tarihi bir kahraman yarat�p, K�br�s'�n Osmanl�larca fethedilmesi �ncesini ve sonras�n� yans�tm��t�r. T�rkiye bas�n�nda yay�mlanan �Kara Murat�, �Karao�lan�, �Burakbey� gibi, tarihi konular� kapsayan tarzda bir �al��ma olan �Karabey�in bir�ok maceras� uzun y�llar K�br�s Postas� gazetesinde yay�nlanm��t�r. �Karabey� isimli �izgi roman �al��mas�n�n �K�br�s Seferi-1. B�l�m-T�rkler Geliyor" maceras�n� alb�mle�tiren G�ner Pir, diziyi nehir bir yay�na d�n��t�rmek istemi�se de devam�n� getirememi�tir... �Karabey�, K�br�s T�rk Bas�n��nda yay�nlanan ilk profesyonel �izgi roman olma �zelli�ini ta��maktad�r.



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|