03.11.2005

 

Bilimkurgu Dosyas�na Katk�

Orhan Berent

Ser�ven�in 4.say�s�nda yer alan Bilimkurgu �izgi Romanlar� dosyas�na katl�da bulunan Berent, t�r� tan�mlarken kar��la��lan sorunlara ili�kin bir yorumda bulunuyor.

Ge�ti�imiz say�larda bilimkurgu ile ilgili bir makale yazmay� d���n�yordum. �yi ki yazmam���m. ��nk� Ser�ven�in 4. say�s�nda Levent Cantek�in �T�rkiye�de Bilimkurgu �izgi Romanlar�� adl� incelemesini okudu�umda, benim yazmaya niyetlendi�im makalede baz� tan�mlama sorunlar� olaca��n� ve ayn� endi�eleri hem Cantek�in hem de T�rkiye�de bilimkurgu alan�nda yetkin say�lan ki�ilerin ta��d���n� g�rd�m. Bu tan�mlama sorunu �zellikle bilimkurgudaki tematik analizleri etkileyece�inden iyi ki beklemi�im demekten kendimi alamad�m. ��nk� Cantek bu t�r sorunlar�n� yaz�s�nda irdelemi� ve �zellikle �izgi roman alan�na yans�yan de�i�ik bilim kurgu yorumlar�n� -�zellikle tematik sorunlar�- uzun incelemesinde i�aretlemi�ti.

Benim tasarlad���m inceleme, bilimkurgudaki baz� temalar�n modas�n�n ge�ip ge�meyece�ini irdelemek ve buradan yola ��karak klasik bilimkurgu �izgi romanlar� ile siber-punk �r�nlerinin kar��tl�klar�n� sergilemekti. Sonu�ta �izgi romanlardan ger�ek ya�ant�m�za yans�yan imgeler insan akl�n�n �r�n�yse de�i�en zamanlar�n etkisiyle insanlar�n da d���nme bi�imleri ve elbette ki d��leri de de�i�ecekti. Ana fikir olarak benimsedi�im, ya�ant�m�zdaki ve �evremizdeki de�i�imlerin imgeler yoluyla bize yans�d��� ve yeni ger�ekli�in beynimizde bi�imlenirken eskiyi bir �ekilde de�i�tirdi�iydi. Ancak bilimkurgu gibi -�o�unlukla- hen�z kan�tlanmam�� �eyleri konu alan bir olguda bu yeniden �ekillenme eskiyi kovmak de�il onu yeniden bi�imlendirmek olarak meydana geliyordu. Yenilik�i olma iddias� ta��yan bilim kurgu yap�tlar�nda ve �zellikle bilim kurgu �izgi romanlar�nda bu yeniden bi�imlenmeyi g�rmek m�mk�nd�. Bu katk� yaz�s�nda da bilim kurgu temalar�n�n ne �ekilde de�i�ti�i �zerinde duraca��m.

Cantek yaz�s�nda, bilimkurgu temalar�nda kesin bir s�n�rlama olmad���n� ancak ilk bilimkurgu �rneklerinin b�y�k �o�unlukla uzay �yk�lerinden ve bilimsel-teknolojik verilerden yola ��kt���n� yaz�yor. Cantek bunu s�ylerken bilimkurgudaki �zc� savunmalara (tan�mlamalara) da i�aret ediyor ve g�n�m�zdeki �r�nlerin b�y�k �o�unlu�unun bilimsel, teknolojik verilere dayanmad���n� ekliyor. Bilimkurgu alan�nda yetkin olan isimlerin tematik yorumlar�na yer veren Cantek g�n�m�zde T�rkiye�de yay�nlanan tek bilimkurgu �izgi roman� olan Nathan Never�e kadar �e�itli �rneklerden bir kesit sunuyor ve yaz�s�n�n sonunda ileride T�rkiye�de yay�nlanacak yeni bilimkurgu �r�nlerinin siber-punk edebiyat�ndan beslenece�ini belirtiyor.

Bilimkurgu �izgi romanlar�n�n bilindik ve yayg�n �rneklerinden yola ��karsak anlat�lanlar�n topluma bak���m�zdan ve d�nyadaki de�i�imlerden soyutlanamayaca��n� g�r�r�z. Fakat bunu yaparken ya�ad���m�z d�nyadaki egemen s�n�f etmenlerini de hesaba katmak gerekiyor. Sonu�ta k�lt�r -k�lt�r�n nas�l t�ketildi�i- de �o�unlukla egemen g��lerin bir dayatmas� olabiliyor. �stelik gittik�e k�reselle�ti�i s�ylenen d�nyam�zda bu k�lt�rel dayatma so�uk sava� y�llar�ndaki uygulamalardan daha sinsi bir �ekilde geli�ebiliyor. Buck Rogers��n hen�z so�uk sava� y�llar�n�n sona ermedi�i bir d�nemde (1980�lerde) televizyona uyarlanan dizisinde anlat�lan, ���nc� d�nya sava��ndan sonraki bir d�nyayd�. Egemen g��lerin ve �zellikle ABD�nin s�rekli olarak bilim kurgu �yk�lerinde ortaya ��kard��� kesin �ema -�� a�a�� be� yukar�- ilerdeki y�zy�llarda d�nyam�z�n bildi�imiz d�nya olmayaca�� y�n�ndedir. �izgi romanlar�n yan� s�ra filmlerde ve televizyon dizilerinde bu t�r arkaplanlar s�rekli kullan�lm��t�r. 1930�lardaki Flash Gordon -tek ba��na bilimkurgu �izgi roman� �zelli�i ta��y�p ta��mad��� Cantek taraf�ndan da i�aret edilmi�- san�yorum bunlar�n i�inde en masum olan�d�r. Cantek�in de yaz�s�nda belirtti�i gibi ana tema uzayd�r ancak gidilen gezegenlerdeki olaylar orta �a� atmosferini yans�t�r. At �st�nde yap�lan d�ellolar, k�l��lar, m�zraklar, gidilen gezegenlerde kar��la��lan ilk �a� insanlar� vesaire. Flash Gordon�daki bu �e�itlilik g�steren olay �rg�leri ilgin� bir �ekilde Star Trek televizyon dizisinde de g�r�l�r. Gordon�da oldu�u gibi ���nc� d�nya sava��n�n yok etti�i bir d�nya tasviri yoktur onda da. At�lgan gemisiyle uzayda dola�an kahramanlar gittikleri gezegenlerdeki farkl� ortamlarda ilgin� olaylarla kar��la��rlar. Mitolojiden, tarihi romanlardan ve tarihsel olaylardan faydalan�ld��� a��kt�r. Flash Gordon�a geri d�necek olursak, tarihsel d�nemlerden veya mitolojiden beslenmek onun bilim kurgu olmas�n� sarsmaz, �stelik bilim kurgunun tematik alandaki s�n�rlar�n� ya da nelerin bilim kurgu ile �rt��medi�ini g�steren ak�l y�r�tme yollar�n� da tahrif eder. Anla��ld��� kadar�yla Flash Gordon �reticileri 60�l� y�llara do�ru teknolojideki geli�melerle birlikte hik�yelerin yan unsurlar�n� g�zden ge�irmeye ba�lam��lard�r. Yukar�da belirtti�imiz gibi yeni eskiyi kovmaz onu yeniden rafine ederek (bi�imlendirerek) tekrar sunar. 1960�l� y�llarda ABD ve Sovyetler Birli�inin uzay �al��malar� nedeniyle �izgi romana konu olan ayr�nt�lar tekrar g�zden ge�irilmi�tir. G�ne� sistemindeki bir�ok gezegeninin d�nyaya benzemek ��yle dursun �ekilsiz birer gaz bulutu oldu�u ortaya ��k�nca hik�yeler yeni galaksilere do�ru daha �ok yelken a�ar. Mongo gezegeni d�nyaya yakla��p-uzakla�an, g�ne� sisteminde olup da insanlar�n onu g�remedi�i bir gezegenmi� gibi �eli�ik bir tan�mlama ile okuyucuya yeniden sunulur. B�t�n bunlara kar��n Flash Gordon�da gelenekselle�en �evre-uzay tasvirleri hep kal�c� olmu�tur. San�yorum bu serinin uzun y�llar s�rmesinin bir gere�idir. Nedir bu tasvirler? G�ne� sistemi bize kap� kom�usu olmu�tur. �nsanlar d�nyan�n d�rt bir yan�na da��lm�� havaalanlar�ndan uzay gemilerine binerek g�ne� sistemindeki gezegenlere yolculuk yapmaktad�rlar. Son bulu�lar�n etkisiyle Ay gibi yak�n�m�zda olan ve daha �nceki y�llarda hayat oldu�u san�lan uydular ve kimi gezegenler sadece uzay istasyonlar�n�n yerald��� k�s�tl� yerle�ime a��lm�� yerler olarak g�sterilmi�tir. �rne�in Merk�r gezegeninin g�ne�e olan yak�nl��� nedeniyle ya�anamayacak bir yer olmas�n�n ke�fedilmesiyle, Gordon maceralar�nda g�ne� sistemine erimi� maden yataklar� sa�layan bir i� istasyonu olarak nitelendirilmi�tir. Yine 60�l� y�llardan ilgin� bir ayr�nt�: Ay��n ya�ama elveri�siz oldu�u ortaya ��k�nca senaristler Sat�rn��n uydusu Titan�� d�nya ya�am�na alternatif olarak d���nm��lerdir Gordon �yk�lerinde.

Bu gibi yeniden yorumlama (eskimi� savlar�n yeniden ele al�nmas�) ka��n�lmaz bir ihtiya�t�r. Sonu�ta bilimkurgu, teknoloji ve bir �ekilde bilime yasland��� i�in var olan de�i�melerin tedbirini de almak zorundad�r. O zaman rahatl�kla �unu sorabiliriz. Ke�fedilen yeni bir �ey art�k bilim kurgunun konusu olmaktan ��kar m�? En erken �rnekler olarak sayd���m�z Buck Rogers�tan beri g�r�nt�l� ileti�im bilim kurgunun konusuydu. Ancak i�inde bulundu�umuz tarih itibar�yla g�r�nt�l� ileti�imin h�l� yayg�nl�k kazanmamas� �nemli bir sorundur. Hele �nternetin d�nya �ap�nda yayg�nla�t��� bu zaman diliminde dahi ABD gibi zengin �lkelerde kritik ameliyat g�r�nt�lerinin e� zamanl� olarak �e�itli hastanelere naklen (�nternetten) yay�nlanmas�, teknolojik alt yap�n�n buna uygun olmamas� nedeniyle h�l� ger�ekle�ebilmi� de�il. Bu y�zden insanlar telefon �ebekelerinde g�r�nt�lerin yayg�n bir �ekilde iletildi�i betimlemelere h�l� rahatl�kla bilimkurgu tahayy�l� diyebilirler. Yine 2000�li y�llar�n ba��nda �retilmi� en yetenekli robotun bile ancak birka� ad�m att��� d���n�l�rse teknolojik �topyalar�n bilimkurguda ne kadar sars�lmaz bir yeri oldu�u anla��l�r. Yapay zek� �al��malar�nda merkezi i�lem birimlerinin ancak ondal�k kesirlerdeki virg�lleri kendi ba��na hareket ettirdi�i d���n�l�rse, geli�en bilgisayar d�nyas�n�n bu yeniden bi�imlendirme ve rafine etme meselesinde ne denli �nemli rol� oldu�unu anlayabiliriz.

Olacaklar� �nceden tahmin etmek kehanet say�l�yorsa bilimkurgu da bundan pay�na d��eni mutlaka almal�d�r. Ancak belirtti�im gibi bilimkurgu tan�mlar�ndaki tematik sorunsal burada da kendini g�steriyor. �rne�in: Mutasyona u�ram�� genler bilimkurgunun konular�ndan say�lsa bile benzer her hik�yeyi bilim kurgu s�n�f�na sokmamak gerekti�i s�yleniyor. X-Men�i ilk anda bilimkurgu saymay� engelleyen �ey nedir bunun yan�t�n� vermek bana da zor geliyor. Mutantlar� konu alan �izgi romanlar�n 60�l� y�llardan itibaren yay�nland��� d���n�l�rse ve anlat�lanlar bir �e�it �topyay� yans�t�yorsa g�n�m�zde gen m�hendisli�inin ya�ad��� ahl�k� tart��malar�n daha o y�llarda X-Men dergilerinde tasvir edildi�ini rahatl�kla g�rebiliriz. �yleyse?

Ger�ekle�meyen kehanetlerin yenilenmesindeki en �nemli neden, ku�kusuz ABD�nin ���nc� d�nya sava�� korkusundan faydalanma arzusudur. So�uk sava��n biti�ine kadar bir�ok bilimkurgu yap�t�nda gelecekteki d�nya, ���nc� b�y�k sava��n yok etti�i bir harabe olarak betimlenmi�tir. Oysa bug�n, Sovyetler y�k�ld���ndan beri tek kutuplu say�lan d�nyada bu sahneler rafine edilip bi�im de�i�tirilmi� ve �evre sorunlar�, do�a tahribat� gibi yeni olgular kullan�lm��t�r. Sonu�ta tahmin edilen gelecek yine karamsard�r. S�z karamsarl�ktan a��lm��ken �zellikle 60�lar�n bilimkurgu yap�tlar�ndaki bir tak�m besleyici yan ��elerden de bahsetmek faydal� olabilir. Do�aya d�n�� ve hippi ak�m�n�n gelecek tasvirleri (kehanetleri) hep insan ruhuna ayk�r�, do�adan uzak (ve s�k�c�) tasvirlerdir. N�kleer sava� sonras�na ait y�k�c� tasvirleri olmasa bile �i�ek �ocuklar�, 60�l� y�llarda d�nyan�n ilerde varaca�� noktan�n teknolojik ilerlemeden dolay� do�adan uzak olaca��n� her f�rsatta dile getirmi�lerdir. Bu �ng�r�n�n �zellikle bilimkurgu filmlerine yans�d��� d�nemlerde gelecek tasvirleri kapal� mek�nlardan olu�mu�, insanlar�n devasa b�y�k binalar i�inde ya�ad�klar� g�sterilmi�tir.

Flash Gordon�da ise �rt�k bir d���nce vard�r. �nsano�lu problemlerini ��zm�� ve uzaya a��lm��t�r. �imdi uzaydaki problemleri ��zecek ve bir �ekilde de�i�ik galaksilerdeki insanlara uygarl���, erdemi, do�rulu�u, belki de insan olman�n onurunu (!) ��retecektir. �nsano�lunun bu ��retme i�inin bir t�r s�m�rgecilik oldu�u ufak bir ayr�nt� olsa gerek ki bilimkurgu �izgi romanlar�na pek konu olmam��t�r. S�m�rgeci olanlar genellikle k�t� uzayl�lard�r. Gordon�un amans�z d��man� Dak Tula gibi k�le ticareti yapmakta, Uzayl�lar insano�ullar�n�n onlar� kurtarmas�n� beklemektedirler. �zetle insano�lunun ele�tirilecek fazla bir yan� da yoktur hani. T�pk� Star Trek dizisinde oldu�u gibi. �nsanlar d�nyadaki sorunlar�n� ��zm��, uzaya a��lm�� hatta gezegenler aras� bir de federasyon kurmu�lard�r. Kar��lar�nda olanlar ise bozguncu Klingon�lard�r. Onlar keyfine g�re hareket etmekte �stelik barbarl�k yaparak uzay cennetinin kurulmas�na engel olmaktad�rlar. Gordon ve Star Trek�teki bu eskiyen g�r���n (Amerika-Kom�nizm kar��tl���n�n) yerini alan ise san�yorum siber punk edebiyat� olmu�tur. Do�ald�r ki eskiyen g�r�� birdenbire yok olmam�� rafine bir �ekilde bi�im de�i�tirerek yeni hik�yelere dahil edilmi�tir. Ve �yle olmu�tur ki insano�lu de�il uygarl�k ihra� edecek, kendi gezegenini korumakta dahi aciz duruma d��m��t�r. Flash Gordon�daki iyimserlik g�n�m�zde Nathan Never�da yer bulmuyor �rne�in. Bug�n abart�lm�� �evre sorunlar� ve kutuplardaki ozon tabakas� deli�i neredeyse n�kleer sava� korkusunun yerini ald�. Bu t�r korkular�n bilimkurguya ya da fantastik edebiyata olan etkisi rahatl�kla fark edilebilir. Art�k hik�ye ba�lang��lar� bile karanl�k oluyor ya da �eski� sonlar ba�lang��ta yer al�yor (�talya�da �ok satan Brendon adl� �izgi romanda oldu�u gibi). Bir g�n d�nyaya bir g�k ta�� �arp�yor ve her �ey de�i�iyor. Ne bilim kal�yor ne teknoloji. �nsanlar�n unuttu�u ve �ok uzak bir ge�mi�te kalan b�y�c�ler, garip insanlar tekrar ortaya ��k�yor vs... K�yamet bir ba�lang�� noktas� oluyor art�k bir�ok hik�yede. T�rkiye�de ya�ayan okurlar enikonu az say�da bilimkurgu �izgi roman�yla h�s�m akraba oldu�umuz i�in kimi zaman bu de�i�ime �a��r�yoruz. E�er �lkemizde bilimkurgu �izgi romanlar�n�n fazla olmamas�n� bir �l�� olarak g�r�rsek T�rk okuyucusu aradaki ad�mlardan -genellikle- habersiz oldu�undan bir t�r alg�lama sorunu ya��yor sanki. Yerli �rneklerin de kimi kesimlerde de�ersiz bulundu�u ve onlar�n yap�tlar�n�n �izgi roman bile say�lmad��� d���n�l�rse bilimkurgu hakk�nda konu�ulanlar zaten s�n�rlan�yor.

Bir ba�ka konu bilimkurgu ile fantastik anlat�lar�n kar��mas�. Ne bilim kurgudur ne de�ildir gibi �zc� iddialar ta��m�yorum. Bir kar��madan s�z edilecekse e�er ta en ba�tan b�yle bir kar��ma vard�. �u da �nemli: Mevcut bilimkurgu tan�mlar�na girmeyen y�nelimleri bir sapma olarak m� i�aret edece�iz, iyi d���nmemiz gerekiyor bence. Yak�n d�nemlerde okudu�um �o�unlukla bilimkurgu say�lan ama dikkatle bak�ld���nda bilimkurgudan �ok fantastik anlat�lar� and�ran �izgi romanlarda net bir bilim-kar��tl��� g�rebiliyoruz. Pozitivizmin anlamland�ramad��� o kadar �ok olguyla kar��la��yoruz ki devreye semavi dinlere �zg� ��z�mler girebiliyor. Bana kal�rsa bilimkurgu ve fantastik edebiyat� birbirlerine �ok yakla��yorlar ve farkl� bir inan� tan�m� yap�yorlar.

Uzayl�lara inanmak ya da insanl���n bir g�n uzayda koloniler kuraca�� fikri gelece�i yorumlamak olarak g�r�ld��� halde, Cantek�in de belirtti�i gibi 20. y�zy�lda bilimkurgu teknolojik verilere dayanmak zorundad�r bi�iminde tan�mlanm��t�r. T�r�n tan�mlamas� yap�l�rken salt g�ky�z�ndeki yabanc� cisimleri UFO sanmay� bir t�r inan� sorunu olarak g�sterenler ve bilimkurguyu inan�-sanr� ekseninden ay�rt etmeye �al��anlar g�n�m�zdeki yeni yorumlar� da tan�mlamak zorundad�r. Her �eyden �nce art�k yeni teknolojik veriler t�r�n ana kayna�� olmaktan ��km��t�r. 1999 y�l�nda Martin Mystere�in bilgisayarlar� bekleyen 2000 y�l� karga�as�na ��z�mler aramas� klasik bilimkurgu ekseninde yorumlansa bile s�z konusu �izgi roman�n bir inan� temeli �zerinde y�kselmesi klasik bilim kurgu tan�mlar�n� tahrif edecek niteliktedir. 10000 y�l �nce Atlantis ve Mu aras�nda olup bitmi� bir sava��n varsay�ld��� d���n�l�rse serideki bir �ok maceran�n ana kayna��n�n eskiden ya�anm�� bir olay�n kan�tlar�n� ortaya serdi�ini (hay�r, bunu iddia etti�ini) g�rebiliriz. Bilgisayarlardaki 2000 y�l� sorunu gibi ya�an�lm�� olay�n �oktan ��z�mlenip bitmesi -o �yk�y� temel al�rsak- baz� Martin Mystere maceralar�n�n klasik bilimkurgu tan�mlar�na yeterince uygun oldu�unu g�steriyor. Ya�ad���m�z d�nemde 2000 y�l� sorunu �oktan ��z�lm��t�r ve bilimkurgunun konusu olmaktan ��km��t�r. Rahatl�kla s�rada bekleyen yeni sorunlar bilimkurgunun konusu olabilir. Hay�r, ��yle s�ylemek daha do�ru: O sorun ��z�mlenmedi�i s�rece bilimkurgunun konusu olabilir.

�lgin� bir nokta daha: Kronolojik olaylar bile bilimkurgunun s�n�r�n� �iziyor. Belli bir kronoloji i�inde ya�ananlar bilimkurguyu s�n�rl�yor. Ay�a gidilir, 2000 y�l� sorunu ��z�l�r, n�kleer tehdit ortadan kalkar ve her �eyin s�n�r�nda dinamik bir ger�eklik kavram� yer al�r. Bunu ��z�mlemek i�in ise determinist bir olumlama sonucu ger�eklik yeni ba�tan rafine edilir ve t�re yeni unsurlar girer. Nathan Never�in k�z� ba�ka bir boyutta ona teknoroid olarak (ne demekse?) g�r�n�r. Felsefe -uyarlanm�� bir felsefe elbette- giderek daha �ok �izgi roman i�ine girer. �yle ki bu yeni unsurlar ve ba�ka boyutlar t�re yeni bir nefes ald�r�r. Zamanda yolculuk gibi �ok �e�itli �yk�ler ��k�labilecek bir ��eye �ba�ka boyutlar� ya da �paralel boyutlar� kat�l�r. Giderek Martin Mystere maceralar�nda s�kl�kla g�r�len bir yol izlenir ve okuyucuya �u s�ylenmek istenir. �Bu t�r �eyler eskiden biliniyordu, ama ortak bilin� onlar�n bir s�re unutulmas�n� sa�lad�. �imdi tekrar y�zeye ��kt� ve insanlar art�k bu ger�eklikle y�z y�ze geldiler.�

Siber-punk edebiyat�na yak�nla�an �talyan �izgi romanlar�nda daha semavi -din mitolojisinden beslenen- bir yoruma gidildi�ini rahatl�kla g�rebiliriz, Brendon �rne�inde oldu�u gibi: �Bir g�n bir g�kta�� her �eyi mahvetti, geriye gittik. Eskinin k�t�l�kleri tekrar ortaya ��kt�.� Ya da ge�en y�zy�ldaki iyimser g�r��lerin Nathan Never�da tuz buz olmas� gibi: �Ne varsa eski plaklarda, eski kitaplarda var, yeni olandan korkuyorum.� Asl�nda bu t�r bir bilin� durumu bilimkurgunun tan�mlar�n� da tahrif ediyor bana kal�rsa. Sonu�ta gelecek diye bir �ey olmad���n� s�ylemekle, gelecekte ya�arken ge�mi�e �zlem duymak farkl� davran��lard�r. Nathan, ya�ad���m�z zaman�n de�erini anlamad���m�z� m� s�yl�yor yoksa ticari olarak kendisini bug�nle mi ili�kilendiriyor.

Albert Camus b�t�n g�nlerin birbirine benzemesinin iyi bir intihar nedeni olabilece�ini s�yler. Ya�arken b�t�n g�nlerin birbirine benzedi�ini hissetti�imiz olur, pop�ler k�lt�r �r�nlerinin bu s�radanl�k kar��s�nda bir ka��� ve s���nma arac� oldu�unu s�yleyenler de �oktur. Genellikle gelecekten bahseden bilimkurgunun �izdi�i genellikle k�yametvari olan hayat, neyin ka���� ve neye s���nmam�z� sa�l�yor, bu da cevab� verilmesi gereken bir soru. �stelik yaz�m�n bilerek cevap verilmemi� ilk sorusu da de�il.



En Son Eklenen 5 İnceleme

Tuna�nın Ağıdı: Plevne
03.11.2007
T�rkiye�de tarihi �izgi romanın gelişiminde �nemli bir durak olan Ratip Tahir Burak�ı ayrıcalıklı kılan se�tiği konular ve �izgisinin orijinalliği idi. ...

Kızlar İ�in Manga:
11.10.2007
Kitap d�kkanı zincirlerinden birine girdiğinizde yerde uzanmış manga � Japon yazarlar tarafından yazılmış ve �izilmiş, siyah beyaz, kalın �izgi romanlar � okuyan bir gen� kızla karş...

Harry Potter ve The Books Of Magic
03.10.2007
Harry Potter serisi ve the Books of Magic (B�y� Kitapları) serisi arasındaki benzerlikler bir �ok kişi tarafından rastlantıdan �te bir şey olarak g�r�l�yor. ...

Hanımlar ve beyler, şu elimde g�rm�ş olduğunuz �izgi roman...
28.01.2007
�izgi romanın doğasına ve potansiyeline ilişkin Emre Kuzuoğlu'dan bir deneme......

Zoraki Casus: Max Friedman
28.01.2007
Vittorio Giardino'nun �nemli bir d�nem �alışması olan Max Friedman, ayrıntıcı �izgileri ve insani hik�yeleriyle benzersiz niteliklere sahip......



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|