02.10.2004

 

�izgi Roman da politik m�cadeleye kat�lmal�

Haberi Ekleyen:
www.seruven.org/Re�it �mrahor

Kas�m 92'de �lkemizden bir y�ld�z ge�ti. Asl�nda iki y�ld�z.. Ama hep birinden s�z ettiler (ne kadar ettilerse)... �izer Enki Bilal ve senarist Pierre Christin, Frans�z K�lt�r merkezinde kendi �alismalariyla ilgili bir sergi a�t�lar. Bilal’in y�netti�i ve senaryosunu yine Christin’in yazd��� Bunker Palace Hotel isimli filmleri g�sterildi. �lkemizde yay�nlanan �izgi, �iziktirme, mizah v.s. dergileri bu ustalarla konu�up bir iki sayfal�k s�yle�iyi ak�l edemediler (yahu ne gerek var, �yle de �ikiyoz b�yle de). Joker ayr� bir hayal k�r�kl��� ile kocaman harflerle ��-d�rt soruluk bir sayfa yapt�. Hi� yapmasayd� diyenler bile oldu. Biz o kadar abartm�yoruz, ama karde�im �izgi roman okuyan yaz� okuyamaz m�, bu kadar m� salakt�r bu adamlar? Yapmay�n �ocuklar, Joker bir �izgi roman dergisiydi! Cumhuriyet’te yay�mlanan a�a��daki s�yle�iyi Joker yapmal�yd�. Vallahi utand�k. Helal sana Kemal G�khan ab�!!

Jethro Tull'�n T�rkiye'ye gelece�ini duydu�umda 'i�te' demi�tim 'bir gen�lik d���m ger�e�e d�n���yor...' Ve konser tepeden t�rna�a diledi�im gibi, bekledi�im gibi ger�ekle�mi�ti de bir derin nefes alm��t�m d�� k�r�kl���na u�ramad�m diye...

�lk maa�imla hi� de duygusal olmayan bir i� yapm��t�m. Ama ikincisini al�r almaz sahaflara ko�tum. Param�n yetti�ince Pilote dergisi ve alb�m ald�m. �izgi roman alb�mleri.. ��te Enki Bilal'in �izgilerini evire �evire ve g�zlerime inanamaz bir halde defalarca ve defalarca incelemeye ba�lad���m g�nler o g�nler...

Ve elbette ki hay�flanarak, "nas�l �izilir b�yle" diye... Hayranl���m ge�er sanm��t�m y�llar ge�tik�e. Aksi oldu. Ula�ilmazl��� daha da artt� benim i�in. �smail G�lge� telefonda 'Bilal geliyor' dedi�inde de y�llar �ncesine uzanan bir d�� ger�ekle�iyor dedim kendi kendime...
Ve bulu�ma g�n� gelip �atti �stanbul Frans�z K�lt�r Merkezi'nde. Enki Bilal'in sergisi ve canl� olarak da bizzat kendisi oradayd� i�te. �lk hayal k�r�kl���m kar�imdaki insan�n son derece gen� olu�uydu. Ya da k�skan�l�k m� demeli?

1951 Belgrad do�umlu Bilal. Bir S�rp. �lk �izgi roman� Le Bol Maudit'den (Lanetlenmi� �anak - 1971) bu yana yaln�zca �izgi-roman �izmekle kalmam��; 1980'de Alan Resnais’nin Amerikal� Amcam (Mon Oncle d’Amerique) filminin afi�ini, yine Resnais'nin Hayat Bir Romand�r (La Vie Est Un Roman) filminin dekor ve kost�mlerini, Jean-Jacques Annoud'nun 'G�l�n Ad�' filminin story-board'lar�n�, Herzog' un "Ye�il Kar�ncalar�n D�� G�rd��� Yer" filminin afi�ini yapm�� ve daha bir�ok dekor, afi� ve benzeri �al��malara imzas�n� koymu�.

Serginin hemen ard�ndan, senaryosunu Bilal'in (1986 y�l�ndan bu yana b�t�n alb�mlerinin senaristli�ini �stlenmis olan Frans�z gazeteci ve senarist) Pierre Christin ile birlikte ger�ekle�tirdi�i ve kendi y�netti�i 'Bunker Palace Hotel' adl� filmi izleyecektik. Sergide olduk�a az say�da orijinal �alisma olmas� hafif bir d�� k�r�kl��� yaratm��t� do�rusu. Biz �izgiye bula�m��lar i�in orijinal son derece �nemlidir. Bask�n�n g�stermedi�i ayr�nt� (ger�i bu biraz T�rkiye'ye �zg� bir durumdur ya) orijinalin kenarlar�nda pislikler var m� yok mu, guva�la neler �rt�lm�s, �st �ste kullan�lan malzemenin ke�fi gibi biz �izerlere keyif verecek bir dizi hususu atlamak zorunda kald�k.

Ertesi g�n Beyo�lu �stiklal Caddesi'nde ya�murlu, puslu ve de ak�am Bo�aza �iktigimda "Bilal'e �stanbul k�ya��, �u yatay ����a bak, b�t�n beyazlar �ildirmis�asina ben buraday�m diyor" diyece�im g�n�n sabah�nda Enki Bilal ve Pierre Christin'le bulu�uyorum:

………….
* �zg�n�m ama Bay Christin �lkemizde Enki Bilal'i tan�yorlar. Oysa bir�ok alb�m� birlikte ger�ekle�tirdiniz ve biliyoruz ki Av Partisi (Partie de Chasse) ile ba�layan beraberli�iniz politik �izgi-romana imzas�n� koyan bir �alismaydi. Bu �alismanin yarat�lmas� s�recini ba�latan da sizdiniz. Bu bizim �lkemizde b�yledir. Bir �izgi-roman� kimin yazd���na de�il, kimin �izdigine bak�l�r. Fransa'da durum nas�l, yani bu saptamam sizin �lkeniz i�in de ge�erli mi?

CHRISTIN: Evet, Fransa'da durum T�rkiye'deki gibi. Bu zaten normal bir �ey, mant�kl� da... ��nk� d�nyan�n en g�zel �yk�s�, en g�zel senaryosu sonu�ta bir ka��t par�as�d�r. D�nyan�n en g�zel senaryosunu k�t� bir �izere teslim ederseniz bundan �ok k�t� bir sonu� al�rs�n�z. Birisi bir kitap��da bir �izgi-roman alb�m� kar��t�rd��� zaman ilk �nce resimdir dikkatini �eken ya da alb�m� elinden b�rakmas�na neden olan. Senaryo bir sonraki a�amada olas� okurun g�ndemine gelir. Bu nedenle de �izerlerin daha �ok tan�nm�� olmas� do�ald�r. Senaristler okurlar�n kafas�n�n i�ini irdelemeye, de�meye �alisirlar.

* Ortak alb�mlerinizin �ogunda bug�n y�k�lm�� bulunan Do�u Bloku'nun ve genel olarak da kapal� sistemlerin a��k bir ele�tirisini yapt���n�z� g�r�yoruz. Bug�n duvarlar�n y�k�ld���n� d���n�rsek sizin �alismalariniz i�in bir �ng�r�yd� diyebilir miyiz?

BILAL: Daha �nce uzun �alismalar yapt�k birlikte. Ve bir alb�m do�du. Bir t�r denek ta�i olmu�tu "Av Partisi" bizim i�in. Hatta bu alb�m, Fransa'da �niversitede ara�t�rma yapan ki�iler i�in ya da siyaset�iler i�in referans niteli�i bile kazanm��t�. Olduk�a erken bir d�nemde hem Perestroika'y� hem de kom�nist d�nyan�n b�l�nmesini, �atlamasini �ng�r�yordu bu alb�m. �izer olarak, �izgi olarak ben bir Do�u Bloku �lkesinden gelmi� oldu�um i�in bu d�nyan�n t�m k�lt�r�n� de biliyorum tabii. S�z konusu Do�u �lkesi her ne kadar bildi�imiz blokun d���nda yer alan bir �lke olsa da... Sonra bir dizi temaya de�inmi�tik. Berlin Duvar�, siyas� iktidar, siyasetin insana, bireye y�nelik bask�s� gibi konular. Bu konular hem benim ki�isel giri�imlerimde hem de ortak �alismalarimizda s�k s�k g�ndeme geldi. Biz ayr�ca, galiba �izgi-roman d�nyas�nda siyaseti konu edinen ilk ikili olduk.

* Enki Bilal'�n zihinlere yerle�mi� bir atmosferi var. Bu atmosfer zamandan, reel zamandan kopar�lm�� gibi. Dramatik ba�lant�lar neredeyse yok denecek kadar az. Her bir kare kendi i�inde b�t�nl��� olan bir resmi, bir tabloyu and�r�yor. Bu saptamalar daha sayfalarca uzay�p gidebilir. T�rkiye’li bir �izer olarak hep bu t�r saptamalar� yapacak insan s�k�nt�s�n� dile getirmi�imdir. Bunun, yeni bir ele�tirmen ihtiyac�n�n Fransa'da kar�iland���n� san�yorum ve kendi al��kanl���m�zla soruyorum size, bize biraz �izginizin atmosferinden bahseder misiniz?

BILAL: Bu soruya benim yan�t vermemem gerekir. ��nk� benim �izgilerimin, �alismamin atmosferini s�r�kleyen unsurlar� az �ok biliyorum, ama yine de tahlil etmek istemiyorum. Bu bana ne ilgin� geliyor ne de yararl� g�r�n�yor. Bu atmosferi s�zc�klerle ifade etmek de istedi�im bir �ey de�il. Ama ortak bir �alisma y�r�t�l�rken, �rnegin Av Partisi'nde kan izleri kar�n �zerinde g�r�ld���nde, k�rm�z� renk �yle, birdenbire gelmi�ti. Daha �nce yaz�lmam��t� bu sahne. B�yle geli�iyor. Bir his. Bunun da a��klamas� olmaz bana g�re.

CHRISTIN: Enki sembolizm yapm�yor. O ger�ek�i bir �izer. Fantazmalar� ger�ekte oldu�u gibi temsil ettiriyor. Betimliyor. Belki de onu cazip k�lan budur. Bazen birbiri ile i� i�e ya�ayan evrenler var. Tek tek resimler i�inde zaman var.

* Alb�mler ger�ekle�irken daha �nce bir s�reli yay�nda par�alar halinde yay�mlan�rd� san�r�m. �u anda durum nas�l? Yani �rnegin Pilote'ta yay�nlan�rd� bir �alismaniz, sonra da bir alb�mde toplan�rd�.

BILAL: Hay�r art�k b�yle yap�lm�yor. Eskiden alb�mlerimiz haftal�k, onbe� g�nl�k ve ayl�k s�reli yay�mlarda, dergilerde yer al�rd�. Dizi olarak �ikiyordu ve sonra alb�mlerde toplan�yordu. Ama art�k do�rudan alb�m yap�p yay�mlamak i�in �alisiyoruz. S�reli yay�mlardan ge�meden do�rudan alb�m olarak yay�mlan�yor. Pilote'la ili�kimiz kesileli on y�l oluyor.

* �sterseniz yine y�k�lm�� duvar, sonras�nda hortlayan milliyet�ilik ve Yugoslavya diyelim. Siz bir yugoslavs�n�z Bay Bilal. Yugoslavya halen kanamakta olan, hatta oluk oluk kan akan bir yara. Ve bir de, acaba tezgahta Yugoslavya �zerinde bir �alisma var m�?

BILAL: Yugoslavya meselesinden s�z etmek �ok zor ve �ok karma�ik. Yaln�zca milliyet�ilik de�il, dincilik ve kat� dincilikten de s�z etmek gerekir. Ama Pierre'le zaten milliyet�ilik ve totalitarizm konusuna de�inen pek �ok �alisma yapt�k. �ok uzun zamandan beri zaten bu konulara derin b�r kayg�yla e�iliyoruz. Ne yaz�k ki, bizim daha �nce �izdiklerimizi de maalesef do�rulam�� oluyor bu son olaylar.

CHRISTIN: Daha �nceki �alismalarimda, �rnegin Fransa'da a�ir� sa��n temsilcisi Le Pen'e y�nelik bir �yk� yazd�m. Bu bir m�cadele meselesi ve �izgi roman�n bu m�cadeleye kat�lmas� gerekti�ini d���n�yorum.

* �izgi �izmeye g�nde ne kadar zaman ay�r�yorsunuz?

BILAL: Genellikle �izmeye be� saatten fazla zaman ay�rmam. Benim ortalama kapasitem bu. Bir renkli sayfay� onbe� saatte yani yakla�ik �� g�nde tamaml�yorum. Bu aralar �izgi-roman �yk�s� ya da film senaryosu yazarken bazen bir iki c�mle i�in 2-3 saat verdi�im oluyor. Yaz� yazarken de�i�ik s�reler s�z konusu, ama �izerken bu be� saat neredeyse de�i�mez bir kural benim i�in.

* Peki Bay Christin, senaryolar�n�z� k�sa bir �zet olarak m�, yoksa kare kare b�t�n diyaloglar� belirlenmi� bir yap�da m� haz�rl�yorsunuz?

CHRISTIN: �nemli bir nokta. De�i�ik, birden �ok �izerle �alistigim i�in birden �ok y�ntemle �alisiyorum. Enki i�in bir �ey yazacaksam, ona g�re haz�rl�yor ve yaz�yorum. Bir ba�kas� i�in de onun �zelliklerini dikkate alarak haz�rl�yorum. Bir senaryoyu, bir �izerden bir di�erine g�re de�i�tirmiyorum. Bu �ok tayin edici bir �alisma tarz�. Ayr�ca, �izerle uzun teknik haz�rl�k tart��malar�m�z olur. O ne istiyor, ne d���n�yor, nas�l d���n�yor, ortakla�a tart���r�z. Sonra da samimiyet ve profesyonellik derecesine g�re, ki ben yakla�ik 15-20 senedir �alisiyorum, art�k bir�ok �izeri �ok iyi tan�yorum ve bu nedenle pek sinopsis haz�rlam�yorum. Ama gen� bir �izere, yani meslek� olarak gen� bir �izere ayr�nt�l� bir senaryo haz�rlar�m. B�ylece o kendini daha g�vencede hissedebilir.

* Fransa'da bundan bir s�re �nce Katoliklerin ve muhafazak�r kanad�n pornoya ve politik mizaha ya da �izgi-romana kar�i ba�latt�klar� bir kampanya oldu�unu duymu�tuk. Neydi bu meselelerin asl�?

BILAL: Evet, bir yay�nevi vard�. Onu Katolikler sat�n ald�. Genel olarak eski de�erlere d�n�� var. Aile, kilise falan yeniden �nemli hale geldi. Ama bu d' Argaud Yay�nevi meselesi biraz �zel bir durumdu galiba. Bas�n da yazar ve �izerleri destekledi bu konuda. Asl�nda bir kad�n �izerleydi dertleri. Ya da �yle olmal�yd� demek daha do�ru... �ocuklara y�nelik �eyler �iziyordu ve son derece anti-Katolik mesajlar veriyordu. Ama yay�nevini sat�n alan bu adamlar, o derece sersemdiler ki, �izgileri �ok sevimli oldu�u i�in ne yapt���n� anlayamad�lar. B�yle bir sistem Fransa'da bir daha i�leyemez.

* Sat��lar� etkiledi mi bu geli�meler, kampanyalar?

BILAL: Hay�r aksine. Bu durum bizim alb�mlerin sat���n� artt�rd� bile diyebilirim size.

* Son olarak bu k�sa ziyaretiniz s�ras�nda T�rkiye'deki �izgi-roman ve mizah dergilerinin ve �izerlerin yap�tlar�yla ilgili bir izleniminiz oldu mu?

CHRISTIN: Bu sabah bir dergi g�rd�m. Ama ben a�a�� yukar� yirmibe� y�l �nce T�rkiye'ye gelmi�tim. Benim g�rebildi�im �ahane bir geli�me var. Teknik olarak �zellikle gazeteler �ok ilerlemi� durumda.

BILAL: Ben T�rkiye'yi yeni yeni tan�yorum. �ki y�ld�r falan. Profesyonel d�zey olduk�a iyi. Bask� kalitesi, �izgi kalitesi de �yle. �talya'da, �spanya'da �izgi roman�n ilk �iktigi d�nemdeki kaliteyi hat�rlat�yor bana. T�rkiye art�k bence, Avrupa �izgi-roman d�nyas� i�inde yer al�yor.


Kaynak: Kemal G�khan G�RSES
15 Kas�m 92 tarihli Cumhuriyet


En Son Eklenen 5 Yazı

B�y�klerin oyuncak��s�
16.05.2005
Ba�larda sadece ABD�de pop�lerdi. Ancak o kadar kaliteli �retiliyordu ki, oyuncaklara �ocuklardan �ok yeti�kinler ilgi g�stermeye ba�lad�. Ana modeli heykelt�ra�lar �iziyordu. Ard�ndan her detay� i�in ayr� kal�plar al�n�yor ve elle boyan�yo...

S�permen Tekrar U�uyor
01.05.2005
Kripton gezegeninden gelen, bir�ok insan�st� g�ce sahip olan k�rm�z� pelerinli "�elik adam" S�permen... Hayat�n� her normal insan gibi ge�irmeye �al��an, biraz sakar, �ap�al hatta korkak, S�permen g�r�nd��� anda ortadan kaybolan gazeteci Cl...

Baba-oğul, işleri balon doldurmak
24.04.2005
Fato�-Basri, Tenten, Zagor, K���k Prens, Mister No, Mandrake... T�m bu �izgi romanlar�n kopya �izimlerini ya da T�rk�e kaligrafilerini o yapm��. Yaparken de Lucky Luke'u Red Kit'e �evirmi�, Fantom'u ormanda on kaplan g�c�ne ��karm��. O�ul �...

Son model D�nya D�zeni
17.04.2005
"Ha postal ha pelerin, ne fark eder ki? Hepiniz mevcut yozla�m�� d�zeni tehdit eden her �eyi ezmekle g�revli �niformal� zorbalars�n�z. Gidin ve sahiplerinize Odin'in o�lunun sava� tezgahlayan ve masumlar� �ld�ren bir askeri sanayi tesisi he...

Beraber y�r�d�k biz bu yollarda...
13.04.2005
Okulun a��lmas�na �� hafta vard� ve ben, H�rriyet'in sayfalar�nda tan�d���m �izgi bant�, kar��mda dergi olarak bulmu�tum. Hen�z ilkokul birinci s�n�fa ad�m�m� at�yordum... Okumay� da ��zd���m s�ylenemezdi. �lk say�s� al�nd�, sonra ikincisi,...



雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|