15.10.2004

 

Memleket �izgi Roman� Hakk�nda Birka� Tespit

Haberi Ekleyen:
www.seruven.org

Ge�ti�imiz Temmuz ay�nda Milliyet Sanat Dergisi �izgi roman� dosya konusu yaparak yazar, �izer, akademisyen ve yay�nc�lara konuyla ilgili g�r��lerini sordu. O dosyadan se�ti�imiz yaz�lardan ilki Ser�ven ekibinden Levent Cantek'e ait.

�izgi roman�n d�nyadaki geli�imi, Amerikanla�man�n bir par�as�/sonucudur. Genellikle Avrupa’da do�du�u kabul edilen bu anlat�m t�r�, Amerika’da yayg�nl�k kazanm��, yirminci y�zy�l�n ilk yar�s�nda bir end�striye d�n��m��t�r. T�r�n yayg�nl�k kazanmas�n�n ekonomik nedenleri yaz�l� bas�ndaki rekabete ba�lanabilir. Gazetelerini geni� kitlelere satabilmek ad�na, az yaz�l�, bol resimli, kolay anla��labilir bir anlat�m olan �izgi roman kullan�lm��; karikat�r ve ill�strasyon ile roman ve tefrika gelene�i �izgi romanda harmanlanarak sunulmu�tur. �izgiyle hikayele�tirmeyi ilk �a�lara kadar g�t�rmek m�mk�n olsa da �izgi roman, yaz�l� bas�n�n ekonomik talepleriyle evrilmi� bir yirminci y�zy�l anlat�s�d�r. �ok sat��l� gazetelerin olu�umunda, �izgi romanlar�n kazand�klar� pop�lerli�in �nemli bir pay� vard�r.

Amerikan �izgi roman end�strisinin d��ar�ya a��l�m s�reci, hemen her �lkeyi oldu�u gibi, T�rkiye’yi de etkilemi�tir. T�rk�e’de yay�nlanan ilk �izgi roman �rneklerinin b�t�n�yle Amerikan kaynakl� olmas� tesad�fi de�ildir. Otuzlu y�llarda foto-realistik �izgilerle haz�rlanm�� ser�ven bantlar�n�n �ocuk dergilerinde yayg�nl�k kazanmas�, t�r�n “comics” olan �zg�n isminden farkl� bi�imde tan�mlanmas�n� da etkilemi�tir. Mizahi bantlara g�re ciddi bir anlat�ma sahip olan, gazetelerdeki tefrikalara, sinemalardaki seriyallere yak�n ve b�t�n�yle ser�ven edebiyat�n�n i�inde yer alan bu bantlara “sinema-roman�” veya “resimle roman” denmi�tir. Ba�l�ba��na ilgin�lik ta��yan bu roman (s�fat) tamlamas�, anlat�lar�n daha �ok �ocuk dergilerinde yer almas�yla ili�kili olarak se�ilmi� olabilir. �ocuklar�n iyi-k�t� m�cadelesine dayanan �l�m ve �ld�rmenin yer ald��� aksiyon a��rl�kl� �yk�lerden olumsuz etkilenebilece�i d���n�lerek, adland�rmada edebiyata yak�n bir tercih yap�lm��t�r. Tercih sahiplerine bak�l�rsa, anlat�lan sinemaya da benzese, resimle de anlat�lsa, bir “roman”d�r. �ocuk dergilerinde yayg�nl�k kazanan bu adland�rma, sonraki y�llarda resimli roman ve – yetmi�lerden sonra – �izgi roman olarak s�regelecektir.

�izgi roman�n T�rkiye’de pop�lerle�mesi Amerikanvari bir gazete olarak ��kan, d�nemin �ok-satar yay�nlar�yla k�yasland���nda, g�rselli�e �zel bir �nem veren H�rriyet’le olur. K�rkl� y�llar�n matbaa teknikleri foto�raf kullan�m�n� verimsiz k�ld���ndan, gazete ressamlar� bas�n�n g�rsel vitrinini olu�turmaktad�rlar. H�rriyet, Sedat Simavi’nin magazin yay�nc�l��� tecr�besinin, yeni matbaas�n�n ve farkl� �izerleri dolgun �cretlerle �al��t�rma politikas�n�n sonucu olarak y�ksek bir sat�� yakalar. K�rkl� y�llarda T�rkiye Yay�nevinin �e�itli dergileriyle daha k���k bir �er�evede uygulad��� yay�nc�l��� kitleselle�tirmi�tir. Simavi, Amerikan gazetelerine benzer bi�imde, H�rriyet’te g�nl�k �izgi-bantlara yer verdi�i gibi, d�nemin en �nl� �izerlerinin haz�rlad��� �izgi romanlardan olu�an renkli pazar ilaveleri vermeye ba�lam��t�r. T�pk� Amerika’da oldu�u gibi, bizde de, t�m gazeteler birbiri pe�i s�ra benzer uygulamalara giri�irler. �izerlerin y�ksek �cretlerle bir gazeteden di�erine transfer oldu�u, t�m d�nyada be�eni kazanm�� �izgi romanlar�n T�rkiye’de yay�mland��� zengin/verimli bir d�nem ba�lam��t�r. 1950-70 y�llar�, gazetelerdeki �izgi romanlar�n alt�n �a�� olarak tan�mlanabilir. T�rkiye’de �izgi roman denilince akla gelen yerli �izgi romanlar�n neredeyse tamam� bu d�nemin gazetelerinde yay�mlanm��t�r. Abd�lcanbaz (1955) Milliyet’te; Karao�lan (1962) Ak�am’da; Malko�o�lu (1964) Cumhuriyet’te; Tarkan (1967) H�rriyet’te ba�lam��t�r �rne�in. Yine yerli �izgi roman dergilerinin �nemli bir �o�unlu�u �nce gazetelerde yay�nlanm��, sonra dergiye d�n��t�r�lm�� �r�nlerdir. En az�ndan �o�unun ilk say�s� gazeteler taraf�ndan �cretsiz ilave olarak verilmi�tir.

Yerli �izgi roman�n gazetelerle ili�kisinin birka� sonucu oldu�u s�ylenebilir. �rne�in, gazete okurunu muhatap almak, “b�y�kler i�in” d���n�lm�� �yk�lerin �retilmesine neden olmu�tur. T�rkiye’de �ocuklar i�in haz�rlanm�� �izgi roman yok denecek kadar azd�r. “B�y�kler i�in” ibaresi, erotizmle e�le�tirilmi� ma�ist �zellikler ta��yan anlat�m bi�imleri bir modaya d�n��m��t�r. Kad�n kahramanlar�n yoklu�u, ayn� ma�izmin bir sonucudur. Gazetelerin g�ncel politikaya olan ba�l�l�klar�n�n �yk�leri etkiledi�i de ileri s�r�lebilir. Milliyet�i temalar�n a��rl�kl� oldu�u �izgi romanlar, altm��l� y�llar�n sonundan itibaren sol arg�manlarla bi�imsel de�i�iklikler ya�arlar. Karao�lan, Abd�lcanbaz ve bir �izgi roman dergisi say�labilecek G�rg�r, farkl� d�zeylerde milliyet�i-sol referanslara y�nelirler. Bir ba�ka sonu� nitelikle ilgilidir: gazetelerde yay�nlanmak bir sonraki g�n� merak ettirecek tefrika mant���nda sayfa yapmay� gerektirmektedir. Bu, �yk�lerin “dergi” olarak yay�n�nda bir nitelik sorunu yaratmaktad�r.

Gazetelerde k�s�l�p kalan ve anlat�m �zelliklerini yenileyemeyen yerli �izgi roman�n ��k���n� G�rg�r sa�lar. �lgin�tir, G�rg�r da bir gazete k��esinde ba�lam��, dergiye d�n��m��t�r. G�rg�r’�n y�ksek sat�� ba�ar�s� bir�ok yeni ismi maddi ve manevi anlamda �izgi romana ve �izerlik mesle�ine �ekmi�tir. Derginin ekonomik anlamda par�alanmas� dahi bu �izer bereketini azaltmam��t�r. 1970-1990 aras�n� yerli �izgi roman�n G�rg�r d�nemi olarak adland�rmak yanl�� olmayacakt�r. Sonraki d�nem yaz�l� bas�nda toplam sat��lar�n d��t���, �ok kanall� televizyon ve internet gibi ara�lar�n �o�ald��� bir zaman dilimine denk d��ecektir.

Ayn� d�nemde �izgi roman�n sanat oldu�una ili�kin yaz� ve incelemelerin yay�nlanmas� ise ironiktir. ��nk�, bir on y�l �ncesine k�yasla, �izgi roman sat��lar� k�rk misli kadar azalm��t�r. G��l� ve yayg�n oldu�u d�nemde sayg�n bulunmayan �izgi romana iade-i itibar etmek, de�i�en zaman�n s�ratini yakalayamayan toplumun ge�mi�e �zleminden kaynaklanmaktad�r �nemli �l��de.
Bug�n, eskiye g�re daha m�tevazi, gene de olduk�a y�ksek say�labilecek sat��l� birka� dergide ve yine istisnai birka� gazetede ya��yor yerli �izgi roman. Karamsar olmak i�in �ok sebep olmakla birlikte, bizi iyimser k�lan, farkl� bi�em ve anlat�m �zellikleri ta��yan zengin say�labilecek bir �izer �e�itlili�inin varl���.


Kaynak: Levent Cantek, Milliyet Sanat Temmuz 2004


En Son Eklenen 5 Yazı

B�y�klerin oyuncak��s�
16.05.2005
Ba�larda sadece ABD�de pop�lerdi. Ancak o kadar kaliteli �retiliyordu ki, oyuncaklara �ocuklardan �ok yeti�kinler ilgi g�stermeye ba�lad�. Ana modeli heykelt�ra�lar �iziyordu. Ard�ndan her detay� i�in ayr� kal�plar al�n�yor ve elle boyan�yo...

S�permen Tekrar U�uyor
01.05.2005
Kripton gezegeninden gelen, bir�ok insan�st� g�ce sahip olan k�rm�z� pelerinli "�elik adam" S�permen... Hayat�n� her normal insan gibi ge�irmeye �al��an, biraz sakar, �ap�al hatta korkak, S�permen g�r�nd��� anda ortadan kaybolan gazeteci Cl...

Baba-oğul, işleri balon doldurmak
24.04.2005
Fato�-Basri, Tenten, Zagor, K���k Prens, Mister No, Mandrake... T�m bu �izgi romanlar�n kopya �izimlerini ya da T�rk�e kaligrafilerini o yapm��. Yaparken de Lucky Luke'u Red Kit'e �evirmi�, Fantom'u ormanda on kaplan g�c�ne ��karm��. O�ul �...

Son model D�nya D�zeni
17.04.2005
"Ha postal ha pelerin, ne fark eder ki? Hepiniz mevcut yozla�m�� d�zeni tehdit eden her �eyi ezmekle g�revli �niformal� zorbalars�n�z. Gidin ve sahiplerinize Odin'in o�lunun sava� tezgahlayan ve masumlar� �ld�ren bir askeri sanayi tesisi he...

Beraber y�r�d�k biz bu yollarda...
13.04.2005
Okulun a��lmas�na �� hafta vard� ve ben, H�rriyet'in sayfalar�nda tan�d���m �izgi bant�, kar��mda dergi olarak bulmu�tum. Hen�z ilkokul birinci s�n�fa ad�m�m� at�yordum... Okumay� da ��zd���m s�ylenemezdi. �lk say�s� al�nd�, sonra ikincisi,...



雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|