23.10.2005

 

Bir Gizli ��siz Portresi

Haberi Ekleyen:
www.seruven.org

Ek�i dergisinde yay�nlanan farkl� bir S�permen portresini aktar�yoruz.

Uzun zamand�r g�lgesinde ya�ad���m�z bir musibeti �s�per' diye adland�r�yor Ve ba�r�m�za bas�yoruz. Bu k�rm�z� pelerinli zat�n ismini hepimiz biliyor, onu S�permen diye �a��r�yoruz. Oysaki biraz sorgulayal�m: S�permen ger�ekten s�per mi? Dogmala�t�rmadan ve rasyonel bir �ekilde inceleyince g�rece�iz ki kendisine S�permen diyen ve dedirten, yani �s�per bir adam� olma iddias�ndaki bu �ah�s, ne yaz�kt�r ki s�per olamad��� gibi adam da olamamaktad�r. Yaz�mda bunu ispatlamaya �al��aca��m. �ncelikle �unun yanl�� anla��lmas�n� istemem: Ben S�permen'in yeteneklerini, h�z�n� ve karizmas�n� tart��m�yorum. Bunlar herkesin bildi�i, S�permen'in ''normal� den ayr�ld��� ve ilk bak��ta s�per s�fat�n� kazand��� de�erler. Evet, S�permen bir kur�undan daha h�zl�d�r. Evet, S�permen bir z�play��ta bir g�kdelenin �zerinden atlayabilir. Ve evet, icap ederse k�pr�n�n ��km�� yerine kaynak olur, �zerinden bir tren dahi ge�irebilir. Bu yeteneklerini ve potansiyelini kimse reddedemez. Ama S�permen*in ele�tirisinde temel alaca��m�z ger�ek de tam olarak budur. S�permen, s�per yetenekleri ve potansiyeline oranla ortaya koyduktan ile de�erlendirilince s�per say�lamaz. S�peri ge�tim, kendisine kar�� sorumlulu�u perspektifinde de�erlendirildi�inde alenen zavall� denebilecek bir seviyededir.

Niye Klark Kent?
S�permen'in s�per olmay���n� ispat etmek i�in �nce onun temel fonksiyonlar�n� s�ralayal�m. S�permen'in temel i�tigal alan� kanunca su� tan�mlanm�� fiilleri i�leyen �su�lular� ile sava�makt�r. �kincil i�tigal alan� ise �ng�r�lemeyen ya da g�r�lebilen felaketleri engellemek, zararlar�n� s�f�rlamak, tehlike ve tehditleri etkisiz hale getirmektir. S�permen bu fonksiyonlar�n hepsini harfiyen yerine getirir. Kabul. Ama gelin S�permen'in bu fonksiyonlar�n� iktisadi ger�eklikler �����nda d���nelim ve de�erlendirelim. Su� ve felaketlerin �o�unlu�u onlar� olu�turan sistemlerdeki arazlar sebebiyle tekrar ederler. Misal T�rkiye'de ��p patlamas� sebebiyle ��p alt�nda kal�p �len insanlardan bahsedilebiliyorken bunun ayn�s�n�n �svi�re'de olmas� pek m�mk�n de�ildir. G�ney Afrika'da su� oran� �ok y�ksek iken �zlanda'da bu oran yok denecek seviyededir. Bu farkl�l�klar aras�ndaki temel belirleyen G�ney Afrikal�lar�n su�a meyli, T�rk ��plerinin patlama temay�l� de�il, kar��tlar� ile aras�ndaki iktisadi farkl�l�klard�r. N�fusun �ok k���k bir k�sm�m olu�turan patolojik su�lular ve kar��t�na oranla �ok daha az rastlanan �ng�r�lemez/engellenemez felaketler d���nda t�m sorunlar�n ��z�m� S�permen m�dahalesinden de�il, sa�lam bir iktisadi yap�dan ge�er. �imdi bu temel bilginin �����nda de�erlendirelim: Hep su�lular ve suni ya da do�al felaketler ile m�cadelesini g�r�p alk��lad���m�z S�permen su�u ve felaketleri olu�turan ekonomik, sosyal ve k�lt�rel unsurlar ile sava�mak i�in bug�ne kadar ne yapm��t�r? Hangi �nlemleri alm��t�r? S�per potansiyelinin y�zde ka��n� efektif bir �ekilde kullanmaktad�r? Ya da bu soruyu ��yle soral�m: Y�k�lm�� bir k�pr�y� ba�lamak i�in kendini siper edebilen S�permen hayat�nda hi� k�pr�y� ba�lamak i�in kendini siper edebilen S�permen hayat�nda hi� k�pr� ve kamuya a��k yap�lar�n tamiri, bak�m� ve onar�m�nda �al�� m�d�r? Su�lular� ilk f�rsatta paket yap�p hapse yollayan S�permen, bu su�lular�n olu�mamas� i�in hayat�nda bir okul yap�m�nda faal rol alm�� m�d�r? Hep ma�durun yan�nda bildi�imiz S�permen hayat�nda hi� bir sweatshop'ta saati on sente �al��anlara y�nelik bir �al��mada bulunmu� mudur? S�permen'i gettoda su�lu paketlemek d���nda g�ren, duyan varmola?

Hay�r, bin kere hay�r. Peki, bu s�perli�ini sadece felaketler ger�ekle�tikten sonra g�steren, kerameti sadece su� i�lendikten sonra ortaya ��kan S�permen bu yukar�da sayd�klar�m� yapamaz m�? Elbette ve bal gibi yapar. �cap etti�inde Kuzey Kutbu'na gidip �al���lmas� imk�ns�z ko�ullarda dahi kendi kullan�m�na mahsus �Yaln�zl�k Kalesi� gibisinden lirik kaleler yapabilecek kadar eli i� tutan S�permen, k�z arkada��n� kurtarmak i�in zaman� bile geri d�nd�rebilen bu �ah�s, istese ve ger�ekten �al��sa d�nyada su�un ve felaketin esamisi okunur mu? Oysaki S�permen -s�perli�ine ra�men- ne yapmay� se�iyor? Klark Kent olmay� se�iyor. Hayat�n�n b�y�k bir b�l�m�n� hangi me�gale ile i�tigal ederek dolduruyor? Gazeteci olarak dolduruyor. Bunun nesi S�per? Bunun nesi Adam olmak? Do�rusu �u kil S�permen �ap ve kalibresindeki birisi i�in gazeteci olmak �i� sahibi olmak� manas�na gelmemektedir. Bunun terimsel iktisadi bir kar��l��� da; vard�r S�permen bir gizli i�sizdir. Hatta bu kavram�n tepe noktas�d�r. Gizli i�sizlik bir i��inin/�al��an�n teknik yeterlilikte uzmanla�t��� ve kalifiye oldu�u i� alam yerine do�rudan uzmanl�k alan�na ve marjinal faydas�na hizmet etmeyen bir i�te �al��mas� durumudur. �rne�in bir orman m�hendisinin of�sboyluk yapmas� bir gizli i�sizliktir. S�permen'in konumunun geleneksel �gizli i�sizlik'* tan�m�yla ayr�m noktas� �udur: Gizli i�sizler ve i�sizlik i�g�c� ve �stihdam�n arz talep ile dengesizli�inden ortaya ��kar. Misal milyon tane S�permen'in oldu�u bir� d�nyada elimizdeki mevcut S�per-men'in i� bulamamas�ndan, gazetecilik yapmaya ba�lamas�ndan belki bahsedebiliriz. (Belki diyorum, ��nk� S�permen istihdamda belirleyici olan i�g�c�n�n yatay hareketlili�i konusunda da s�n�rland�r�lmam��t�r. �stedi�i anda t�m galaksiyi dola��p uygun bir gezegende S�permenlik yapabilir.) Bu durumda kimse S�permen'i su�layamaz. Ama S�permen s�per kahraman i� pazar�nda �ok fazla alternatifi olan bir isim de�il�dir. D�nyam�zda pek bulunmayan Kriptonit engeli d���nda S�permen yorulmadan, laf�n geli�i de�il ger�ekten de ���k h�z�yla �al��abilen, s�n�rs�z do�al kaynaklan bir g�n i�inde binlerce i�i yapmaya muktedir bir s�per kahraman olarak benzerlerinden ayr�l�r. Ama S�permen b�t�n bunlara ra�men gazeteci olmay� se�mektedir. Peki, S�permen bir gazeteci olarak m�thi� i�ler mi ba�armaktad�r? Halk� m� bilin�lendirmektedir? Pulitzerlik ara�t�rma yaz�lan m� yay�nlamaktad�r? �ok uluslu �irketler seviyesinde su�lular� m� ortaya ��karmaktad�r? Yine hay�r, yine asla. S�permen ���nc� sayfa tipi haberler yazmaktan �te bir ilgi ve �ap� olmayan bir bulvar gazetecisidir. Amerika'n�n yellow press dedi�i tipte bir gazetede �al��maktad�r, i�erik ya da haber de�il sansasyon pe�indedir. Muadiliyet olarak Klark Kent'in gazetecili�i, medyac�h�� Acun Firarda�dan, Reha Muhtar'dan farks�zd�r. Klark Kent'in arabas�na bomba yerle�tirilmesi, z�lf�yare dokundu�u i�in g�zalt�nda kaybolmas� gibi bir ihtimal s�z konusu de�ildir.

Kost�ml� s�per dumb�k
�imdi d���n�n, S�permen bir sabah uyand���nda Klark Kent olmay� se�mek yerine ger�ekten potansiyeline lay�k olsa ve S�permen olmay� se�se neler olurdu? Normal insanl���n k�s�d� im-kanlan ile aylar i�inde ger�ekle�tirdi�i bir�ok projeyi zaman ve mek�n faydas�na y�nelik fiziksel, kaynaksal engellerden muaf oldu�u i�in k�sa zamanda ger�ekle�tirmez miydi? �cap etti�inde gezegenleri y�r�ngesine sokacak derecede g��l� olan bu ki�i sadece vatanda�� oldu�u Amerika'ya de�il t�m d�nyaya refah� ve dolay�s�yla su� oran�n�n d��t��� bir toplumu arma�an edemez miydi? I��k h�z�na yak�n bir h�za sadece yedi�i �ift ka�arl� tostu yakarak ula�abilen bu �ah�s g�nde sadece birka� saatini ay�rarak olas� felaketleri engellemek �zere k�pr�lerde, barajlarda m�hendislere yard�m� olacak raporlar ile sonu�lanan rutin check-uplar yapamaz m�yd�? Ge�mi� S�permenli�i s�resinde Tanzanya'da su�lu kovalad���n� g�rmedi�imiz, Hindistan'da adaleti sa�lad���m duymad���m�z, u�ma yetene�ine ra�men Amerika yerlisi kalabilmi� olan bu d�rz�, ger�ekten tekmil insanl���n selametini d���nseydi, ���nc� d�nya �lkelerinin sanayile�me, modernle�me hamlelerinde etkin i�g�c�, lojistik destek sa�layamaz m�yd�? Sadece sansasyonel de�eri olan belalar, felaketler d���nda �lkelerin ve kurumlar�n sistemlerine i�kin hastal�kla-n, sorun yaratan dinamikleri ve eksiklikleri gide�remez miydi? Su�lular� hapishaneye b�rakmaktan �tesi ile ilgilenmeyen S�permen, idealize edilmi� bir fig�r olarak ara s�ra hapishanelere gidip mahk�mlar ile konu�amaz, onlara yard�m elini uzatamaz, rehabilitasyona katk�da bulunamaz, x-ray bak��lar at�p hapishane sisteminin sakatl���n� g�remez, onu d�zeltmeye y�nelik at�l�mlara giremez miydi? S�permenlik sadece birilerini bir felaketten kurtarmak ile mi s�n�rl�d�r? Oysaki bu kost�ml� s�per d�mb���n 1930'lardan beri tek fonksiyonu �ova y�nelik demir b�kmek, �zerinden tren ge�irmek ve de u�abildi�i halde bir g�kdelenin �zerinden atlamak gibi ebleh�e fiiller ile s�n�rlanm�� de�il midir? �u bir ger�ek ki, bir �ahs�n yetkinli�i ve de�eri hayatta kar��s�na d��man olarak ald��� ki�i ve olgular ile �l��l�r. S�permen'in muhatap ald��� d��manlar�n hepsi bir yeti�kin olarak derinli�inin ve ciddiyetinin aynas�d�r. Brainiac gibi, Lex Luthor gibi banka soymak, d�nyay� ele ge�irmek nevinden nahif planlar� olan s�per-k�t�lerden �te bir rakibi olmayan S�permenin hangi s�perli�inden bahsedebiliriz ki'? Dahas�, varl���n� me�ru k�lmak i�in devaml� surette �aps�z osuruk d��manlara ihtiya� duyan S�permen'in iyi niyetinden de ��phe edemez miyiz? T�m serveti�ne ra�men Gotham City'nin refah� i�in herhangi bir kurumsal, idari yat�r�m yapmak yerine maskeli bir soytar� olmay� se�en Batman�in rahattaki hali Bruce Wayne ne kadar su�tan ve su�lulardan rahats�z ise, �su� ve ceza� ile ili�kisi ne kadar y�zeysel ise S�permen de o kadar rahats�zd�r, o denli y�zeyseldir. Peki neden? S�permen neden su� ve problemler ile ili�kisini b�ylesine s��Jam��t�r?

Yan�t� S�permen'in karakterinde bulabiliriz. S�permen �u gezegenin g�r�p g�rebilece�i en t�ynetsiz, en dar g�r��l� �ah�slardan birisidir. T�ynetsizdir, ��nk� t�m hayat�n� kendisinden a�a��da zavall�lar�n aras�na kar��maya adam��t�r. Karaktersizdir, ��nk� ne kadar u�arsa u�sun hep do�du�u yere d�nm��, kendini geli�tirememi� ve Metropolis'te dahi bir ta�ral� olarak kalmay� se�mi�tir. S��d�r, ��nk� g�c�n� i�inden ��kt��� ta�ral� ve l�mpen de�er yarg�lan ile y�nlendirir ve �s�per� liginin �l��t�n� kendisi ve muadilleri ile de�il, kendi alt�ndakilere oranla belirler, onlar taraf�ndan s�per olarak tesmiye edilmeye hayat�n� vehmeder. Anl�k g�ndemlerden ibaret ya�amlar� olan ve hayat�n� korkular ile belirleyen zavall�lar gibi/i�in ya�amay� �iar edinmi� S�permen iyi bilmektedir ki, b�yle k���k piknik t�p� k�vam�nda i�lerle u�ra�maz, durmadan �hayat ve hayatlar kurtar�yor� gibi g�r�nmezse insanlar ondan reel, di�e dokunur i�ler yapmas�n� talep edeceklerdir. Bu durumda elbette S�permen d�zenin i�leyi�ine y�nelik k�kten m�dahalelerde bulunmaz. Her �eyi oluruna b�rak, iki g�nde bir banka soyulsun onlar� paket yapars�n; Lex Luthor bilmemne makinesi icat etsin, onu k�rars�n, devaml� me�gul g�r�nt�s� �izersin. Ger�ek �u ki, S�permen sadece do�du�u Kan-sas'a ba�l� Smallville kasabas� halk�n�n de�il, Amerika'n�n da �ocu�udur. S�permen birey olarak Amerika Birle�ik Devletleri�nin ki�ile�mi� halidir. Sahtek�rl��� �rten bir k�rm�z� pelerin, bolca �ekil, s�n�rs�z �ovun ard�ndan faydas� ancak eyvallah �ekti�i d�zen i�inde �g�r�lebilen� bir s�per g��t�r.

�zetlemek gerekirse, Amerika'n�n l�zumu ve ger�ekli�ini, potansiyeli ve uygulamas�n�n �arp�kl���n� S�permen'in kost�m�nde g�rebiliriz: Pantolonun �zerine giyilmi� bir k�rm�z� don!

otisabi



Kaynak: Ek�i Dergisi, 14-20 ekim 2005, otisabi


En Son Eklenen 5 Yazı

Kad�nlar� en g�zel �izen adam
03.12.2005


Ba�l�k tart���l�r... Fakat aralar�nda benim de bulundu�um Milo Manara hayranlar� i�in �En g�zel kad�n �izen �izgi romanc� kimdir?� denildi�inde akla �nce Milo Manara gelir.

�lk ald���m Manara alb�m� �Gullivera�yd�. Sonra �Click� seri...

En 'K�stah' G�rg�r'c�lar!
29.11.2005
Hayat�m�z�n bir d�nemi acayip G�rg�r ge�iyordu. Avni, En Kahraman R�dvan, E�ek Herif, Deli Ziya... bu d�nemin efsane kahramanlar� olarak kay�tlara ge�ti.

O�uz Aral t�m ekibiyle birlikte sokaktan ald��� t�yolarla, 'gereksiz taramalardan ...

Hilal'e o g�zle bakmayın!
17.11.2005
Kenan Yarar'la r�portaj yapmak i�in Bağcılar'dan G�ztepe'ye kadar uzun ve zahmetli bir yolculuk yapmak gerekiyor. �izgi romanlarında bir nevi karanlık hik�yeleri ince mizah �ğeleriyle harmanlayarak sunan Yarar'ı...

Acta est fabula (*) (oyun bitti)
09.11.2005
Sevenlerinin kendilerini al��t�rmalar� gerek. Asteriks uzun bir aradan sonra ge�en hafta 27 �lkede birden sat��a sunulan 33'�nc� alb�m�yle hasret gidermiyor veda ediyor.

Benim ad�m Obelix. "Menhir'' yontucusuyum. Hay�r efendim, ne �i�man...

Bir Gizli ��siz Portresi
23.10.2005
Uzun zamand�r g�lgesinde ya�ad���m�z bir musibeti �s�per' diye adland�r�yor Ve ba�r�m�za bas�yoruz. Bu k�rm�z� pelerinli zat�n ismini hepimiz biliyor, onu S�permen diye �a��r�yoruz. Oysaki biraz sorgulayal�m: S�permen ger�ekten s�per mi? Do...



雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|