17.05.2005

 

Osman Necmi Karaca: �Herg�ye: �sizin kitaplar�n�z bizde izinsiz yay�nlan�yor� dedim�

Aydan �elik

Osman Necmi Karaca �nemli gazetelerde y�neticilik yapm��, �leti�im Fak�ltesinde ��retim g�revlisi olarak �al��m�� deneyimli bir gazeteci. Yay�n d�nyas�ndaki as�l �n� kurucusu oldu�u ONK Ajans�tan geliyor. Aydan �elik, Karaca ile yay�nc�l�k tarihine, telif haklar� sorunlar�na ve �izgi romana ili�kin bir sohbet yap�yor. Sohbeti ilgin� k�lan ise Karaca�n�n Herg� ile ilgili bir an�s�. Sorular�m�z� ��kararak metni b�t�n�yle Karaca�n�n konu�malar�ndan olacak bi�imde yeniden d�zenledik.

Efendim biliyorsunuz Telif Haklar� Kanunu 1951 y�l�nda ��kt�. Ellili y�llar�n ortalar�nda T�rkiye�de telif i�leriyle u�ra�an �� ki�i vard�. Birincisi Avukat �smail Kemal Elbir idi. Frans�zlar�n iki kurulu�u SACD (Soci�t� des Auteurs et Compositeurs Dramatiques) ve SACEM�i temsil ediyordu. Sonralar� bu i�i karde�i Prof. Halit Kemal Elbir �stlendi. SACEM m�zikle ilgili telif konular�n� y�r�t�yordu, SACD ise tiyatroyla ilgili olanlar�. Bug�n SACEM�i MESAM, SACD�i ise, Halit Kemal beyin g�revi bana devretmesiyle, biz temsil ediyoruz. �kinci ki�i benim Galatasaray Lisesi�nden de a�abeyim olan Ali Rauf Akan �nsel�dir. Ali Rauf Bey �zellikle �izgi roman konusunda �al���yordu. Opera Mundi�nin ve King Features Syndicate��n temsilcisiydi. Onun �izgi roman ve telif haklar� konusunda eme�i �ok b�y�kt�r. ���nc� ki�i ise roman�la ilgili telif i�lerine bakan Enver Esenkova idi. Enver Bey daha sonra Eski�ehir�e ��retim �yesi olarak gidince, i�ini, Halit Kemal gibi, o da bize miras b�rakt�. Yani biz bir yerde onun ve Halit Kemal Elbir�in devam� gibiyiz.

Ben copyright i�ine gazetecilikten, ge�tim. Ge�me sebebim de ilgin�tir. Ak�am gazetesinin Genel Yay�n m�d�r�yd�m. O y�llarda romanlar gazetelerde tefrika halinde yay�nlan�rd�. Enver Esenkova bize romanlar getirirdi. Onlar� okurduk, be�enirsek tefrika halinde yay�nlamak �zere hakk�n� sat�n al�rd�k. Bir g�n Enver Bey ��retim g�revlisi olarak Eski�ehir�e gidece�ini dolay�s�yla bu i�i b�rakmak zorunda oldu�unu s�yledi. Arada �unu belirtmem gerekir: Yabanc� yay�nevleri kendilerini temsil eden ki�ilere yay�nlad�klar� b�t�n kitaplar� g�nderirler. Bedavadan iyi bir k�t�phane sahibi olman�n en g�zel yolu budur (g�l�yor). Enver bey�e �kapataca��n�za bana devredin� dedim. O da kabul etti. Temsilcisi oldu�u yay�nevlerinin hepsine bir mektup yazd�, beni onlara tan�tt�. �stedi�im kadar kitap okurum diye 1959�da bu i�e girdim ve gazetecilikle birlikte y�r�tmeye ba�lad�m.

O zamanlar ajans filan yoktu, ki�iler vard�. Ajans olarak ilk biz kurulduk. ONK Ajans 1959 y�l�nda faaliyete ba�lad�. �lk yerimiz T�rkoca�� caddesindeydi. Deyim yerindeyse ilk eleman�m�z sevgili �lk� Tamer�di. Radikal ve Milliyet�teki k��esinde ONK Ajans�ta �al��t��� g�nlerden s�k�a s�z eder. Aktif gazetecili�im 1962 y�l�n�n sonunda bitti. Galatasaray�dan arkada��m Malik Yola��n sahip oldu�u Ak�am�dan ayr�ld�m ve ajans�n ba��na ge�tim. Gazetecilikle ilgim hocal�k bi�iminde s�rd�.

1982 y�l�na, yani Y�K kurulana kadar �niversite�de hocal�k yapt�m.
Efendim, biz periyodik olarak yay�nlanan �izgi bantlarla vs. pek ilgilenmedik. Bizim ilgi alan�m�za daha �ok �izgi roman alb�mleri giriyordu. 60�l� y�llarda Bel�ikal� �� firman�n Casterman, Dupuis Fils ve Editions Lombard alb�mlerinin haklar�n� sat�yorduk. Bu �� firma da �ocuklara hitap eden �eyler yaparlar. Do�rusunu s�ylemek gerekirse bu i�i iyi s�rd�rmek �ok zordu. �zellikle mevzuat elimizi aya��m�z� �ok ba�l�yordu. Kambiyo izinleri filan almak gerekiyordu. Dolay�s�yla istedi�imiz gibi y�r�temedik. Bizden kaynaklanmayan sebeplerden dolay� bu temsilcilikleri kaybettik. Sonraki y�llarda, b�y�klere d�n�k �izgi romanlar yay�nlayan Glenat yay�neviyle �al��maya ba�lad�k. Bir de o zamanlar Yugoslavya�da �imdi Slovenya s�n�rlar�nda olan SAF�la �al��t�k. Olduk�a �nemli bir kurulu�tur SAF. Yaln�zca �lke s�n�rlar�nda de�il, Avrupa�ya d�n�k bir yay�nc�l�k yapar. Do�rusunu isterseniz �izgi roman tam olarak bizim alan�m�z de�ildi. Biz daha �ok tiyatro ve romanla ilgiliydik. Talep oldu�u i�in faaliyet alan�m�za bunu da eklemi�tik. Ama zaman i�inde b�rakt�k. Ayn� �ey Foto�raf i�in de ge�erli. G�k�in Sipahio�lu�yla olan ki�isel dostlu�umdan dolay� SIPA Press�in temsilcisi olmu�tuk. G�k�in firmas�n� devredince biz de foto�raftan elimizi �ektik.

Efendim bilmiyorum ilginizi �eker mi? Benim Tenten�in yarat�c�s� Herg� ile ki�isel dostlu�um vard�. Onunla tan��mak i�in �zel olarak Br�ksel�e gitmi�tim. Zaten Casterman yay�neviyle ili�kimizin ba�lamas� o tan��mayla birlikte olmu�tur. Tenten ile ilgili �ok enteresan iki hik�yem var. Herg�ye: �sizin kitaplar�n�z bizde izinsiz yay�nlan�yor� dedim. �ok k�zd�, hemen konuyu takibe almam�, dava a�mam� istedi. O zaman 19 Tenten alb�m� vard�. Ama T�rkiye�de bas�lan korsan alb�mlerin say�s� 20 taneydi. Herg� �ok �a��rd� ve o yirminci alb�m� bulup kendisine yollamam� istedi. O zaman bu yay�nlar� yapan bir numaral� korsan Burhan Yay�nevi idi. Sahibi Burhan Bey yay�nevine kendi ad�n� koymu�tu. Ben, alb�m� buldum ve Herg�ye yollad�m. Bir s�re sonra bana hayretler i�inde kald���n� belirten bir mektup yazd�: �Osman, bunlar benim �izgilerim. Oturdum her bir kareyi tek tek inceledim. Yani �izimler sahte de�il. Bu adam benim 19 alb�m�mden par�alar ��karm�� sonra onlar� kendi yazd��� senaryoya g�re montajlam�� ve yepyeni bir kitap yapm��.� dedi. B�yle bir kurnazl��a hem �ok �a��rm�� hem de deyim yerindeyse hayran kalm��t�. Ama b�yle bir fiilin cezas�z kalmamas� gerekti�ini d���nerek dava a�mam� istedi.

(Devam� Ser�ven 6'ta...)



En Son Eklenen 5 Röportaj

Kemal G�khan G�rses: �Arzum G�ncel Bir Hik�yeyi G�n� G�n�ne �izebilmek��
03.07.2006
Ayşeg�l Savaşta alb�m�yle ilgili olarak Kemal G�khan G�rses ile yaptığımız r�portajı aktarıyoruz....

Evrenin Kalbinde, Jodorowsky Konuşuyor
07.06.2006
L.A. Weekly�den Jay Babcock, underground ve muhalif k�lt�rlerin �arpıcı �reticilerinden biri olan Alexandro Jodorowsky ile r�portaj yapmış. Bu r�portajı vesile ederek T�rkiye�de nerdeyse hi� tanınmayan bu �arp&...

Gerhard F�rster: �Giderek �oğalan Aktif Bir Okuyucu Var�
11.05.2006
Gerhard F�rster, Avusturya�da yaşayan, �izgi roman araştırmaları dergilerinde �alışmaları yayınlanan bir araştırmacı-yazar. Fumetti tutkunu olan F�rster, �izgi roman d�nyasına ili&...

Ozan K���kusta: ��izgi Roman İ�in Her Zaman Heyecanlıyım�
20.04.2006
Dergimizin son sayısının kapağını �izen Ozan K���kusta ile konuştuk. Ozan, yayın hazırlıkları s�ren Tam Macera ekibinden....

Uzaktan Sevin�le İzliyorum
12.03.2006
T�rkiye�nin ilk kadın karikat�risti sayılan Selma Emiroğlu-Aykan, �zellikle Kara Kedi �etesi �izgi romanıyla bir kuşağın b�y�k sempatisini kazanmıştı. Sorularımız �er�evesinde �ize...



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|