15.06.2005

 

�enol Bezci: �Pop�ler �r�nlerin yan�nda farkl� be�enilere hitap eden, daha ki�isel �al��malar da olmal��

www.seruven.org

Ser�ven ekibinden arkada��m�z �enol Bezci ile konu�tuk. �enol, Bilkent �niversitesi�nde ��retim �yesi ve y�llar�n karikat�risti. Onu bulmu�ken malum karikat�r-�izgi roman gerilimini sorduk. �izgi romana olan yakla��m�n� anlatt�rd�k.

Soruya "sanat ve entelekt�el camia" diye ba�lamak laz�md� ama Karikat�rc�ler Derne�i diye ba�layal�m... Karikat�rc�ler Derne�i �izgi romana nerdeyse kar��d�r, neye ba�l�yorsun bunu?

Karikat�rc�ler Derne�i ile uzun zamand�r ili�kim olmad���n� s�ylemem gerek. Son y�llarda neler yapt�klar�n�, neler d���nd�klerini bilmedi�imi s�ylemek i�in yap�yorum bu a��klamay�. Ama dernekle ili�kili oldu�um y�llarda ya�ad�klar�mdan, hem de yap�lanlar / yaz�lanlar / �izilenlerden g�rd���m �udur: Karikat�rc�ler Derne�i e�rileri ve do�rular� b��ak keskinli�inde g�ren bir yer. Y�neticilerin ve/veya �yelerin kafalar�nda �ok net, sert hatl� tan�mlar var. Yak�n zamana kadar LeMan gibi dergilerde yay�nlananlar� bile karikat�r olarak g�rm�yorlard�. Turhan Sel�uk, Yal��n �etin, Semih Balc�o�lu gibi �izerlerle �zde�le�tirilen 50 ku�a�� anlay���n�n d���ndaki karikat�rleri �soysuz�, �yoz�, �dejenere� gibi s�fatlarla niteliyorlard�. Karikat�rc�ler Derne�i sadece toplumsal ger�ek�i �izgideki karikat�r� sanat ve ger�ek karikat�r olarak de�erlendirir; bu kategoriye girmeyenleri de yads�r. Bu g�zle bak�ld���nda, elbette derne�in bir manifestosu yok, bu manifestoda bir �izgi roman maddesi yok ama derne�in Abd�lcanbaz�a kar�� oldu�unu hi� sanm�yorum ama �rne�in Kenan Yarar��n �izdiklerine kar��d�r. Yani, fazlas�yla g��l�, biraz da dogmatik bir kurumsal kimlik meselesi var ortada.

S�rekli karikat�r yar��malar� yap�l�yor ama tek bir �izgi roman yar��mas� yok, nedir bunun sebebi sence?

��te bunun i�in derne�i su�layamay�z. Biz yapmad���m�z i�in �izgi roman yar��mas� yok. Karikat�rle ilgili herhangi bir kurumun �izgi roman yar��mas� d�zenlemesi zaten beklenmez. Karikat�r yar��malar�yla kar��la�t�r�rsak, �izgi roman yar��mas� d�zenlemek daha zor, yar��maya g�nderilecek eser daha �ok emek, daha uzun �al��ma gerektirece�i i�in �d�l�n ger�ekten de anlaml� olmas� gerek. Bu da beraberinde b�t�e meselesini getiriyor. Belki bir kurum ya da yay�nevi bu i�e el atsa i�ler daha kolay y�r�r. Yani bir yay�nevi, �u kadar telifle alb�m basaca��z gibi bir �d�l koyarsa bu i� olabilir.

�izgi romanda seni �eken ne? En �ok hangi t�r �izgi roman� seviyorsun?

Edebiyatta ve sinemada bizi �eken neyse o asl�nda. Yani g�zel hik�yeler okumak, hayal kurmak. Bir yandan da �izgi sevgisi de var elbette. �ocukken �r�mcek Adam� �ok severdim. Sonra okumamaya ba�lad�m. 20-25 ya��mda iken bir arkada��m bir bavul dolusu �r�mcek Adam getirdi. Her nas�lsa bavuldaki b�t�n �r�mcek Adam�lar�n �izgisi �ok k�t�yd�, galiba kopya �al��malard� ve amat�r bir �izerin i�leriyle bile kar��la�t�r�lamayacak denli k�t�yd�. Bir tane bile okumadan geri verdim. Yani �izgi kalitesi �ok �nemli. Bu y�zden �zellikle Milazzo�nun �izdi�i Ken Parker�lar favorimdir. Ken Parker�� ayr�ca �yk�leri i�in severim. �nsanlara psikolojik derinlik vermeyi �ok iyi biliyor Berardi. K�z�lderili-beyaz, iyi-k�t� �at��mas�n�n �ok �tesinde hik�yeler okuyabilirsiniz Ken Parker�da. Yani karakterlerin ruhunu g�rebilirsiniz.

�izgi roman� edebiyata yakla�t�ran estetik �abalar�n �izgi roman� marjinalle�tirdi�i s�yleniyor, kat�l�r m�s�n bu g�r��e...

Kat�l�r�m. Hatta �izgi roman�n marjinalle�mesi gerekti�ini s�yleyecek kadar da ileri giderim. Ama ��izgi roman�n edebiyata yakla�mas�� ifadesi tam do�ru de�il. ��nk� edebiyat marjinal bir �ey de�ildir. Daha do�rusu b�t�n edebiyat marjinaldir diyemeyiz; marjinal edebiyat da vard�r, pop�ler edebiyat da. Dan Brown��n, Stephen King�in ya da Ahmet Altan��n yazd�klar�na marjinal diyemeyiz. Onlar edebiyat�n Esse Gesse�leridir; yazd�klar� da edebiyat�n Teksas��, Tommiks�idir. �izgi roman�n Esse Gesse�si zaten var, marjinal yazarlar� ve �izerleri de olmal�d�r. Yani �e�itlilik olmal�d�r. Franz Kafka, Samuel Beckett, William Burroughs, Jean Genet gibi yazarlar�n edebiyatta yapt�klar� �izgi romanda da yap�lmal�d�r. Yani pop�lerin yan�nda farkl� be�enilere ve beklentilere hitap eden, daha ki�isel �al��malar da olmal�d�r. Sadece ticari ba�ar�yla y�nlendirilen �al��malar end�strinin var olmas�na �nemli katk�larda bulunur ama marjinal �al��malar da bir sanat dal� olarak �izgi roman� geli�tirir, yeni anlat�m ara�lar�n�n bulunmas�n� sa�lar. B�yle �al��malar yok demek istemiyorum ama azlar. Do�alar� gere�i de az olurlar zaten. Mesela Koloni�de s�k s�k Teksas, Tommiks gibi pop�ler �al��malardan s�z edilir ama y�llar �nce Milliyet yay�nlar�ndan ��kan bir Prado alb�m�nden hi� kimse bahsetmez.

Paralel bir soru, �izgi romana akademik bir ilgi olu�mas� T�rkiye�de �izgi romana ne katabilir?

Maalesef piyasa �artlar�, toplumun ihtiya�lar� akademiden her zaman daha �nemlidir. ��in ironik yan� da �u: Akademi toplumun ihtiya�lar�na g�re eleman yani ��renci yeti�tirir. �z�nde, e�itim ayd�nlanmac� bir ruhla giri�ilen bir R�nesans hareketi de�ildir. E�itim tarihine bakt���m�zda da bunu g�r�yoruz. Mesela �ngiltere�de sek�ler �niversiteler ihtiya�tan do�uyor. S�m�rgelere g�nderecek y�netici bulunamad��� i�in �niversite e�itimi de�i�iyor ve yayg�nla��yor. Ancak, �lkemizdeki uygulamaya bakt���m�zda da her y�l binlerce antropolog, sosyolog, filozof, peyzaj tasar�mc�s�n�n mezun oldu�unu g�r�yoruz.

�izgi roman�n pop�ler bir sanat oldu�unu d���n�rsek �niversite d�zeyinde �izgi roman e�itimi verilebilir. Hakk�yla verilen ve al�nan bir e�itim �izgi romana �nemli katk�lar yapabilir. T�rk �izgi roman�nda �nemli bir �yk� s�k�nt�s� var. �ok iyi �izerler var ama �yk�ler ya yeterince ilgin� de�il, ya iyi i�lenmiyor. �ok iyi ba�layan bir �yk� birden bire bitiveriyor. Ya da �yk� �ok basit kal�yor. Sinema, edebiyat ve g�zel sanatlar odakl�, �ok-disiplinli bir e�itim uzun vadede �izgi roman ortam�nda bir fark yaratabilir. Elbette piyasa �artlar� yine bask�n olacakt�r.

Akademik ilginin bir boyutu da yay�nlar; ��kan dergiler, bas�lan kitaplar. Bunlar �izgi roman� yeralt�ndan yer �st�ne ��karacakt�r. �izgi roman�n k�t� bir ��hreti var. �ocuklukla �zde�le�tiriliyor; hatta �ocuklar�n bile okumas� sal�k verilmiyor. Bir zamanlar yaramaz, haylaz �ocuklar ders kitab�n�n i�inde gizlice �izgi roman okurken resmedilirdi. Bilmem bu �ocuk imgesi h�l� varl���n� s�rd�r�yor mu ama kabul etmemiz gerekir ki �izgi roman sayg�n sanat dallar� aras�nda g�r�lm�yor. Bu durum Bat� d�nyas�nda, �zellikle �niversitelerde K�lt�rel �al��malar b�l�mlerinin kurulmas�yla bir hayli de�i�ti. Ayr�ca, art�k �st-k�lt�r ve pop�ler k�lt�r aras�ndaki fark azald��� i�in, pop�ler sanat �r�nlerine eski �nyarg�larla bak�lm�yor. K�saca s�ylemek gerekirse, yay�n anlam�ndaki akademik �al��malar pop�ler bir k�lt�rel �retim ve t�ketim arac� olan �izgi roman�, yasal bir sanat bi�imi olarak g�rmemizi sa�layacakt�r. Geleneksel �n yarg�lardan ar�nd���m�zda da iyi ve k�t� �r�n� daha iyi tartabilece�iz.




En Son Eklenen 5 Röportaj

Kemal G�khan G�rses: �Arzum G�ncel Bir Hik�yeyi G�n� G�n�ne �izebilmek��
03.07.2006
Ayşeg�l Savaşta alb�m�yle ilgili olarak Kemal G�khan G�rses ile yaptığımız r�portajı aktarıyoruz....

Evrenin Kalbinde, Jodorowsky Konuşuyor
07.06.2006
L.A. Weekly�den Jay Babcock, underground ve muhalif k�lt�rlerin �arpıcı �reticilerinden biri olan Alexandro Jodorowsky ile r�portaj yapmış. Bu r�portajı vesile ederek T�rkiye�de nerdeyse hi� tanınmayan bu �arp&...

Gerhard F�rster: �Giderek �oğalan Aktif Bir Okuyucu Var�
11.05.2006
Gerhard F�rster, Avusturya�da yaşayan, �izgi roman araştırmaları dergilerinde �alışmaları yayınlanan bir araştırmacı-yazar. Fumetti tutkunu olan F�rster, �izgi roman d�nyasına ili&...

Ozan K���kusta: ��izgi Roman İ�in Her Zaman Heyecanlıyım�
20.04.2006
Dergimizin son sayısının kapağını �izen Ozan K���kusta ile konuştuk. Ozan, yayın hazırlıkları s�ren Tam Macera ekibinden....

Uzaktan Sevin�le İzliyorum
12.03.2006
T�rkiye�nin ilk kadın karikat�risti sayılan Selma Emiroğlu-Aykan, �zellikle Kara Kedi �etesi �izgi romanıyla bir kuşağın b�y�k sempatisini kazanmıştı. Sorularımız �er�evesinde �ize...



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|