13.10.2004

 

Memleket Tarihini �izgi Roman �zerinden Anlamak

Haluk Kalafat

Yazd��� kitaplarla �izgi romanlar�n bir ara�t�rma alan� oldu�unu kan�tlayan Levent Cantek, yeni kitab�nda 60’l� y�llar�n �nemli bir fenomeni olan Suat Yalaz’�n yaratt��� Karao�lan’� inceliyor. Cantek, kitab�nda Karao�lan’n�n siyasal ve sosyal duru�unu a��klamaya �al���yor.

Do�an H�zlan, 19 Temmuz 2002 tarihli bir yaz�s�nda Le Figaro gazetesinin ele�tirmenlerinin ate� p�sk�rd���n� anlat�yordu. Ele�tirmenler, Marcel Proust'un �nl� eseri Kay�p Zaman�n �zinde’sinin Frans�z ill�strat�r Stephane Heuet taraf�ndan �izgi roman haline getirilmesine k�zm��lard�. Heuet’nin alb�m� 50 binin �zerinde satm��t�. Edebiyat ele�tirmenlerinin ba�l��� ��yleydi: ‘Marcel katledildi!’ H�zlan bir edebiyat eserinin �izgi romana aktar�ld���nda kalitesinin d��t��� y�n�ndeki bu t�r iddialar� anlamad���n� ifade etti�i yaz�s�nda ��yle diyordu: “Bizdeki �izgi roman merakl�lar�n�n, sanat tarihini, m�zik tarihini, edebiyat tarihini bir �izgi romandan okuyacaklar�na eminim. Hatta edebiyat tarihine girmese bile -edebiyat��lar k���mseyebilir- Levent Cantek'in kitaplar�na girer.”
Evet, Levent Cantek’in kitaplar�na girer.
Levent Cantek, 1996 y�l�nda T�rkiye’de �izgi Roman adl� kitab� yay�mland���nda k�lt�r ara�t�rmalar� alan�nda b�y�k bir bo�lu�un oldu�unu g�stermi�ti. Kitab�n �ns�z�nde k�lt�r tarihimizin belgeleri aras�nda olmas� gereken �izgi romanlar�n k�t�phanelerde kay�tlar�n�n tutulmad���n�, bu kitaplar�n kitap saklanma ko�ullar�n�n olmad��� izbe odalarda terk edildi�ini, ara�t�rmas�n� yaparken bu kitap y���n�nda ‘e�elenmek’ zorunda kald���n� yaz�yordu. �izgi roman konusunda durum i�ler ac�s�yd�. Daha da vahimi bu ilgisizlik �izgi romanlarla s�n�rl� de�il. Her alanda bir zamanlar pop�ler olmu� her �eye duyulan gizli h�n�, tarihi kay�tlar�n silinmesine, eksik b�rak�lmas�na neden oluyor. K�lt�r ara�t�rmas� yapan ara�t�rmac�lar ve akademisyenler, yok olmaya b�rak�lm�� nesneler aras�nda yollar�n� bulmaya �al���yorlar.
Levent Cantek son kitab� Erotik ve Milliyet�i Bir �kon: Karao�lan kitab�nda �izgi romandan yola ��karak bir tarih �al��mas� ortaya koyuyor. Cantek �ns�z�nde ��yle diyor: “Bir d�nemi ve o d�nemin insanlar�n� anlam�n�n yollar�ndan biri, kitlesel tercihlerin, pop�ler olanlar�n ‘de�ifre edilmesinden’ ge�iyor bana g�re.” Karao�lan kitab�n� O�lak Yay�nc�l�k’tan Ra�it �ava�’�n teklifi �zerine ger�ekle�mi�. Cantek bu teklifi kabul etmesinin nedenini ��yle a��kl�yor: “Karao�lan’� yazmak isteyi�imin as�l nedeni, memleket tarihini anla(mland�r)ma gayretimin bir par�as� olmas�. Onu �izgi roman oldu�u i�in de�il, altm��l� y�llar�n �nemli bir fenomeni oldu�u i�in se�tim. �izgi roman�n k���msenmesi, d��lanmas�, ara�t�r�lmaya ve incelemeye de�er bulunmamas�, bir film ya da edebiyat incelemesinden farkl� say�lmas� bu gayretimi peki�tirmedi de�il elbet.”
Levent Cantek’le son kitab� ve �izgi roman �zerine konu�tuk.


- �izgi roman ara�t�rmalar� denilince ilk akla gelen isimsiniz. Daha �nce pek �rne�i olmayan bu alan i�in ara�t�rma y�ntemini nas�l bi�imlendiriyorsunuz?

Asl�nda yeni bir �ey yap�yor de�ilim. �izgi roman� bir anlat� olarak g�r�yorum, sosyal bilimler i�inde ve disiplinleraras� bir ilgiyle inceliyorum. �ddial� laflar etmek istemem, kar��la�t�rmal� edebiyat ya da daha geni� anlamda k�lt�rel �al��malar ekol� bir metne nas�l bak�yorsa �yle bakmaya �al���yorum. Benim as�l ilgi alan�m k�lt�r tarihi, �izgi roman da bu alanda inceledi�im malzemelerden biri. Yani �izgi roman� anlat�yor olmam, b�t�n�yle o alana mahsus bir �al��ma yapt���m� g�stermez. G�steriyorsa g�d�k bir i� yapm���m demektir.

- Karao�lan'� altm��l� y�llar�n fenomeni oldu�u i�in se�ti�inizi belirtiyorsunuz. T�rkiye tarihini olu�turan par�alar i�inde �nemsemek anlam�na geliyor bu. 60'l� y�llarda sizin de�erlendirmenize g�re Karao�lan de�erinde �retilen di�er �izgi romanlar neler? Mesela Abd�lcanbaz, onu nas�l de�erlendiriyorsunuz?

Bir d�nemi ya da bir s�reci pop�ler olan romanlar, gazeteler, y�ld�zlar, yazarlar vs �zerinden anlamaya �al��mak her zaman i�in anlaml� olmayabiliyor. Ama anlamak i�in bak�lmas� gereken alanlardan biri bana g�re. Altm��l� y�llarda Karao�lan kadar pop�ler olmu� bir ba�ka yerli �izgi roman kahraman� yok. Abd�lcanbaz’�n bug�n bilinen anlamda politik duru�u daha �ok yetmi�lerde geli�iyor.

- �izgi roman alan�ndan bakt���m�zda 60'lar� Karao�lan, 70'leri Abd�lcanbaz'la de�erlendirirsek. 80'ler, 90'lar ve 2000 i�in ne diyebiliriz?

Yetmi�li y�llar�n sonunda itibaren G�rg�r kahramanlar� �ne ��k�yor. Utanmaz Adam, �retim tarihi eski olmakla birlikte o d�nem b�y�k ba�ar� kazanarak derginin ba�at� olmu�tu. Kurgusu, devaml�l��� ve mizah� kullanma bi�imiyle daha �nce varolmam�� d�zeyde s�ratli �yk�leri vard�. Doksanl� y�llar�n sonunda B�lent �st�n, O�uz Aral kadar sab�rl� ve devaml�l�k g�steremese de K�t� Kedi �erafettin'le Utanmaz Adam kadar pop�ler bir �al��ma ��kard�. Asl�nda seksenli y�llar ve sonras�nda kahramanlardan �ok �reticiler �ne ��kt�. Galip Tekin ve �zellikle Suat G�n�lay, bu d�nemin �nemli �yk�c�leri oldular. Benim ilgimi �ekmiyor ama Salih Memecan'�n �al��malar� da T�rkiye �l�e�inde ba�ar�l� i�ler oldular, �ok iyi pazarland�. Doksanl� y�llarda Piyale Madra ve Ramize Erer gibi kad�n �izerler pop�ler oldular. Alanda bir daralma olmakla birlikte yerli �retimde farkl� tarz ve isimlerin �o�ald��� da rahatl�kla s�ylenebilir.

- Erotik ve milliyet�i bir ikon: Karao�lan kitab�n�z�n �ns�z�nde "�izgi romanlar�n k���msenmesi, d��lanmas�, ara�t�r�lmaya ve incelenmeye de�er bulunmamas�, bir film ya da edebiyat incelemesinden farkl� say�ld���n�" s�yl�yorsunuz. T�rkiye'de �izgi roman, �izgili Hayat K�lavuzu kitaplar�n�z ve di�er �al��malar bu yarg�y� silemedi mi?

Orada derdim, �izgi roman�n bir haks�zl��a u�rad���n� s�ylemek de�il. Akademinin i�inde incelenmeye de�ecek ve de�meyecek konular hiyerar�isi var ve ucuz, d���k seviyeli, sanat say�lmayan �r�nleri incelemeye pek yana��lm�yor. Makbul g�r�lm�yor diyelim. “Hadi can�m sende Karao�lan ile ilgili ne anlat�labilir ki,” denmesi bence �ok tahrik edici. Bu sebeple biraz da ki�isel bir mesele asl�nda. Enerji harcanmaya de�medi�i s�ylenen bir konuda �al���rken, o hesapla�may� s�rd�r�yorsunuz kafan�zda.

- Tarihi �izgi romanlar konusunda d�rt �izere �zel bir �nem atfediyorsunuz. Hatta her birini bir ‘evren’ olarak isimlendiriyorsunuz. Suat Yalaz ve Karao�lan kitab�ndan sonra di�er �� usta i�in de kitap yapacak m�s�n�z?

Hay�r. Ama Ratip Tahir Burak ile ilgili en az�ndan bir makale yazaca��m. Elli y�la yak�n �izmi�, siyasal hayat�n i�inde yer alm�� olduk�a ilgin� biri Ratip Tahir. �al��malar�n�n nerdeyse tamam� kitapla�mad��� i�in onu eski gazetelerden okumak gerekiyor, bu da olduk�a vakit al�yor. �izgi romanla ile ilgili ileride yapmak istedi�im birka� proje var. O�lak, bir Abd�lcanbaz kitab� istiyor, hen�z kesinle�tirmedik ama olabilir…

- Karao�lan erotizm ve milliyet�ilikten beslenerek pop�lerle�en bir �izgi roman. 1960'larda ge�erli olan bu ikili bug�n de i�e yaramal�. Lal Kitap'tan yay�mland��� halde eski pop�lerli�ine ula�amamas�n� - ve benzer olarak ayn� form�l� kullanan yeni tarihi �izgi roman kahramanlar�n�n �retilmemesini neye ba�l�yorsunuz?

Ayn� ikili i�e yar�yor, yaram�yor de�il ama ba�ka mecralarda ve bi�imlerde kullan�l�yor. As�l sorun �izgi roman sat��lar�n�n d��mesi, �izgi roman�n eski cazibesini yitirmesi. Dikkat edilirse yerli �retim sadece �ok sat��l� mizah dergilerinde ve kimi gazetelerde s�r�yor ki gazetelerde yay�mlanan �yk�ler de ya tekrar ya da o �izerler gazetenin maa�l� elemanlar�. Mevcut �izgi roman okuyucular�n�n b�y�k bir k�sm�n� �ocukluklar�n� kovalayan ya�l� okuyucular olu�turuyor

- Milliyet�i ikon olarak de�erlendirdi�iniz Karao�lan'�, yarat�c�s� Suat Yalaz'�n sol e�ilimli olarak yorumlamas�n� nas�l a��kl�yorsunuz?

T�rkiye’de yazarlar ve �izerler �ok yaln�zlar. Kendilerini tan�tmak, anlatmak �al��malar�ndan bahsetmek hep onlara kal�yor. Yalaz da �r�n�n� ortama ve zamana g�re farkl� bi�imlerde yorumlayarak, pazarlayarak ya�atm��. Bence bu konuda ba�ar�l�. �rne�in Karao�lan’� yurt d���nda s�rekli yay�mlatamam�� olsa da buradaki “Avrupa Avrupa duy sesimizi” a�l���n�n hep fark�nda olmu�.

Picus Kas�m 2003



En Son Eklenen 5 Röportaj

Kemal G�khan G�rses: �Arzum G�ncel Bir Hik�yeyi G�n� G�n�ne �izebilmek��
03.07.2006
Ayşeg�l Savaşta alb�m�yle ilgili olarak Kemal G�khan G�rses ile yaptığımız r�portajı aktarıyoruz....

Evrenin Kalbinde, Jodorowsky Konuşuyor
07.06.2006
L.A. Weekly�den Jay Babcock, underground ve muhalif k�lt�rlerin �arpıcı �reticilerinden biri olan Alexandro Jodorowsky ile r�portaj yapmış. Bu r�portajı vesile ederek T�rkiye�de nerdeyse hi� tanınmayan bu �arp&...

Gerhard F�rster: �Giderek �oğalan Aktif Bir Okuyucu Var�
11.05.2006
Gerhard F�rster, Avusturya�da yaşayan, �izgi roman araştırmaları dergilerinde �alışmaları yayınlanan bir araştırmacı-yazar. Fumetti tutkunu olan F�rster, �izgi roman d�nyasına ili&...

Ozan K���kusta: ��izgi Roman İ�in Her Zaman Heyecanlıyım�
20.04.2006
Dergimizin son sayısının kapağını �izen Ozan K���kusta ile konuştuk. Ozan, yayın hazırlıkları s�ren Tam Macera ekibinden....

Uzaktan Sevin�le İzliyorum
12.03.2006
T�rkiye�nin ilk kadın karikat�risti sayılan Selma Emiroğlu-Aykan, �zellikle Kara Kedi �etesi �izgi romanıyla bir kuşağın b�y�k sempatisini kazanmıştı. Sorularımız �er�evesinde �ize...



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|