11.05.2006

 

Gerhard F�rster: �Giderek �oğalan Aktif Bir Okuyucu Var�

Fehmi Ardalı

Gerhard F�rster, Avusturya�da yaşayan, �izgi roman araştırmaları dergilerinde �alışmaları yayınlanan bir araştırmacı-yazar. Fumetti tutkunu olan F�rster, �izgi roman d�nyasına ilişkin ilgin� yaklaşım ve fikirlere sahip.

Sayın F�rster,ilk olarak, bize l�tfen, kısa bir �zge�mişinizi anlatır mısınız?
1955 Viyana doğumluyum, litografi (baskı tekniği) eğitimi g�rd�m ve 25 yıldır �izgi roman yayınevleri i�in kaligraf olarak �alışıyorum. Bunun yanında, reklam ajansları i�in sipariş �zerine �alışmalar yapıyorum ve �Hayatımdan �izgiler� isimli (Von mir) kendi �izgi romanımı �ıkartıyorum. Bu eserimde, g�nl�k hayatımdan ilgin� enstantaneleri yazıya d�k�yor ve �iziyorum. Her biri 40 sayfalık, siyah/beyaz �ıkan bu esere, son olarak 32 sayfalık bir extra ekleyerek beşinci sayı ile son verdim.Camiada tanınmamı sağlayan, bilhassa İtalyan �izgi romanları �zerine yazdığım makaleler..Almanya�nın �ıkarmış olduğu tek �izgi roman yazar ve �izeri Hans Rudi W�scher �zerine yazmış olduğum bir kitapta var, onu da saymalıyım.

Sizin yapmış olduğunuz bir ka� r�portajı okudum. Bug�ne kadar sizinle ka� r�portaj yapıldı?
Hatırlayabildiğim kadarıyla 9 veya 10 defa, ama, bu, bir T�rk �izgi roman araştırma dergisi ile yaptığım ilk r�portaj. Bu arada, Ser�ven�in 3. sayısını g�rd�m; ger�ekten, �ok profesyonel bir �alışma. Bu kadar sevgi ve �zenle hazırlanmış bir derginin benimle r�portaj yapması ve makalelerimi yayınlamak istemesi benim i�in bir onur..(Bu c�mleleri �nce, r�portajdan �ıkarmayı d�ş�nd�m, ama, sonra, dergiye emeği ge�en herkese karşı, bir saygısızlık olacağından dolayı vazge�tim. -f.a)
Bu iltifat i�in teşekk�rler. Almanya�da yayınlanan �Die Sprechblase� (okuma balonu) isimli dergide, �izgi romanların İtalya�daki k�kenleri� adı altında hazırlamış olduğunuz bir seri yayınlanıyor. Konu olarak, 1950�li yıllardan 60�ların sonlarına kadar, Almanya�da �nl� olan, klasik İtalyan �izgi romanlarını analiz eden ve 4 sayıdır devam eden, �ok geniş kapsamlı bir yazı dizisi.

Bu bağlamda, İtalyan ve Alman �izgi roman pazarlarının kısa bir karşılaştırmasını yapar mısınız?
Fumettiler, İtalya�da �ok daha değişik bir konuma sahipler. İtalya ile karşılaştırıldığında, Almanya�da, �izgi roman h�l�, masa altından satılıyor diyebiliriz. �izgi roman, maalesef, adi, bay�ğı tanımlamalarından kurtulmuş değil ve bir sanat olarak kabul edilmiyor. Bu durum, 1980�lerde değişim s�recine girmişti, ama, g�n�m�zde, �izgi roman bir nevi, �getto-k�lt�r�� konumunda. Bununla birlikte, karamsar bir tablo �izmek yanlış olur, ��nk�, piyasaya �ok sayıda yayınevi, değişik tirajlarda, Manga�dan s�per kahramanlara kadar geniş bir yelpazeye yayılmış �izgi romanlar sunuyorlar; giderek b�y�yen ve �ok aktif bir okuyucu / koleksiyoncu topluluğu var. Yılın değişik zamanlarında, yaz tatili hari�, �lkenin değişik yerlerinde, �izgi roman borsaları, fuarlar ve değişik etkinliklerle, �izgi roman piyasası, hem g�ncel gelişmeleri takip ediyor, hem de talebi arttırıyor. Ancak, bu tabloda dikkate alınması gereken bir nokta, satış rakamlarının, Mangalar hari�, d�ş�k olması. G�n�m�zde, �izgi romanlar sadece, bu kitleye y�nelik bir �r�n olarak sınırlı sayıda, tabii ki eskisine nazaran daha pahalı olarak basılıyor. Ge�enlerde, fotokopi �ekmek i�in girdiğim bir d�kkanda, satıcının �Aaaa, bunlar �izgi roman! H�l� basılıyor mu?� demesi sanırım, ne demek istediğimi �ok iyi bir bi�imde anlatır. İtalya ve Fransa�da durum �ok farklı. Bu �lkelerde de satışların d�şt�ğ� bir ger�ek ama, buradaki rakamlarla karşılaştırılamayacak bir d�zeyde.Ve en �nemlisi, bu �lkelerde, �izgi roman, g�nl�k hayatın bir par�ası olmuş ve basın tarafından kabul g�rm�ş. (Terc�manın notu: En son olarak, İtalya�da �La Republica� gazetesinin Panini yayınevi ile birlikte �Classici del Fumetto di Reppublica� adı altında bir seriyle, sekt�r�n �nemli eserlerden se�meleri hafta sonu eki olarak vermesi d�ş�n�l�rse (1)

İtalyan �izgi romanlarında seni bu kadar etkileyen �zellikler neler?
Ben, her şeyden �nce, bir �Bonelli� hayranıyım. Bu yayınevi, eserlerini, b�y�k bir sevgi ve kaliteyi harmanlayarak hazırlıyor. Basımda kullandıkları harman kağıt ve siyah/beyaz baskı ile kitapların boyutu, bana �ok sempatik geliyor. Ancak, Almanya�daki okuyucular alıştıkları renk ve parlak kağıt baskıyı bulamadıklarından dolayı, bug�ne kadar Bonelli yayınlarının bu pazarda fazla bir şansı olmadı. S�z konusu kitapları, renklendirip satmayı d�ş�nsek, yaklaşık 100 sayfalık bir baskıda, y�ksek maliyetten dolayı, birim başı satış fiyatı �ok y�ksek olur. Ama, Mangalarda siyah/beyaz baskının kabul g�rd�ğ� ger�eği, başka bir konu...

Yaptığım araştırmalar Kuzey Akdeniz �lkelerinde Bonelli �izgi romanlarının �ok iyi satış rakamları yakaladığını, buna karşılık Orta Avrupa�dan itibaren, İskandinav �lkeleri de dahil olmak �zere, Avrupa�nın orta ve kuzey kesimlerinde kendini kabul ettiremediğini saptadım. T�rkiye�de de yaklaşık 50 yıllık bir ge�mişe sahip olan Fumettilerin Alman piyasasında kabul g�rmemesinin tek nedeni siyah/beyaz baskı mı?
Doğrusunu s�ylemek gerekirse, bu benim tahminim. 1950�li yıllarda, savaş sonrası Almanya�sında yayınlanan ilk �izgi roman olan, İtalyan piccololar, y�zbinlerle ifade edilen satış rakamları yakaladılar. Buna en iyi �rnek �Akim�dir (2). Ancak, 1960�ların ortasından itibaren bilhassa Bastei yayınevinin, Bel�ika, İspanya, İtalya, hatta T�rkiye�de �izerlere yaptırdığı (ismini maalesef hatırlayamadığım, Conan benzeri bir kahramanın maceraları İstanbul�daki bir st�dyoya yaptırıldı.) renkli ve b�y�k boy dergiler, İtalyan �izgi romanlarını piyasadan sildi. G�n�m�zde, her ne kadar, belirli bir tirajı yakalamış, Witch ve Topolino /Disney gibi, İtalyan �izgi romanları varsa da bunlar, bizim bahsettiğimiz t�rden farklı olduklarından konuya dahil etmiyoruz.

Sprechblase dergisinde son birka� sayıdır yayınlanan makalenin konusu olan �Akim� ile ilgili olarak, T�rkiye�de �Tarzan� adı altında �ıkmış bir sayının kapak resmini yayınladın. Burada anlatmak istediğim ilgin� bir anektod var. Kapak resmini yayınladığın sayı bende mevcut ve orijinal �Tarzan� ile �izgi roman tutkusuna adım atan bir okuyucu olarak, o zamanlar, bu kahramanın esas ismini merak etmiştim. Sayende, yaklaşık 30 yıl sonra, cevabı buldum. Peki, sen bu fotoğrafa nasıl ulaştın?

Hans Rudi W�scher hakkında yazdığım kitaptan dolayı, �Hans Rudi W�scher Fan Club� ile �ok iyi bir ilişki i�erisindeyim. Seninde bildiğin gibi, �Akim��i �nce terc�me eden ve Almanya�daki kapak resimlerini yapan, W�scher, sonraları, sans�r nedeniyle, �Tibor� isimli kendi kahramanını yaratıyor; ama, g�n�m�zde, �Akim��in t�m orijinal sayıları ve yine bizzat W�scher tarafından yazılan ve �izilen yeni maceralar �ok k���k bir okur / koleksiyoncu grubu i�in basılıyor. Bu fan-club�dan T�rkiye�de tatil yapan bir arkadaşın eline şans eseri ge�en bu sayının kapağını, Akim�in �n�n�n nerelere kadar ulaştığını vurgulamak i�in makaleye ilave ettim. Tabii, s�z konusu baskının telifsiz olduğunu ve gerek orijinallere sahip yayınevinin, gerekse, Burroughs-v�ris�ilerinin, k�p�rd�klerini tahmin edebiliyorum; tabii, dergi ellerine ge�tiyse...

Sence, bug�ne kadar yazdığın makalelerden, hangileri T�rkiyeli �izgi roman severlerin ilgisini �eker?
Bilhassa Akim�le ilgili �ok sayıda yeni bilgi topladım. �izer Pedrazza�nın eşi ve yazar Renzi ile yapılmış r�portajlarım var. Ancak, senin de bildiğin gibi, bu �ok geniş kapsamlı ve bir ka� sayıda yer verilmesi gereken bir dizi, bundan dolayı, belirli b�l�mlerden alıntılar yapmanızı tavsiye ederim. �nemli olan diğer bir nokta, benim makalemde, Alman okuyuculardan ziyade, T�rk �izgi roman severlere ilgin� gelecek olan b�l�mleri se�menizdir. Ayrıca, 1950�lerde Akim ve benzeri bir �ok piccolo�nun basıldığı Tomasina yayınevi ile ilgili bir makalem daha var. Senin okuduğun ilk makalem olan Zagor�u ise, bug�nk� bilgilerimle karşılaştırınca, bilhassa, 40 yıldır Zagor okunan bir �lkenin okuyucularına pek tavsiye edemeyeceğim. Bunun yanında, yine, sizlerin yabancısı olmadığı �Dylan Dog� hakkındaki makale olduk�a geniş kapsamlıdır. Geleceğe y�nelik olarak, �Tex�, �Capitan Miki� ve daha bir �ok yazı dizisi hakkında ayrıntılı hazırlıklar yapıyorum.

�lkemizdeki �izgi roman okurlarının bir karşılaştırma yapabilmesi i�in, Almanya�daki satış rakamları hakkında bilgi verebilir misin?
1951 yılından beri, �Micky Maus� 400 ile 500.000 arasındaki satış rakamları ile en �ok satan �izgi romandır (3). Bu derginin, �Alman ikiz kardeşi� olarak tanımlayabileceğimiz �Fix ve Foxi�, kapandığı 1990�li yılların başına kadar, ikinci sırada yer aldı. 1960-70 ve 80�li yıllarda Bastei yayınevinin �ıkardığı, Fransa-Bel�ika kaynaklı macera t�r�nden �izgi romanlar 80 il� 100.000 arasında satış rakamları yakaladılar.Aynı veriler, bu tarihlerde Ehapa yayınevi tarafından satılan s�per kahramanlar i�inde ge�erlidir. T�m, bu dergilerin satışı, gazete bayileri aracılığıyla ger�ekleştirilirdi. Bu y�ntem, 1980�lerden itibaren ge�erliliğini yitirmeye başlayınca, Alb�m uygulamasına ge�ildi. Baskı ve dizayn kalitesi daha y�ksek olan alb�mler, yaş ve gelir d�zeyi daha y�ksek bir okuyucu kitlesine hitap ediyordu ve satışı gazete bayileri değil, �izgi roman satış noktaları ve kitap�ılar aracılığıyla ger�ekleştiriliyordu. Ancak, bu uygulamada ulaşılabilen en y�ksek satış rakamları, bir ka� istisna hari�, 5000 civarında idi. 1990�ların sonlarında, baskı kalitesi y�ksek ve uygun fiyatla satış noktalarında ve gazete bayilerinde satışa sunulan s�per kahramanlarla kısa bir s�re i�in 80.000�lik satış rakamlarına ulaşıldıysa da, g�n�m�zde, Mangalar, �izgi roman piyasasının tartışılmaz lideridir. Benim (kaligrafisini yaptığım?) Dragon Ball serisi ile ger�ekleşen patlama sonucu, Mangalar, bug�n, piyasayı ele ge�irmiş durumdalar. Bu arada, Simpsons�ları, yaklaşık 200.000�lik bir satış rakamı ile g�z ardı edemeyiz. Alb�mlerin satış rakamları ise, 1000 ile 2000 arasındadır. T�m bunların yanında, koleksiyoncular i�in, 1950�lerin �Akim� benzeri dizileri, 300-500 arası tirajlarla basılmaya devam ediyor.

Son yıllarda ger�ekleştirilen �izgi roman adaptasyonu filmlerin sekt�re katkısı olduğunu s�yleyebilir miyiz?
Bu konuda teredd�tl�y�m. Her ge�en g�n, �evrilen film sayısı artmasına rağmen, �izgi romanların, g�nl�k hayattan (Almanya�da) kaybolduğu ger�eğini g�z ardı edemeyiz. Ayrıca, bilgisayar teknolojisinin gelişmesi sonucu, filmlerde yaratılan �zel efektler nedeniyle, �izgi romanlar, hayal g�c�-etkisini kaybetmeye başladılar. Benim g�zlemlediğim başka bir gelişme, piyasaya, �Nasıl �izgi roman �izilir?� adı altında, bug�ne kadar g�r�lmemiş sayıda �ok kitap �ıkması. G�n�m�zde, Almanya�da ��izgi roman �izeri� diye bir meslek grubu olmadığını d�ş�n�rsek, bu t�r iddialı kitapların katkısını ş�pheyle karşılıyorum.

�lkemizde, 1960�ların başından 70�lerin ortasına kadar, fantasik-bilimkurgu-macera i�eren İngiliz �izgi romanları olduk�a sık basıldı. Aynı t�rden �izgi romanların, 1970�lerin ortasında, �Kobra� isimli bir dergi aracılığıyla, burada da piyasaya s�r�ld�ğ�n� saptadım. Ama, son 25 yıldır İngiliz �izgi romanlarından hi� bahsedilmiyor. Neden?
Doğrusunu s�ylemek gerekirse, İngiliz �izgi romanları, bir ka� istisna haricinde, Orta Avrupa piyasasında hi� bir zaman tutunamadılar. Senin bahsettiğin, Kobra dergisi, bu t�rden �izgi romanlarla, piyasada yaklaşık iki sene kadar ayakta durmayı becerebilen tek dergidir ve bunun esas nedeni, Don Lawrence�in �izdiği �Trigan� isimli �izgi romandır (Benim kendisi ile yaptığım bir r�portaj var, isterseniz, bunu derginizde yayınlayabilirsiniz). IPC veya Fleetway gibi Ingiliz yayınevlerinin yayınladığı tipik macera temelli �izgi romanlar, burada kendilerini hi� bir zaman kabul ettiremediler. Kişisel olarak, ben de hi�bir zaman bu t�r ile ilgilenmedim. Hele, Bonelli �r�nleri ile karşılaştırınca, kaldırıp ��pe attım. Senin bu t�re yaklaşımını dinledikten sonra belki de, �n yargılarla davrandığımı d�ş�n�yorum. Ama, her şey bir yana, burada �zellikle vurgulamak istediğim bir �izgi roman, Frank Hampson ve Frank Bellamy tarafından �izilen �Dan Dare�. Bug�ne kadar, maalesef, Almanca olarak tek bir alb�m� yayınlanan harika bir eser.

�lkemizde, belli bir d�neme yalnız �izgi roman olarak değil, filmleriyle de imzasını atan, Tarkan�ın, 1973-75 yılları arasında, Almanya, Avusturya ve İsvi�re�de aynı formatta, 100 sayı yayınlandığını �ğrenmek benim icin �ok hoş bir s�rpriz oldu. Ama, d�rt sayının, sans�r edildiğini saptamakta ayrı bir s�rprizdi. Almanya ve Avusturya�da �sans�r� hakkında bize biraz bilgi verebilir misin?
1950�lı ve 60�lı yıllarda, A.B.D.�de oluşan ve zamanla Avrupa�ya sı�rayan, zararlı kitap anlayışı nedeniyle, bilhassa Almanya ve Avusturya�da, �izgi romana karşı, neredeyse, histeri d�zeyinde bir karşı kampanya başlatılmış idi. 1960�lı yıllarda, o zaman ki K�lt�r Bakanının desteğiyle, bazı �izgi romanların yasaklanması i�in başlatılan bir kampanyada, Avusturya gibi, az n�fuslu bir �lkede, 1.000.000, (evet, yazı ile bir milyon) imza toplandığını d�ş�n�rsek, sans�r�n, �izgi roman �zerindeki baskısını daha iyi anlarız. 1980�li yıllardan itibaren video, bilgisayar oyunları gibi, daha zararlı (!) yayınların ortaya �ıkması, �izgi roman �zerinde ki baskıyı azalttı (4).

Mangalar hakkındaki d�ş�ncelerin neler?
Mangalar tamamıyla ayrı, kendine has bir t�r. Benim neslinden gelen, bir �ok kişi gibi, ben de, bu koskocaman g�zleri ve prototip y�zleri ile adeta başka bir d�nyadan gelen yaratıklara benzeyen kahramanlara bir t�rl� ısınamadım. Benim tahminim, bu �izim şekliyle, insanların bilin�altındaki �ocuğa hitap etmeyi hedefliyorlar. Bu t�rde ilgimi �eken, Manga hikayelerinin ge�tiği, �ok değişik ve bize yabancı mekanlar. Bir de, son zamanlarda, �Monster�, �Lone Wolf & Cup� ve �Eagle� benzeri, yetişkinlere y�nelik, �adult manga� adı altında piyasaya s�r�len �rnekleri tavsiye ederim. T�m bu kişisel g�r�şlerimin yanında, Mangaların, bilhassa son beş yıldan beri, t�m �izgi roman sekt�r� i�in, �nce bir can kurtaran simidi, sonra da geleceğe y�nelik yeni bir umut ışığı olduğu ger�eğini kabul etmeliyiz. Unutmayalım ki, bug�n�n Manga okuyucuları, belki, gelecekte diğer t�rlere y�nelecekler.

T�m D�nyada �izgi roman sekt�r�n�n geleceği a�ısından bu beklentinin ger�ekleşmesi dileğiyle, bize ayırdığın zamandan ve bu g�zel r�portajdan dolayı sana Ser�ven dergisi ve okuyucularımız adına teşekk�r ederim.



Not: R�portaja �siz� ile başlayıp, �sen� diye hitap ederek bitirmemiz hata değil, doğal bir gelişim...

Dipnotlar
(1) S�z� edilen uygulama o kadar b�y�k bir ilgi g�rd� ki, başta planlanan 30 alb�m sayısı, 60�a �ıkarıldığı gibi, bu uygulama, komşu �lkelere de sı�radı. Almanya�da, �S�ddeutsche Zeitung�den bahsetmek gerekirse Almanya�nın, Bavyera ve komşu b�lgelerinde (G�ney Almanya) g�nl�k olarak basılan, ortanın solunda yer alan, tirajı y�ksek ve sayılı gazetelerinden birisidir. Şu an devam ettiği, �20. Y�zyılın en �nl� kitapları� serisini bitirdikten kısa bir s�re sonra, aynı tipte bir ek vermeyi planladığından bahsediliyor.

(2) �Piccolo�, 1950�lerin başından itibaren, İtalya�da �izgi roman basımında kullanılan bi�ime verilen isim. Dikd�rtgen şeklinde, 7,5cm x 17,5 cm. boyutlarında, 32 sayfalık, bu bi�imin yaratılmasında, hem İkinci D�nya savaşı sonrasındaki kağıt kıtlığı, hem de savaştan sonra insanların alım g�c�n�n d�ş�kl�ğ� g�z �n�ne alınarak, d�ş�k maliyetleri �nemli rol oynamıştır.

(3) Almanya�da 1967 yılından beri, Ehapa yayınevi tarafından piyasaya verilen, �Walt Disney�in komik kitap�ıkları� isimli cep kitabi bi�imindeki 250 sayfalık yayın, klasik Amerikan Disney hikayelerinden ziyade, İtalya�da yazılıp �izilen hikayelerden oluşur.

(4) Tarkan�ın, Almanya�da yayınlanan serisinde, 3, 5, 78 ve 81. sayıları sans�r nedeniyle toplatılmıştı.



En Son Eklenen 5 Röportaj

Kemal G�khan G�rses: �Arzum G�ncel Bir Hik�yeyi G�n� G�n�ne �izebilmek��
03.07.2006
Ayşeg�l Savaşta alb�m�yle ilgili olarak Kemal G�khan G�rses ile yaptığımız r�portajı aktarıyoruz....

Evrenin Kalbinde, Jodorowsky Konuşuyor
07.06.2006
L.A. Weekly�den Jay Babcock, underground ve muhalif k�lt�rlerin �arpıcı �reticilerinden biri olan Alexandro Jodorowsky ile r�portaj yapmış. Bu r�portajı vesile ederek T�rkiye�de nerdeyse hi� tanınmayan bu �arp&...

Gerhard F�rster: �Giderek �oğalan Aktif Bir Okuyucu Var�
11.05.2006
Gerhard F�rster, Avusturya�da yaşayan, �izgi roman araştırmaları dergilerinde �alışmaları yayınlanan bir araştırmacı-yazar. Fumetti tutkunu olan F�rster, �izgi roman d�nyasına ili&...

Ozan K���kusta: ��izgi Roman İ�in Her Zaman Heyecanlıyım�
20.04.2006
Dergimizin son sayısının kapağını �izen Ozan K���kusta ile konuştuk. Ozan, yayın hazırlıkları s�ren Tam Macera ekibinden....

Uzaktan Sevin�le İzliyorum
12.03.2006
T�rkiye�nin ilk kadın karikat�risti sayılan Selma Emiroğlu-Aykan, �zellikle Kara Kedi �etesi �izgi romanıyla bir kuşağın b�y�k sempatisini kazanmıştı. Sorularımız �er�evesinde �ize...



 

雪茄| 雪茄烟网购/雪茄网购| 雪茄专卖店| 古巴雪茄专卖网| 古巴雪茄价格| 雪茄价格| 雪茄怎么抽| 雪茄哪里买| 雪茄海淘| 古巴雪茄品牌| 推荐一个卖雪茄的网站| 非古雪茄| 陈年雪茄| 限量版雪茄| 高希霸| 帕特加斯d4| 保利华雪茄| 大卫杜夫雪茄| 蒙特雪茄| 好友雪茄

古巴雪茄品牌| 非古雪茄品牌

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret化妝及護膚品

DecorCollection歐洲傢俬| 傢俬/家俬/家私| 意大利傢俬/實木傢俬| 梳化| 意大利梳化/歐洲梳化| 餐桌/餐枱/餐檯| 餐椅| 電視櫃| 衣櫃| 床架| 茶几

Wycombe Abbey| 香港威雅學校| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| 香港威雅國際學校| Wycombe Abbey School

邮件营销| 電郵推廣| edm营销| 邮件群发软件| 营销软件|